Xodimlar quyidagi hollarda har yilgi mehnat taʼtilini uzaytirish yoki boshqa muddatga koʻchirish huquqiga ega:
vaqtincha mehnatga qobiliyatsizlik davrida;
homiladorlik va tugʻish taʼtilining muddati boshlanganda;
har yilgi mehnat taʼtili oʻquv taʼtiliga toʻgʻri kelib qolganda;
davlat yoki jamoat majburiyatlarini bajarayotganda, agar qonunchilikda bunday majburiyatlarni bajarish uchun ishdan ozod etish nazarda tutilgan boʻlsa;
jamoa kelishuvlarida yoki jamoa shartnomasida nazarda tutilgan boshqa hollarda.
Agar har yilgi mehnat taʼtilidan foydalanishga monelik qiluvchi sabablar taʼtil boshlanguniga qadar kelib chiqqan boʻlsa, xodim bilan ish beruvchi oʻrtasidagi kelishuvga binoan taʼtildan foydalanishning yangi muddati belgilanadi. Bunday sabablar taʼtil davrida kelib chiqqan hollarda taʼtil tegishli kunlar soniga uzaytiriladi yoki xodim bilan ish beruvchining kelishuviga koʻra taʼtilning foydalanilmay qolgan qismi boshqa muddatga koʻchiriladi.
Xodim har yilgi mehnat taʼtilidan foydalanishga toʻsqinlik qiladigan, yuzaga kelgan sabablar toʻgʻrisida ish beruvchini yozma shaklda xabardor qilishi shart.
Agar xodim ushbu Kodeks 228-moddasining uchinchi qismida nazarda tutilgan muddatda taʼtil boshlanadigan vaqt haqida oʻz vaqtida xabardor qilinmagan yoki unga taʼtil boshlanguniga qadar ushbu Kodeks 233-moddasining uchinchi qismiga muvofiq taʼtil vaqti uchun haq toʻlanmagan boʻlsa, har yilgi mehnat taʼtili xodimning arizasiga koʻra boshqa muddatga koʻchiriladi.
1.1. Sharhlanayotgan moddaning birinchi qismida xodimlar har yilgi mehnat taʼtilini uzaytirish yoki boshqa muddatga koʻchirish huquqiga ega hollar koʻrsatilgan boʻlib, ish beruvchi tomonidan xodimlarni ushbu huquqi taʼminlanishi kerak.
1.2. Agar xodimga mehnat taʼtili berish toʻgʻrisidagi buyruq chiqarilgan va xodim ushbu buyruq bilan tanishtirilgan boʻlsa va taʼtil boshlangunga qadar vaqtincha mehnatga qobiliyatsizlik boshlansa, mehnat taʼtili taraflarning kelishuvchiga koʻra ish beruvchining buyrugʻi bilan boshqa davrga koʻchiriladi. Agar taʼtilni boshqa davrga koʻchirishni belgilashni imkon boʻlmasa, masalan, xodim ogʻir ahvolda kasalxonaga yotqizilganda, ish beruvchi mehnat taʼtilini boshqa, mavhum davrga koʻchirish yoki xodim ishga qaytganda u bilan kelishilgan holda boshqa davrda berish toʻgʻrisida buyruq chiqarishi mumkin yoxud bu masalani keyinchalik xodim bilan kelishgan holda hal etishi ham mumkin.
Vaqtincha mehnatga qobiliyatsizlik, mehnat taʼtili boshlangandan keyin yuzaga kelsa, taʼtilning shu sababli foydalanilmagan kunlari mutanosib davomiylikda uzaytiriladi yoki xodim bilan kelishgan holda boshqa davrga koʻchiriladi. Eʼtibor bering, bunday holda taʼtilni uzaytirishga xodimning roziligi talab etilmaydi. Ammo uni boshqa vaqtga koʻchirish uchun xodimning roziligi shart boʻladi.
Bundan tashqari:
1.3. homiladorlik va tugʻish taʼtilining muddati boshlanganda (404-modda sharhiga qarang);
1.4. ishlab chiqarishdan ajralmagan holda tahsil olayotgan xodimning har yilgi mehnat taʼtili oʻquv taʼtiliga toʻgʻri kelib qolganda (MK 385-modda sharhiga qarang):
1.5. davlat yoki jamoat majburiyatlarini bajarayotganda, agar qonunchilikda bunday majburiyatlarni bajarish uchun ishdan ozod etish nazarda tutilgan boʻlsa (282-modda sharhiga qarang), mehnat taʼtili xodimning xohishiga koʻra boshqa davrga koʻchiriladi yoki uzaytiriladi.
1.6. Jamoa kelishuvlarida yoki jamoa shartnomasida nazarda tutilgan boshqa hollarda ham har yilgi mehnat taʼtili uzaytirilish yoki boshqa vaqtga koʻchirilishi mumkin.
Jamoa kelishuvlarida yoki jamoa shartnomasida har yilgi mehnat taʼtilini uzaytirishga yoki boshqa vaqtga koʻchirishga asos boʻladigan qanday sabablar nazarda tutilishi mumkin? Masalan, xodim biror tanlovda ishtirok etishi, xorijiy davlatga malaka oshirishga borishi, boshqa turar joyga koʻchishi va boshqa shu kabi sabablar nazarda tutilgan boʻlishi mumkin.
Jamoa kelishuvlarida yoki jamoa shartnomasida har yilgi mehnat taʼtilini uzaytirishga yoki boshqa vaqtga koʻchirishga asos boʻladigan holatlar keltirilsa, taʼtilni koʻchirish yoki uzaytirish tartibi ham yoritilishi maqsadga muvofiq boʻladi. Sababi sharhlanayotgan moddada belgilab qoʻyilgan sabablardan biri yuzaga kelganda, taʼtilni koʻchirish ish beruvchi bilan xodim oʻrtasidagi kelishuvga koʻra amalga oshiriladi. Jamoa kelishuvi yoki jamoa shartnomasida esa bu masala taraflarning kelishuvini talab etmasligi belgilab qoʻyilishi mumkin.
2. Mehnat taʼtilini boshqa vaqtga koʻchirish bilan uzaytirishning farqi shundan iboratki, odatda taʼtil boshlangunga qadar yuqorida qayd etilgan holatlardan birortasi yuzaga kelsa, taʼtil boshqa davrga koʻchiriladi. Agar bu holatlardan birortasi mehnat taʼtili davrida yuzaga kelsa, shu sababli foydalanilmagan taʼtil kunlari yoki bu holat bartaraf
O'zbekiston Respublikasi Kambag'allikni qisqartirish va bandlik vazirligi