376-modda · V bo'lim · Xodimlarni kasbga tayyorlash, qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish
Ishlab chiqarish taʼlimi shartnomasi ushbu shartnomada koʻrsatilgan sanadan eʼtiboran unda nazarda tutilgan muddat mobaynida amal qiladi. Ishlab chiqarish taʼlimi shartnomasining amal qilish davrida oʻquvchilarga nisbatan mehnat toʻgʻrisidagi qonunchilik, shuningdek mehnatni muhofaza qilish qoidalari tatbiq etiladi.
Ishlab chiqarish taʼlimi shartnomasining amal qilishi oʻquvchi kasal boʻlgan vaqtga, harbiy yigʻinlarni oʻtash vaqtiga yoxud taraflarning kelishuviga koʻra uzaytiriladi.
Ishlab chiqarish taʼlimi shartnomasining amal qilish muddati davomida uning mazmuni faqat taraflarning kelishuviga koʻra oʻzgartirilishi mumkin.
1. Ishlab chiqarish taʼlimi shartnomasi imzolangan kunidan qatʼi nazar, shartnomaning oʻzida koʻrsatilgan kundan boshlab kuchga kiradi va shartnomada koʻrsatilgan muddat davomida amal qiladi. Ushbu muddat odatda oʻquv dasturining davomiyligiga muvofiq belgilanadi. Shu bilan birga, bu muddat qonun hujjatlarida belgilangan meʼyorlardan oshib ketishi mumkin emas.
Ishlab chiqarish taʼlimi shartnomasining amal qilish muddati davomida oʻquvchi mehnat qonunchiligiga boʻysunishi lozim. Bu shuni anglatadiki, oʻquvchi maʼlum huquq va majburiyatlarga ega, shuningdek, mehnat munosabatlarini tartibga soluvchi qoidalarga boʻysunadi.
Oʻquvchilarni ishlab chiqarish taʼlimi uchun qabul qiladigan taʼlim muassasalari ham, tashkilotlar ham oʻquvchilarning huquqlari xavfsizligi va himoyasini taʼminlash uchun barcha meʼyor va qoidalarga rioya qilishini taʼminlashi muhimdir.
Mehnat intizomi buzilgan yoki ishlab chiqarish taʼlimi shartnomasi shartlari bajarilmagan taqdirda, oʻquvchilarga mehnat toʻgʻrisidagi qonunchiligi va tashkilotning ichki mehnat tartib qoidalariga muvofiq intizomiy choralar qoʻllanilishi mumkin.
Shu bilan birga ishlab chiqarish taʼlimi shartnomasining amal qilish davrida oʻquvchilarga nisbatan mehnatni muhofaza qilish qoidalari tatbiq etiladi.
Oʻquvchilarga mehnatni muhofaza qilish qoidalari tatbiq etilishi deganda faqatgina oʻquvchini majburiyatlari emas, balki mehnatni muhofaza qilish toʻgʻrisidagi qonunchilik hujjatlariga muvofiq, ish beruvchining ham oʻquvchining ham huquq va majburiyatlaridan foydalanishi va belgilangan qoidalarga ikki taraf ham rioya etilishi tushuniladi.
Mehnatni muhofaza qilish toʻgʻrisidagi qonunchilikka Oʻzbekiston Respublikasining MK tegishli moddalari, “Mehnatni muhofaza qilish toʻgʻrisida”gi Qonuni va boshqa qonunosti hujjatlar kiradi.
2. Ishlab chiqarish taʼlimi shartnomasining amal qilishi oʻquvchi kasal boʻlgan vaqtga, harbiy yigʻinlarni oʻtash vaqtiga yoxud taraflarning kelishuviga koʻra uzaytiriladi. Shartnoma quyidagi hollarda uzaytiriladi:
oʻquvchining harbiy yigʻinlarni oʻtash vaqtiga;
oʻquvchining kasalligi davomida;
taraflarning kelishuviga koʻra.
Taraflarning kelishuviga koʻra misol sifatida shartnomaning muddati oʻquvchining uzrli sabablariga koʻra (nogironligi boʻlgan shaxslarni yoki oilaning oʻzgalar parvarishiga muhtoj boʻlgan bemor aʼzolarini parvarishlash davriga) yoki tashkilotning bekor turib qolingan vaqtiga mutanosib uzaytirish mumkinligini misol qilish mumkin.
Oʻquvchining kasal boʻlganligi vaqtincha mehnatga layoqatsizlik davrida boʻlgan davrlarini inobatga olish maqsadga muvofiq.
Harbiy yigʻinlar Oʻzbekiston Respublikasining “Umumiy harbiy majburiyat va harbiy xizmat toʻgʻrisida”gi Qonunga muvofiq amalga oshiriladi.
3. Ishlab chiqarish taʼlimi shartnomasining amal qilish muddati davomida uning mazmuni faqat taraflarning kelishuviga koʻra oʻzgartirilishi mumkin. Bundan koʻzda tutilgan maqsad, taraflar mazkur shartnoma shartlarini bir tomonlama oʻzgartirishi mumkin emasligini anglatadi.
Agar taraflardan biri ishlab chiqarish taʼlimi shartnomasi shartlarini oʻzgartirmoqchi boʻlsa, uni oʻzgartirish taklifi bilan murojaat qilishi lozim. Oʻzgartirish asosiy shartnomaga qoʻshimcha shartnoma shaklida yozma ravishda amalga oshirilishi kerak.
Ishlab chiqarish taʼlimi shartnomasining amal qilish muddati davomida uning mazmuni oʻzgartirilganda yozma shakldagi qoʻshimcha kelishuv bilan rasmiylashtiriladi.
Ishlab chiqarish taʼlimi shartnomasining mazmuni MKning 374-moddasida koʻrsatilgan (ushbu modda sharhiga qarang).