Ijtimoiy sheriklikning har qanday tarafi jamoaviy muzokaralar tashabbuskori boʻlishi mumkin.
Avvalgi jamoa kelishuvining, jamoa shartnomasining amal qilish muddati tugaguniga qadar uch oy ichida yoki ushbu hujjatlarda belgilangan muddatlarda ijtimoiy sheriklikning har qanday tarafi boshqa tarafga yangi jamoa kelishuvini, jamoa shartnomasini tuzish yuzasidan muzokaralar boshlash toʻgʻrisida yozma xabar yuborishga haqlidir.
Ish beruvchilarning manfaatlarini ifoda etuvchi shaxslar, shuningdek ish beruvchilar, mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlari, davlat boshqaruvi organlari, siyosiy partiyalar tashkil etgan yoki moliyalashtiradigan tashkilotlar yoxud organlar tomonidan xodimlar nomidan jamoaviy muzokaralar olib borilishiga hamda jamoa kelishuvlari va jamoa shartnomasi tuzilishiga yoʻl qoʻyilmaydi.
Ijtimoiy sheriklik taraflari tegishli soʻrov olingan kundan eʼtiboran ikki haftadan kechiktirmay jamoaviy muzokaralar olib borish uchun zarur boʻlgan oʻzidagi mavjud axborotni bir-biriga taqdim etishi kerak.
Jamoaviy muzokaralar ishtirokchilari, jamoaviy muzokaralar olib borish bilan bogʻliq boʻlgan boshqa shaxslar olingan maʼlumotlarni, agar ushbu maʼlumotlar davlat sirlariga yoki qonun bilan qoʻriqlanadigan boshqa sirga taalluqli boʻlsa, oshkor qilmasligi lozim.
1. Ushbu qoida ijtimoiy sheriklikda jamoaviy muzokaralarni boshlash huquqiga ega boʻlgan tomonlarni belgilaydi. Unga koʻra, ijtimoiy sheriklikning har qanday tarafi jamoaviy muzokaralar tashabbuskori boʻlishi mumkin.
Ijtimoiy sheriklik bu xodimlar, ish beruvchilar va davlat organlari oʻrtasidagi mehnat sohasidagi munosabatlarni tartibga solishga qaratilgan hamkorlik shaklidir.
Jamoaviy muzokaralar bu xodimlar va ish beruvchilarning vakillari oʻrtasidagi mehnat sharoitlari, ish haqi, ijtimoiy kafolatlar va boshqa masalalar boʻyicha kelishuvga erishish maqsadida oʻtkaziladigan muzokaralardir.
Tashabbuskor bu jamoaviy muzokaralarni boshlash taklifini kirituvchi tomon hisoblanadi.
Har qanday taraf deganda ijtimoiy sheriklikning har qanday ishtirokchisi (xodimlar, ish beruvchilar yoki ularning vakillari yoxud davlat organlari) jamoaviy muzokaralarni boshlash huquqiga ega ekanligini anglatadi.
Ushbu qoida ijtimoiy sheriklikning barcha ishtirokchilarining teng huquqliligini taʼminlaydi.
Jamoaviy muzokaralarni boshlash huquqi xodimlar va ish beruvchilarning oʻz manfaatlarini himoya qilish vositasidir.
2. Sharhlanayotgan moddaning ikkinchi qismi jamoa kelishuvi yoki jamoa shartnomasining amal qilish muddati tugashi munosabati bilan yangi kelishuv yoki shartnoma tuzish boʻyicha muzokaralarni boshlash tartibini belgilaydi. Unga koʻra, ijtimoiy sheriklikning har qanday tarafi avvalgi kelishuv yoki shartnomaning amal qilish muddati tugaguniga qadar uch oy ichida yoki ushbu hujjatlarda belgilangan muddatlarda boshqa tarafga muzokaralar boshlash toʻgʻrisida yozma xabar yuborishga haqlidir.
Jamoa kelishuvi va jamoa shartnomasi bu xodimlar va ish beruvchilarning vakillari oʻrtasida tuziladigan, mehnat sharoitlari, ish haqi, ijtimoiy kafolatlar va boshqa masalalarni tartibga soluvchi hujjatlardir.
Muzokaralar boshlash taklifini rasmiy ravishda bildirish uchun boshqa tarafga yozma shakldagi rasmiy hujjat bilan xabarnoma yuborish kerak boʻladi.
Ushbu qoida jamoa kelishuvlari va jamoa shartnomalarining uzluksizligini taʼminlashga yordam beradi.
Muzokaralar boshlash toʻgʻrisidagi xabarnomani oʻz vaqtida yuborish taraflarga yangi kelishuv yoki shartnoma boʻyicha muzokaralarni amal qilish muddati tugashidan oldin yakunlash imkonini beradi.
3. Ushbu qoida xodimlarning manfaatlarini himoya qilishda mustaqillikni taʼminlash maqsadida jamoaviy muzokaralar olib borish va jamoa kelishuvlari yoki jamoa shartnomalarini tuzishda kimlar ishtirok eta olmasligini belgilaydi. Unga koʻra, ish beruvchilarning manfaatlarini ifoda etuvchi shaxslar, shuningdek ish beruvchilar, mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlari, davlat boshqaruvi organlari, siyosiy partiyalar tashkil etgan yoki moliyalashtiradigan tashkilotlar yoxud organlar tomonidan xodimlar nomidan jamoaviy muzokaralar olib borilishiga hamda jamoa kelishuvlari va jamoa shartnomasi tuzilishiga yoʻl qoʻyilmaydi.
Xodimlar nomidan jamoaviy muzokaralar olib borilishi bu xodimlarning manfaatlarini himoya qilish maqsadida ish beruvchilar yoki davlat organlari bilan muzokaralar olib borish hisoblanadi.
Ushbu qoidaning asosiy maqsadi xodimlarning manfaatlarini himoya qilishda mustaqillikni taʼminlash, ish beruvchilarning yoki davlat organlarining xodimlarning huquqlarini cheklashiga yoʻl qoʻymaslikdir.
Ushbu qoida xodimlarning oʻz manfaatlarini mustaqil ravishda himoya qilish huquqini kafolatlaydi va jamoaviy muzokaralar jarayonida xodimlarning haqiqiy vakillari ishtirok etishini taʼminlaydi.
4. Ushbu qoida jamoaviy muzokaralar jarayonida ijtimoiy sheriklik taraflarining axborot taqdim etish majburiyatini belgilaydi. Unga koʻra, ijtimoiy sheriklik taraflari tegishli soʻrov olingan kundan eʼtiboran ikki haftadan kechiktirmay jamoaviy muzokaralar olib borish uchun zarur boʻlgan oʻzidagi mavjud axborotni bir-biriga taqdim etishi kerak.
Tegishli soʻrov olingan kun deganda axborot taqdim etish toʻgʻrisidagi rasmiy soʻrov qabul qilingan sana tushuniladi.
Ikki haftalik muddat axborot taqdim etish uchun berilgan maksimal muddat boʻlib, soʻrov olingandan soʻng ikki hafta ichida axborot taqdim etilishi kerak.
Jamoaviy muzokaralarning samarali oʻtishi va kelishuvga erishish uchun axborot zarur hisoblanadi. Bu ish haqi, mehnat sharoitlari, ijtimoiy kafolatlar, korxonaning iqtisodiy holati va boshqa shu kabi maʼlumotlarni oʻz ichiga olishi mumkin.
Ushbu qoidaning asosiy maqsadi jamoaviy muzokaralar jarayonida shaffoflikni taʼminlash, taraflarning axborotga teng imkoniyatini yaratish va muzokaralarning samaradorligini oshirishdir.
5. Ushbu qoidaga koʻra, jamoaviy muzokaralar ishtirokchilari va muzokaralar bilan bogʻliq boʻlgan boshqa shaxslar olingan maʼlumotlarni, agar ushbu maʼlumotlar davlat sirlariga yoki qonun bilan qoʻriqlanadigan boshqa sirga taalluqli boʻlsa, oshkor qilmasligi lozim.
Jamoaviy muzokaralar olib borish bilan bogʻliq boʻlgan boshqa shaxslar deganda bu jamoaviy muzokaralarga bevosita ishtirok etmasa ham, muzokaralar jarayonida maʼlumot olish imkoniyatiga ega boʻlgan shaxslar, masalan, ekspertlar, tarjimonlar, maslahatchilar va boshqalar boʻlishi mumkin.
Bunga jamoaviy muzokaralar jarayonida taraflar tomonidan taqdim etilgan yoki muzokaralar davomida aniqlangan maʼlumotlar kiradi.
Davlat sirlariga yoki qonun bilan qoʻriqlanadigan boshqa sirga taalluqli boʻlsa, bunda maxfiylik rejimining mavjudligini koʻrsatilishi kerak.
Agar maʼlumotlar davlat sirini tashkil etsa yoki qonun bilan himoyalangan boshqa sir boʻlsa (masalan, tijorat siri, shaxsiy maʼlumotlar), ular oshkor qilinmasligi kerak.
Oshkor qilmaslik deganda maʼlumotlarni uchinchi shaxslarga tarqatmaslik, ommaviy axborot vositalarida eʼlon qilmaslik yoki boshqa usullar bilan oshkor qilmaslik majburiyatini anglatadi.
Ushbu qoidaning asosiy maqsadi davlat sirlari va qonun bilan qoʻriqlanadigan boshqa sirlarni himoya qilish, shuningdek, jamoaviy muzokaralar jarayonida taraflarning oʻzaro ishonchini taʼminlashdir.
Ushbu qoidaga rioya qilmaslik qonun bilan belgilangan javobgarlikka olib keladi.