381-modda · V bo'lim · Xodimlarni kasbga tayyorlash, qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish
Ishlab chiqarish taʼlimini muvaffaqiyatli tamomlagan ish qidirayotgan shaxslarga oʻzi taʼlimni oʻtagan ish beruvchi bilan mehnat shartnomasi tuzilganda sinov muddati belgilanmaydi.
Agar oʻquvchi ishlab chiqarish taʼlimi tugaganidan keyin ishlab chiqarish taʼlimi shartnomasi boʻyicha va (yoki) mehnat shartnomasi boʻyicha majburiyatlarini uzrli sabablarsiz bajarmasa, shu jumladan ishga kirishmasa, u ishlab chiqarish taʼlimi vaqtida olingan stipendiyani ish beruvchiga uning talabiga koʻra qaytarib beradi, shuningdek ish beruvchining ishlab chiqarish taʼlimi oʻtalishi munosabati bilan qilingan, oʻqish tugaganidan keyin haqiqatdan ishlab berilmagan vaqtga mutanosib ravishda hisoblab chiqarilgan boshqa xarajatlarining oʻrnini ushbu Kodeksning 348-moddasiga muvofiq qoplaydi.
1. Ishlab chiqarish taʼlimi tugagandan soʻng oʻquvchilar yakuniy attestatsiya shaklidagi imtihon topshirishlari lozim. Imtihonni muvaffaqiyatli topshirgan oʻquvchilarga belgilangan namunadagi taʼlim yoki malaka hujjati beriladi. Ushbu hujjat olingan mutaxassisliklar va malakalar toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni oʻz ichiga oladi.
Ish beruvchi ishlab chiqarish taʼlimini muvaffaqiyatli yakunlagan shaxslar bilan mehnat shartnomasini imzolashi mumkin.
Mazkur moddaning birinchi qismiga koʻra ishlab chiqarish taʼlimini muvaffaqiyatli tamomlagan ish qidirayotgan shaxslar bilan mehnat shartnomasi tuzilganda sinov muddatini belgilashga yoʻl qoʻyilmaydi. Ushbu norma, MKning 129-moddasi uchinchi qismida ham oʻz aksini topgan.
Sharhlanayotgan moddaning birinchi qismida belgilanmagan boʻlsa ham, taraflar oʻrtasida mehnat shartnomasi tuzilganidan soʻng ham xodim, ham ish beruvchi mehnat qonunchiligi bilan belgilangan barcha huquq va majburiyatlarga ega boʻlishadi.
2. Moddaning ikkinchi qismida taraflarning majburiyatlari belgilangan va ular quyidagilardan iborat:
oʻquvchining ish beruvchi oldidagi majburiyati. Oʻquvchi ishlab chiqarish taʼlimi shartnomasida va (yoki) mehnat shartnomasida belgilangan majburiyatlarini bajarishi lozim. Agar, shartnomadagi majburiyatlar oʻquvchi tomonidan uzrsiz sabablarga koʻra bajarilmagan boʻlsa, bu holda oʻquvchi ishlab chiqarish taʼlimi davrida olingan stipendiyani va (yoki) ishlab chiqarish taʼlimi bilan bogʻliq boshqa xarajatlarni (xodimlar uchun transport va oziq-ovqat xarajatlari, sertifikatlash va attestatsiya uchun toʻlov, ish beruvchi transport vositalarining amortizatsiyasi va boshqalar) qoplashi shart;
ish beruvchining oʻquvchi oldidagi majburiyati. Agar, shartnomadagi majburiyatlar oʻquvchi tomonidan uzrli sabablarga koʻra bajarilmagan boʻlsa, bu holda ish beruvchi ishlab chiqarish taʼlimi davrida oʻquvchiga toʻlangan stipendiyani va (yoki) ishlab chiqarish taʼlimi bilan bogʻliq boshqa xarajatlarni qaytarish talabini qondirish rad qilinishi mumkin.
Bundan tashqari, MKning 348-moddasiga muvofiq xodim mehnat shartnomasini shartnomada yoki ish beruvchining hisobidan oʻqitish toʻgʻrisidagi kelishuvda shartlashilgan muddatdan oldin uzrli sabablarsiz bekor qilingan taqdirda, xodim ish beruvchi uni oʻqitish uchun qilgan, oʻqish vaqti tugaganidan keyin haqiqatda ishlab bermagan vaqtiga mutanosib tarzda hisoblab chiqarilgan xarajatlarning oʻrnini, agar mehnat shartnomasida yoki oʻqitish toʻgʻrisidagi kelishuvda boshqacha qoida nazarda tutilmagan boʻlsa, qoplashi shart.
Xodim mehnat shartnomasini shartnomada yoki ish beruvchining hisobidan oʻqitish toʻgʻrisidagi kelishuvda shartlashilgan muddatdan oldin uzrli sabablarsiz bekor qilingan taqdirda, xodim ish beruvchi uni oʻqitish uchun qilgan, oʻqish vaqti tugaganidan keyin haqiqatda ishlab bermagan vaqtiga mutanosib tarzda hisoblab chiqarilgan xarajatlarning oʻrnini, agar mehnat shartnomasida yoki oʻqitish toʻgʻrisidagi kelishuvda boshqacha qoida nazarda tutilmagan boʻlsa, qoplashi shart.
Agarda, xodim yuqorida koʻrsatilgan xarajatlarni qoplashdan bosh tortsa, ish beruvchi MKning 558 va 560-moddalariga asosan xodimdan mazkur xarajatlarni sud orqali undirib olishi mumkin.