1. Sharhlanayotgan moddaning birinchi qismida jamoa shartnomasiga taʼrif berilgan boʻlib, unga koʻra jamoa shartnomasi tashkilotda yoki yakka tartibdagi tadbirkorda yakka tartibdagi mehnatga oid munosabatlarni va ular bilan bevosita bogʻliq boʻlgan ijtimoiy munosabatlarni tartibga soluvchi hamda xodimlar tomonidan oʻz vakillari orqali va ish beruvchi tomonidan tuziladigan mehnat toʻgʻrisidagi huquqiy hujjatdir.

Jamoa shartnomasi tashkilot faoliyati va munosib mehnatni taʼminlashda muhim huquqiy hujjat boʻlib, ushbu tashkilot xodimlari va ish beruvchisi uchun majburiydir.

Jamoa shartnomasi ikkita asosiy yoʻnalishni qamrab oladi, birinchisi yakka tartibdagi mehnat munosabatlari boʻlsa, ikkinchisi ular bilan bevosita bogʻliq boʻlgan ijtimoiy munosabatlardir (MKning 11-modda sharhiga qarang).

MKning 12-moddasiga koʻra mehnat haqidagi boshqa huquqiy hujjatlarga jamoa shartnomasi ham kiradi. MKning moddalarida “mehnat haqidagi boshqa huquqiy hujjatlar” degan jumla ishlatilganda, albatta jamoa shartnomasini ham inobatga olish kerak.

Jamoa shartnomasini nafaqat tashkilotda (yuridik shaxsda), balki yakka tartibdagi tadbirkorda (jismoniy shaxsda) ham tuzish mumkin.

2. Ayrim yirik tashkilotda ularning alohida boʻlinmalari (filiallari, muassasalari, ofislari va boshqa) boʻlishi mumkin. Ushbu tashkilotlarda jamoa shartnomasi tashkilotning barcha xodimlari uchun alohida boʻlinmalarini ham qamrab olgan holda tuzilishi mumkin yoki alohida boʻlinmalarida tuzilishi mumkin.

Tashkilot alohida boʻlinmasi deganda yuridik shaxs maqomiga ega boʻlmasa-da, lekin tashkilotdan masofaviy yoki funktsional jihatdan ajralib turadigan tuzilma tushuniladi.

MISOLLAR

bankning viloyatdagi filiali;

zavodning boshqa shahardagi tsexi;

kompaniyaning xorijdagi vakolatxonasi.

3. Agar jamoa shartnomasi tashkilotning alohida boʻlinmalarida tuzilsa, tashkilotning alohida boʻlinmasida jamoaviy muzokaralar oʻtkazish, ish beruvchi nomidan jamoa shartnomasini imzolash uchun ish beruvchi ushbu alohida boʻlinma rahbariga yoki boshqa shaxsga MKning 46-moddasiga muvofiq zarur vakolatlar beradi.

Yaʼni, ish beruvchining vakilligini hamda ularning huquq va manfaatlarini boshlangʻich darajada ifoda etish va himoya qilishni tashkilot rahbari, jismoniy shaxs boʻlgan ish beruvchi yoki ular vakolat bergan shaxslar ushbu Kodeksga, qonunchilikka va mehnat haqidagi boshqa huquqiy hujjatlarga, ish beruvchining taʼsis hujjatlariga muvofiq amalga oshiradi.

Hududiy, tarmoq va respublika darajasida ish beruvchilarning vakilligini hamda ularning huquq va manfaatlarini ifoda etish hamda himoya qilishni tegishincha ish beruvchilarning hududiy, tarmoq va respublika birlashmalari amalga oshiradi.

4. Bu qoida tashkilotning tuzilmaviy jihatdan murakkab ekanligini, yaʼni uning turli hududlarda yoki yoʻnalishlarda alohida boʻlinmalari (filiallar, vakolatxonalar, tsexlar) borligini hisobga oladi.

Qonunchilik boʻyicha agar tashkilotning umumiy jamoa shartnomasidan tashqari, aynan shu boʻlinma uchun alohida kelishuv kerak boʻlsa, muzokara olib borish huquqi shu boʻlinmaning oʻz xodimlari saylagan vakillarga (kasaba uyushmasi qoʻmitasi yoki boshqa vakillar) beriladi.

Chunki bosh ofisdagi kasaba uyushmasi chekka hududdagi filial xodimlarining mehnat sharoitlarini, mahalliy iqlim yoki ish xususiyatlarini toʻliq bilmasligi mumkin. Shu sababli, boʻlinma xodimlariga oʻz manfaatlarini bevosita himoya qilish imkoni beriladi.

Bu norma markazlashtirilgan boshqaruv bilan mahalliy ehtiyojlar oʻrtasidagi muvozanatni taʼminlaydi. Masalan, togʻ-kon korxonasining bosh ofisi Toshkentda boʻlsa, Navoiy viloyatidagi konda ishlaydigan xodimlarning vakillari oʻzlariga xos boʻlgan xavflilik darajasi va dam olish vaqti boʻyicha alohida kelishuvga erishish huquqiga ega boʻladilar.

Alohida boʻlinma darajasida tuzilgan jamoa shartnomasi tashkilotning umumiy jamoa shartnomasida belgilangan standartlardan past boʻlmasligi kerak. Ular faqat qoʻshimcha yengilliklar yoki oʻziga xos ish tartibini belgilashi mumkin.

5. Jamoa shartnomasi faqat yozma shaklda tuziladi, ogʻzaki shaklda tuzishga yoʻl qoʻyilmaydi.

Amaldagi qonunchilikka koʻra yozma shakldagi qogʻoz yoki elektron shaklda boʻlishi mumkin.