Mazkur moddada belgilangan shartnoma shartlari oʻquvchining holatini ushbu Kodeksda, qonunchilikda va mehnat haqidagi boshqa huquqiy hujjatlarda nazarda tutilgan shartlarga nisbatan yomonlashtiruvchi shartlari haqiqiy emasligini aniqlaydi. Agar shartnomada oʻquvchining huquqlarini cheklaydigan yoki uning kafolatlarini qonun bilan belgilangan qoidalarga nisbatan yomonlashtiradigan boʻlsa, unda bunday qoidalar qonuniy kuchga ega emas.

Bunday shartlarga stipendiyaning miqdori qonunchilik bilan belgilangan mehnatga haq toʻlashning eng kam miqdoridan kam boʻlishi, MKning 182 va 183-moddalarida belgilangan ish vaqti normasining buzilishi, ushbu toifadagi xodimlar uchun kafolatlar va kompensatsiyalarning mavjud emasligi va boshqalar kiradi.

Ishlab chiqarish taʼlimi shartnomasining shartlari nafaqat mazkur moddada balki MKning 105-moddasida koʻrsatilgan hollarda ham haqiqiy emas deb topish mumkin. Xususan:

mehnat va mashgʻulotlar sohasida kamsitishni taqiqlash toʻgʻrisidagi talablarni buzadigan;

majburiy mehnatni taqiqlash haqidagi talablarni buzadigan;

xodimni qonunga xilof harakatlarni yoki ham xodimning, ham boshqa shaxslarning huquqlarini buzadigan, hayoti va sogʻligʻiga tahdid soladigan, shaʼniga, qadr-qimmatiga yoki ishchanlik obroʻyiga putur yetkazadigan harakatlarni amalga oshirishga majburlaydigan shartlar kiritilmasligi kerak, agar ular kiritilgan boʻlsa, haqiqiy boʻlmaydi.

Shartnomaning ayrim shartlarining haqiqiy emasligi butun shartnomaning haqiqiy emas deb topishga asos boʻlmaydi. Bunday hollarda oʻquvchining holatini yomonlashtiruvchi shartlar qonunchilikda belgilangan qoidalarga muvofiqlashtiriladi.