1. MKning 383 va 385-moddalarida ishni oʻqish bilan birga olib borayotgan xodimlarga kafolatlar va kompensatsiyalar berish tartibi belgilangan. Lekin, sharhlanayotgan moddaning birinchi qismiga koʻra bunday kafolatlar va kompensatsiyalar xodimlarga faqat birinchi marta tegishli darajadagi taʼlim olayotganlarga berish mumkinligi belgilanmoqda. Yaʼni, bu normada ish beruvchiga ishni oʻqish bilan birga olib borayotgan ikkinchi va undan koʻp marta tegishli darajadagi taʼlim olayotgan xodimlarga ushbu kafolatlar va kompensatsiyalarni bermaslikka huquq bermoqda.

Masalan, agar xodim birinchi marta oliy taʼlim muassasasida bakalavr darajasida taʼlim olayotgan boʻlsa, bu holda ular yuqorida belgilangan kafolatlar va kompensatsiyalardan foydalanish huquqiga ega. Agar xodim bakalavr darajasi boʻlgan holda yana aynan bakalavr darajasidagi qoʻshimcha boshqa soha yoki yoʻnalish boʻyicha oʻqiyotganda mazkur kafolatlar va kompensatsiyalarni ish beruvchi bermasligi mumkin. Agar shu xodim keyingi bosqich, yaʼni magistratura bosqichida oʻqisa, unda ish beruvchi ushbu kafolatlar va kompensatsiyalarni berishga majbur boʻladi.

Shuningdek, sharhlanayotgan moddaning birinchi qismida ish beruvchiga yana bir huquq, yaʼni ichki hujjatlar, mehnat shartnomasi yoki xodim bilan tuzilgan alohida kelishuvga muvofiq yuqoridagi kafolatlar va kompensatsiyalar birinchi marta tegishli darajadagi taʼlim olayotgan xodimlarga ham berishi mumkinligi belgilangan.

Ichki hujjatlar deganda MKning 12-moddasida nazarda tutilgan ish beruvchi tomonidan kasaba uyushmasi qoʻmitasi bilan kelishuvga koʻra qabul qilinadigan ichki hujjatlar va ish beruvchi oʻz vakolatlari doirasida yakka oʻzi qabul qiladigan yakka tartibdagi huquqiy hujjatlari boʻlishi mumkin.

Masalan, buyruq ish beruvchi oʻz vakolatlari doirasida yakka oʻzi qabul qiladigan yakka tartibdagi huquqiy hujjati hisoblanadi. Shuning uchun ish beruvchi oʻzining buyrugʻiga asosan kafolatlar va kompensatsiyalarni birinchi marta tegishli darajadagi taʼlim olayotgan xodimlarga ham berishi mumkin.

2. Moddaning ikkinchi qismiga koʻra agar xodim bir vaqtning oʻzida ikkita taʼlim tashkilotida tahsil olayotgan boʻlsa, xodim oʻziga mehnat qonunchiligi bilan berilgan kompensatsiya va kafolatlardan oʻz tanlovi boʻyicha, faqat bir taʼlim tashkilotda tahsil olish jarayonlarida foydalanishi mumkin.

Eslatib oʻtish joizki, bugungi kunda Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2017 yil 20 iyundagi 393-son qaroriga koʻra talabalar oliy taʼlim jarayonlarini boshqarish axborot tizimida faqat bir marta roʻyxatdan oʻtishi mumkinligi sababli faqat bitta taʼlim muassasasida taʼlim olish huquqiga ega. Lekin, mazkur qarorda talabalarning chet el taʼlim muassasalarida (onlayn) taʼlim olish huquqi taqiqlanmaganligi sababli, xodimlar oʻz tanlovi boʻyicha, faqat bir taʼlim yurtida tahsil olish jarayonlarida mehnat qonunchiligi bilan berilgan kafolatlardan foydalanishi mumkin.

3. Moddaning uchinchi qismida MKning 383-moddasi ikkinchi qismidagi oʻquv taʼtili davri xodimning ish stajiga qoʻshilishi belgilangan. Shuningdek, Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2022 yil 13 oktyabrdagi 592-son qarori bilan tasdiqlangan Davlat pensiyalarini tayinlash va toʻlash tartibi toʻgʻrisidagi Nizomning 27-bandi “ye” kichik bandiga koʻra oliy taʼlim tashkilotlarida kunduzgi oʻqish, shu jumladan, chet elda oʻqish davri pensiya olish ish stajiga kiritilishi aniqlangan.