1. Sharhlanayotgan moddada jamoa shartnomasini tuzish haqidagi tashabbus har qanday tarafdan (ish beruv va uning vakillari, xodimlar va ularning vakillari) chiqishi mumkinligi nazarda tutilgan.

Bu qoida jamoaviy mehnat munosabatlarida tashabbuskorlik va teng huquqlilik printsipini ifodalaydi. Unga koʻra, jamoa shartnomasini tuzish jarayoni faqat ish beruvchining xohishiga bogʻliq emas.

Ushbu norma ikkala tomonga ham bir xil huquq beradi. Yaʼni, ish beruvchi indamasa, xodimlar kutib oʻtirmasdan, oʻzlari muzokara boshlashni talab qilishga haqlidirlar.

Masalan, kasaba uyushmasi qoʻmitasi yigʻilib, "Bizga yangi jamoa shartnomasi kerak" degan xulosaga keladi.

Bir taraf ikkinchi tarafga jamoaviy muzokaralarni boshlash haqida yozma bildirishnoma yuboradi.

Tashabbus fakti yozma ravishda — bildirishnoma, yigʻilish bayonnomasi yoki kasaba uyushma qoʻmitasining xati orqali qayd etiladi.

Ikkinchi taraf ushbu taklifni olgan kundan boshlab 7 kun ichida muzokaralarga kirishishi shart.

Rad etishga haqqi yoʻq. Agar ish beruvchi muzokaralardan boʻyin tovlasa, unga nisbatan maʼmuriy javobgarlik (jarima) qoʻllanilishi mumkin.

Ish beruvchining "xohlasam tuzaman, xohlamasam yoʻq" deyishiga yoʻl qoʻymaydi.

Shuningdek, amaldagi jamoa shartnomasining muddati tugashiga 3 oy qolganda yoki istalgan vaqtda taraflar yangi shartnoma ustida ishlashni boshlashi mumkin.

2. Sharhlanayotgan moddaning ikkinchi qismi ijtimoiy-mehnat masalalari boʻyicha komissiya tuzilishini nazarda tutadi, bu esa muzokaralar jarayonini institutsional jihatdan rasmiylashtirishni taʼminlaydi.

Ikkinchi qism mazmunida MKning 49-moddasiga havola mavjud boʻlib, u vakillik organlari va muzokaralar olib borish uchun komissiyalar tuzish tartibini belgilaydi.