Ish beruvchining zimmasida bandlik va ishga joylashtirish sohasida quyidagi majburiyatlar boʻladi:
ushbu Kodeksning 166-moddasiga muvofiq xodimlarni ishdan boʻshatish toʻgʻrisida axborot taqdim etish;
ushbu Kodeksning 119-moddasining birinchi va ikkinchi qismlariga muvofiq ishga qabul qilishni qonunga xilof ravishda rad etishga yoʻl qoʻymaslik;
ushbu Kodeksning 99-moddasiga muvofiq ish oʻrinlarining belgilangan eng kam soni hisobiga shaxslarni ishga joylashtirish;
ushbu Kodeksning 165-moddasiga muvofiq xodimlarni mehnat shartnomasini bekor qilish toʻgʻrisida ogohlantirish;
ushbu Kodeksning 144-moddasiga muvofiq xodimning ish oʻrnini boshqa ishga oʻtkazish tartibida saqlash choralarini koʻrish;
mehnat shartnomasi ushbu Kodeksning 100-moddasi birinchi, ikkinchi va uchinchi qismlariga muvofiq alohida asoslarga koʻra bekor qilinganda oʻrtacha oylik ish haqini ishga joylashtirish davrida saqlab qolish;
taklif etilgan shaxslarga ushbu Kodeksning 101-moddasiga muvofiq kafolatlar berish;
oʻzi bilan tuzilgan mehnat shartnomasi ushbu Kodeksning 102-moddasiga muvofiq alohida asoslarga koʻra bekor qilingan xodimlarni qayta ishga qabul qilish;
jamoa kelishuvlariga va jamoa shartnomasiga muvofiq qoʻshimcha kafolatlar berish.
Ish beruvchining zimmasida bandlik va ishga joylashtirish sohasida qonunchilikka muvofiq boshqa majburiyatlar ham boʻlishi mumkin.
1. Sharhlanayotgan ushbu norma mehnat huquqining ijtimoiy adolat va davlat kafolatlari tamoyilini amalga oshirishga xizmat qiladi.
Ish beruvchi faqat mehnat munosabatlarini tashkil etuvchi subʼyekt emas, balki davlat tomonidan belgilangan bandlikni taʼminlash, mehnat bozorini tartibga solish va himoyaga muhtoj toifalarni ishga joylashtirish borasida ham masʼul hisoblanadi.
Ushbu moddaning birinchi qismida ish beruvchining zimmasida bandlik va ishga joylashtirish sohasida majburiyatlarini MKning tegishli (99, 100, 101, 102, 119, 144, 165, 166-moddalar sharhiga qarang) moddalariga havola qiladi.
Shuningdek, ushbu moddaning birinchi qismi oʻninchi xatboshida jamoa shartnomasi va jamoa kelishuvlariga muvofiq qoʻshimcha kafolatlar berishni ish beruvchilarni majburiyati sifatida belgilamoqda.
Buning maʼnosi, agar jamoa shartnomasi va jamoa kelishuvlarini tuzishda, unga kasaba uyushmasi yoki xodimlarning boshqa vakillari tomonidan ish beruvchiga bandlik va ishga joylashtirish sohasidagi qoʻshimcha majburiyatlarni belgilash boʻyicha taklif kiritganda, ushbu takliflarni koʻrib chiqishga va ushbular majburiyat sifatida kiritilganda, unga rioya etishga majburdir.
MISOL
Amaliyotda koʻp qoʻllaniladigan jamoa shartnomasi va jamoa kelishuvlarini tuzishda ish beruvchi bandlik va ishga joylashtirish sohasidagi qoʻshimcha majburiyat sifatida xodimlar soni qisqartirilganda, qisqartirishga tushgan xodimlarni ish beruvchining hisobidan qayta tayyorlashga oʻqitish (boshqa kasbga oʻqitish) va boʻsh ish oʻrinlariga oʻtkazish choralarini koʻrishi lozim.
2. Sharhlanayotgan moddaning ikkinchi qismida ish beruvchining zimmasida bandlik va ishga joylashtirish sohasida qonunchilikka muvofiq boshqa majburiyatlar ham boʻlishi mumkinligi, yaʼni birinchi qismdagi roʻyxat bilan tugamasligini belgilaydi.
Masalan, “Aholi bandligi toʻgʻrisida”gi Qonunning 13-moddasida ish beruvchilar aholi bandligi sohasidagi davlat siyosatini amalga oshirishda:
xodimlarni kasbga tayyorlash, qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirishni tashkil etish uchun sharoitlar yaratish;
aholi bandligiga koʻmaklashishga doir dasturlarni amalga oshirishda ishtirok etish;
aholining ijtimoiy ehtiyojmand toifalari uchun tashkil etilgan yoki zaxiraga qoʻyilgan ish oʻrinlarini qisqartirish yoki tugatish kasaba uyushmalari yoxud xodimlarning boshqa vakillik organlari bilan kelishilgan holda amalga oshirish orqali ishtirok etishi koʻrsatilgan.
O'zbekiston Respublikasi Kambag'allikni qisqartirish va bandlik vazirligi