377-modda · V bo'lim · Xodimlarni kasbga tayyorlash, qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish
Ishlab chiqarish taʼlimi yakka tartibda, brigada, kurs mashgʻulotlari shaklida va boshqa shakllarda tashkil etiladi.
Sharhlangan moddada ishlab chiqarish taʼlimining asosiy shakllari keltirilgan va ular yakka tartibda, brigada, kurs mashgʻulotlari shaklida va boshqa shakllaridan iborat.
Ishlab chiqarish taʼlimining turli shakllari ikkita asosiy elementni oʻz ichiga olgan oʻquv jarayonini tashkil etishning turli tartibini belgilaydi:
1) oʻquv dasturiga muvofiq nazariy kursni oʻrganish;
2) ish joyidagi ishlab chiqarish amaliyoti.
Yakka tartibda oʻqitish shaklida oʻquvchining nazariy kursni mustaqil oʻrganishini oʻz ichiga oladi. Oʻquv jarayonida u murabbiylardan maslahatlar va tavsiyalarni olish huquqiga ega.
Oʻquvchi ishlab chiqarish taʼlimini bevosita ish joyida murabbiy rahbarligida olishi mumkin.
Brigadali oʻquv shaklida oʻquvchilar amaliy mashgʻulotlarni ish joyidagi murabbiy rahbarligida guruh (brigada) tarkibida amalga oshiriladi. Brigadali oʻquv shakli doirasida jamoa aʼzolari birgalikda ishlaydi, hamkorlik qiladi va bir-biriga oʻzaro yordam beradi, bu ularga jamoaviy ishlash koʻnikmalarini va jamoaviy masʼuliyatni rivojlantirishga yordam beradi.
Kurs mashgʻulotlari shaklida oʻquv mashgʻulotlari guruhlarda olib boriladi va ish beruvchining maxsus yaratilgan oʻquv va boshqa moddiy bazasida (tarkibiy oʻquv boʻlinmalarida) va bevosita ish joyida ishlab chiqarish murabbiyi rahbarligida oʻtkaziladi.
Kurs mashgʻulotlari dasturi tashkiloting oʻziga xos xususiyatlari va xodimlarning malakasiga qoʻyiladigan talablarni hisobga olgan holda ishlab chiqiladi. U nazariy mashgʻulotlar, amaliy ishlar va ish joyidagi amaliyotni oʻz ichiga oladi:
nazariy mashgʻulotlar maʼruzalar, seminarlar va konsultatsiyalar shaklida olib boriladi;
amaliy ish nazariy bilimlarni mustahkamlash va asbob-uskunalar va asboblar bilan ishlash koʻnikmalarini egallash imkonini beradi;
ish joyidagi stajirovka tajribali murabbiylar rahbarligida olingan bilim va koʻnikmalarni ishlab chiqarish sharoitida qoʻllash imkoniyatini beradi.
Ishlab chiqarishni oʻqitishning boshqa shakllari, anʼanaviylardan tashqari, samaradorlikni oshirish va zamonaviy mehnat bozori talablariga moslashishga qaratilgan usullarni oʻz ichiga oladi. Bularga murabbiylik, trening, onlayn taʼlim, xodimlar rotatsiyasi va boshqalar kiradi.