1. Ushbu moddaning birinchi qismida jamoa kelishuvi faqat uni imzolagan tomonlar va ularning aʼzolari uchun majburiyligi asosiy qoida sifatida belgilangan.

MISOL

Agar tarmoq kelishuvi “Oʻztoʻqimachiliksanoat” uyushmasi va tarmoq kasaba uyushmasi oʻrtasida tuzilgan boʻlsa, ushbu hujjat faqat “Oʻztoʻqimachiliksanoat” uyushmasiga aʼzo boʻlgan barcha ish beruvchilar hamda mazkur kasaba uyushmasi vakillik qilayotgan barcha xodimlar uchun amal qiladi.

2. Ushbu moddaning ikkinchi qismi davlat organi jamoa kelishuvining uchinchi imzolovchisi sifatida ishtirok etganda oʻz zimmasiga oladigan majburiyatlarni belgilaydi.

Uch tomonlama kelishuv imzolanganda davlat organi muayyan majburiyatlarni (masalan, moliyalashtirish, davlat dasturlarini ishlab chiqish) oʻz zimmasiga oladi va kelishuvning toʻlaqonli tomoniga aylanadi.

3. Sharhlanayotgan moddaning uchinchi qismida Bosh jamoa kelishuvining amal qilish doirasi belgilangan boʻlib, Bosh kelishuv boshqa kelishuvlardan farqli oʻlaroq:

kasaba uyushmasiga aʼzoligidan qatʼi nazar, barcha xodimlarga;

barcha ish beruvchilarga;

barcha ijroiya hokimiyati organlariga tatbiq etiladi.

Bu Bosh kelishuvni milliy darajadagi normativ hujjatga aylantiradi. U minimal standartlarni belgilovchi kelishuv sifatida amal qiladi.

Ushbu normalar Oʻzbekistonda ijtimoiy sheriklikning aniq iyerarxiyasini yaratadi: mahalliy darajada tomonlar ixtiyoriylik asosida kelishadi, biroq milliy darajada (Bosh kelishuv orqali) davlat barcha uchun majburiy boʻlgan eng kam ijtimoiy kafolatlarni taʼminlaydi.