1. MKning 21-moddasiga koʻra mehnat toʻgʻrisidagi qonunchilikka, mehnat haqidagi boshqa huquqiy hujjatlarga, mehnat shartnomasiga muvofiq kasbga tayyorlash, qayta tayyorlash va malaka oshirish huquqi xodimning asosiy huquqi hisoblanadi. Xodim mazkur huquqini ish beruvchi bilan kelishgan holda amalga oshirishi mumkin. Bunday kelishuv mehnat shartnomasiga qoʻshimcha kelishuv orqali amalga oshiriladi.

Kasbga tayyorlash, qayta tayyorlash va malaka oshirish quyidagi shakllarda amalga oshiriladi:

asosiy ishdan ajralgan holda;

asosiy ishdan ajralmagan holda.

Ish beruvchi xodimlarning kasbga tayyorlash, qayta tayyorlash va malaka oshirish huquqidan foydalanishlari uchun barcha sharoitlarni yaratishi kerak va quyidagilarni taqdim qilishi lozim:

taʼlim muassasalarida tahsil olish va taʼlim dasturlarini tanlash;

qulay vaqt yaratish va zarurat boʻlganda xodimga oʻquv taʼtilini taqdim qilish;

moliyaviy yordam, zarur boʻlgan hollarda.

2. Sharhlanayotgan moddaning ikkinchi qismida kasbiy tayyorgarlik, qayta tayyorlash va malaka oshirishdan oʻtayotganda xodimning majburiyatlari koʻrsatilgan boʻlib, unga koʻra:

xodim darslarga qatnashishi, oʻquv rejalari va dasturlarida koʻzda tutilgan barcha turdagi ishlarni bajarishi, imtihonlarni topshirishi va oʻquv bilan bogʻliq vazifalarni oʻz vaqtida bajarishi kerak;

xodim taʼlim olayotgan muassasaning ichki qoidalariga rioya qilishi shart;

xodim taʼlim muassasasi rahbariyatining, shuningdek uni oʻqishga yuborgan tashkilot rahbariyatining koʻrsatmalari va buyruqlarini bajarishi kerak;

xodim oʻquv dasturida taqdim etilgan oʻquv materialini oʻzlashtirishi va bilim va koʻnikmalarni nazorat qilishning barcha shakllarini muvaffaqiyatli bajarishi kerak;

kasbga tayyorlash, qayta tayyorlash va malaka oshirish natijalarini ish beruvchiga taqdim etishi shart (masalan, oʻqish yakunida imtihonlar natijalari yoki serfikatga ega boʻlganligi haqida).

Kasbga tayyorlash, qayta tayyorlash va malaka oshirishdan oʻtish chogʻida xodimlarning zimmasida MKda, boshqa normativ-huquqiy hujjatlarda va mehnat toʻgʻrisidagi oʻzga huquqiy hujjatlarda, mehnat shartnomasida belgilangan boshqa majburiyatlar ham boʻlishi mumkin. Masalan, mehnatni muhofaza qilish va xavfsizlik qoidalariga rioya etishi va boshqalar.

Bundan tashqari, Fuqarolik kodeksining 354-moddasiga koʻra taraflar qonunchilikda nazarda tutilmagan shartnomani ham tuzishlari mumkin. Masalan, ish beruvchi va xodim oʻrtasidagi kelishuvga koʻra ish beruvchi xodimning shartnoma (kontrakt) asosidagi oʻquv toʻlovini toʻliq yoki qisman toʻlab berganida xodimning zimmasiga uch yil ishlab berish majburiyatini yuklashi mumkin.