1. Mazkur moddada mehnat jamoasining mazmuni berilgan. Mehnat shartnomasi asosida mehnat faoliyatini olib borayotgan barcha xodimlar mehnat jamoasini tashkil etadi.

Mehnat jamoasi - oʻz mehnati bilan korxona faoliyatida mehnat shartnomasi asosida ishtirok etayotgan xodimlarning barchasi. Odatda maʼmuriyatning mansabdor shaxslari, shuningdek mehnat jamoasi tashkil etgan ayrim jamoat tashkilotlari, masalan, mehnat nizolari komissiyasi ham mehnat jamoasi tarkibiga kiradi.

Mehnat jamoasi mehnat huquqining subʼyekti sifatida butun korxona hamda uning tarkibiy boʻlinmalarida faoliyat koʻrsatadi. Mehnat jamoasi turli tashkiliy-huquqiy shakldagi korxonalar va mulkchilikning turli shakllariga qarab farqlanadi. Mehnat jamoasi bilan ish beruvchi oʻrtasidagi munosabatlar, ijtimoiy taraqqiyot, mehnat muhofazasi, mehnatga haq toʻlash, korxona foydasini taqsimlashda xodimlarning ishtirok etishi amaldagi qonunchilik, shuningdek korxona ustavi va jamoa shartnomasi bilan tartibga solinadi.

2. Mehnat jamoasi ijtimoiy sheriklik sohasidagi oʻz vakolatlarini umumiy yigʻilish (konferentsiya) oʻtkazish orqali amalga oshiradi. Mehnat jamoasining umumiy yigʻilishi (konferentsiyasi)ning oʻtkazilganligi tegishli bayonnoma bilan rasmiylashtiriladi. Bayonnomada umumiy yigʻilish (konferentsiya)da koʻrsatilgan barcha masalalar va qabul qilingan qarorlar yoziladi.

Shunga koʻra, mazkur moddada mehnat jamoasining umumiy yigʻilishi (konferentsiyasi)ning vakolatlari koʻrsatilgan.

3. Ushbu qoidaga koʻra, mehnat jamoasining umumiy yigʻilishi qonuniy kuchga ega boʻlishi va qarorlar qabul qilishi uchun unda ish beruvchi bilan mehnat shartnomasi asosida ishlayotgan xodimlarning kamida 50 % + 1 nafari ishtirok etishi kerak. Agar yigʻilishda xodimlarning yarmidan koʻprogʻi qatnashmasa, u holda yigʻilish vakolatsiz deb hisoblanadi va uning qarorlari qonuniy kuchga ega boʻlmaydi.

Ushbu qoida xodimlarning korxonani boshqarishda demokratik ishtirokini taʼminlashga qaratilgan. Xodimlarning yarmidan koʻprogʻining ishtiroki umumiy yigʻilish qarorlari barcha xodimlarning fikrini ifoda etishini kafolatlaydi.

Umumiy yigʻilishning vakolatliligi uning qabul qilgan qarorlarining qonuniyligini taʼminlaydi. Agar yigʻilish vakolatli boʻlmasa, uning qarorlari sudda bekor qilinishi mumkin.

Ushbu qoida faqat mehnat shartnomasi asosida ishlayotgan xodimlarga tegishli. Fuqarolik-huquqiy shartnomalar (masalan, pudrat, topshiriq) asosida ishlayotgan shaxslar umumiy yigʻilishda ishtirok etish huquqiga ega emaslar.

4. Ushbu qoidaga koʻra, mehnat jamoasining konferentsiyasi qonuniy kuchga ega boʻlishi va qarorlar qabul qilishi uchun unda tashkilot boʻlinmalaridan saylangan delegatlarning kamida uchdan ikki qismi (2/3) ishtirok etishi kerak. Agar konferentsiyada delegatlarning uchdan ikki qismidan kamrogʻi qatnashsa, u holda konferentsiya vakolatsiz deb hisoblanadi va uning qarorlari qonuniy kuchga ega boʻlmaydi.

Konferentsiya - bu mehnat jamoasining umumiy yigʻilishini oʻtkazish imkoni boʻlmagan hollarda (masalan, tashkilot katta boʻlsa yoki boʻlinmalari turli hududlarda joylashgan boʻlsa) xodimlarning manfaatlarini ifoda etishning bir shakli. Delegatlar xodimlar tomonidan saylanadi va ular oʻz boʻlinmalarining fikrini ifoda etadilar.

Konferentsiyaning vakolatliligi uning qabul qilgan qarorlarining qonuniyligini taʼminlaydi. Agar konferentsiya vakolatli boʻlmasa, uning qarorlari sudda bekor qilinishi mumkin.

Mehnat jamoasi konferentsiyasining vakolatliligi haqidagi ushbu qoida xodimlarning tashkilotni boshqarishda vakillik asosida ishtirok etishini taʼminlash, qarorlarning qonuniyligini kafolatlash va xodimlarning manfaatlarini himoya qilishga xizmat qiladi.

5. Ushbu qoidaga koʻra, mehnat jamoasining umumiy yigʻilishi yoki konferentsiyasida muhokama qilingan masala boʻyicha qaror qabul qilingan deb hisoblanishi uchun, yigʻilishda (konferentsiyada) ishtirok etayotgan xodimlar (delegatlar)ning yarmidan koʻprogʻi (50% + 1 ovoz) ushbu qarorni yoqlab ovoz berishi kerak. Agar qarorni yoqlab ovoz berganlar soni yarmidan kam boʻlsa, u holda qaror qabul qilinmagan deb hisoblanadi.

Ushbu qoida qarorlar koʻpchilik ovoz bilan qabul qilinishini taʼminlaydi. Bu degani, qabul qilingan qaror xodimlarning aksariyatining fikrini ifoda etadi.

Masalan, umumiy yigʻilishda 100 nafar xodim ishtirok etayotgan boʻlsa, qaror qabul qilingan hisoblanishi uchun uni kamida 51 nafar xodim yoqlab ovoz berishi kerak.

Ovoz berishda faqat yigʻilishda (konferentsiyada) ishtirok etayotgan xodimlar (delegatlar)ning ovozi hisobga olinadi. Gʻoyibona (masalan, sirtdan) ovoz berish mumkin emas.

Qaror qabul qilingan hisoblanishi uchun yoqlab berilgan ovozlar soni aynan 50% emas, balki 50% dan koʻproq boʻlishi kerak.

Betaraf ovozlar yoqlab berilgan ovozlar soniga qoʻshilmaydi.

Ovoz berish tartibi tashkilotning ichki hujjatlari (masalan, mehnat jamoasining nizomi) bilan belgilanadi. Ovoz berish ochiq yoki yashirin boʻlishi mumkin.

6.1. Sharhlanayotgan moddaning oltinchi qismida mehnat jamoasining umumiy yigʻilishi (konferentsiyasi) vakolatlari belgilab qoʻyilgan.

6.2. Mehnat jamoasining umumiy yigʻilishi (konferentsiyasi) xodimlarning manfaatlarini ifodalash uchun vakillik organini (masalan, kasaba uyushmasi qoʻmitasi yoki boshqa vakillik organlari) belgilash huquqiga ega.

Bu xodimlarning oʻz manfaatlarini himoya qilish va ish beruvchi bilan muzokaralar olib borish uchun vakilga ega boʻlishini taʼminlaydi. Vakillik organi xodimlarning nomidan ish olib boradi va ularning huquqlarini himoya qiladi.

Umumiy yigʻilishda (konferentsiyada) vakillik organiga nomzodlar koʻrsatiladi va ovoz berish orqali eng koʻp ovoz olgan nomzodlar vakillik organi aʼzosi etib saylanadi.

6.3. Umumiy yigʻilish (konferentsiya) jamoa shartnomasi loyihasini koʻrib chiqib, uni maʼqullash yoki maʼqullamaslik toʻgʻrisida qaror qabul qiladi.

Bu jamoa shartnomasi xodimlarning manfaatlariga mos kelishini va ularning roziligi bilan qabul qilinishini taʼminlaydi.

Ish beruvchi va xodimlarning vakillik organi jamoa shartnomasi loyihasini ishlab chiqadilar. Loyiha umumiy yigʻilishga (konferentsiyaga) taqdim etiladi va xodimlar (delegatlar) uni muhokama qiladilar. Soʻngra, ovoz berish orqali jamoa shartnomasini maʼqullash yoki maʼqullamaslik toʻgʻrisida qaror qabul qilinadi.

6.4. Umumiy yigʻilish (konferentsiya) jamoa kelishuvlari va jamoa shartnomasining ish beruvchi va xodimlar tomonidan bajarilishini nazorat qilish huquqiga ega.

Bu jamoa kelishuvlari va jamoa shartnomasida belgilangan shartlarning bajarilishini va xodimlarning huquqlari himoya qilinishini taʼminlaydi.

Umumiy yigʻilish (konferentsiya) jamoa kelishuvlari va jamoa shartnomasining bajarilishi boʻyicha hisobotlarni eshitadi, kamchiliklarni aniqlaydi va ularni bartaraf etish boʻyicha takliflar ishlab chiqadi.

6.5. Umumiy yigʻilish (konferentsiya) jamoa kelishuvi va jamoa shartnomasining bajarilishi natijalarini baholash huquqiga ega.

Bu jamoa kelishuvi va jamoa shartnomasining samaradorligini aniqlash va ularni takomillashtirish boʻyicha takliflar ishlab chiqarish imkonini beradi.

Umumiy yigʻilish (konferentsiya) jamoa kelishuvi va jamoa shartnomasining bajarilishi boʻyicha maʼlumotlarni tahlil qiladi, xodimlarning fikrlarini oʻrganadi va ularning samaradorligiga baho beradi.

6.6. Umumiy yigʻilish (konferentsiya) qonunchilik va mehnat haqidagi boshqa huquqiy hujjatlar bilan belgilangan boshqa vakolatlarni ham amalga oshirishi mumkin.

Bu umumiy yigʻilishning (konferentsiyaning) vakolatlari doirasini kengaytiradi va xodimlarning manfaatlarini yanada toʻliq himoya qilish imkonini beradi.