Jamoa shartnomasining loyihasi tashkilotning boʻlinmalarida xodimlar tomonidan muhokama qilinishi lozim hamda kelib tushgan takliflar va mulohazalar hisobga olingan holda ijtimoiy-mehnat masalalari boʻyicha komissiya tomonidan maromiga yetkaziladi.
Jamoa shartnomasining loyihasi jamoatchilik ekspertizasini oʻtkazish uchun tegishli kasaba uyushmalariga, ularning birlashmalariga, boʻlinmalarga va kasaba uyushmalari qoʻmitalariga taqdim etilishi mumkin.
Jamoa shartnomasining maromiga yetkazilgan loyihasi mehnat jamoasining umumiy yigʻilishiga (konferentsiyasiga) koʻrib chiqish uchun kiritiladi.
1. Ushbu modda jamoa shartnomasi loyihasini muhokama qilishning majburiy demokratik tartibini, shuningdek uni kasaba uyushmalari orqali jamoatchilik ekspertizasidan oʻtkazish imkoniyatini mustahkamlaydi. Bu jarayon jamoa shartnomasining qonuniyligi va samaradorligini oshiradi, barcha manfaatdor xodimlarning mehnat sharoitlarini shakllantirishda ishtirok etishini taʼminlaydi.
Jamoa shartnomasining loyihasi tashkilotning boʻlinmalarida xodimlar tomonidan muhokama qilinishi kerakligi bu shuni anglatadiki, kasaba uyushmasiga aʼzoligidan qatʼi nazar, barcha xodimlar loyiha bilan tanishish, taklif va mulohazalar bildirish, muhokamada ishtirok etish (yigʻilishlarda, soʻrovnoma oʻtkazish yoʻli bilan, vakil orqali) huquqiga ega.
Ushbu moddada ijtimoiy-mehnat masalalari boʻyicha komissiya deganda jamoa shartnomasining loyihasini tayyorlashga masʼul boʻlgan xodimlarning vakilligi boʻlgan kasaba uyushmasi qoʻmitasi aʼzolari yoki boshqa jalb qilingan masʼullar va ish beruvchining vakillaridan iborat komissiya tushuniladi.
2. Moddaning mazmuni kasaba uyushmalari tomonidan jamoatchilik ekspertizasini ham oʻz ichiga oladi. Tegishli kasaba uyushmalariga jamoatchilik ekspertizasini oʻtkazish uchun taqdim etilishi mumkin deganda bu majburiy boʻlmagan, ammo tavsiya etiladigan chora, ayniqsa shartnoma loyihasi xavfli yoki zararli mehnat sharoitlari, ayollar va yoshlar bandligini tartibga solish, bazaviy darajadan tashqari ijtimoiy kafolatlarga taalluqli boʻlsa. Bunday ekspertizaning maqsadi loyihaning qonun hujjatlariga, tarmoq bitimlariga, XMT konventsiyalarida mustahkamlangan huquq va kafolatlarga muvofiqligini tekshirishdan iborat.
Mazkur norma "Kasaba uyushmalari toʻgʻrisida"gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonuni 18-moddasida ham mustahkamlangan.
3. Jamoa shartnomasining maromiga yetkazilgan loyihasi deganda barcha qonunchilik talablariga javob beradigan, taraflarga maʼqul boʻlgan darajasi tushuniladi.
Jamoa shartnomasining loyihasi mehnat jamoasining umumiy yigʻilishiga (konferentsiyasiga) koʻrib chiqish uchun kiritish bosqichida loyiha mehnat jamoasi tomonidan yakuniy maʼqullanmasdan, umumiy yigʻilishda (agar xodimlar soni imkon bersa) yoki taraflar ishtirokidagi konferentsiyada (agar xodimlar koʻp boʻlsa yoki ular hududiy jihatdan taqsimlangan boʻlsa) qabul qilinishi mumkin emas. Bu ijtimoiy sheriklik tamoyiliga mos keladi va xodimlarning haqiqiy ishtirokini kafolatlaydi.
Mehnat jamoasining umumiy yigʻilishi (konferentsiyasi) deganda tashkilotdagi barcha rahbar va xodimlar ishtirokidagi tashkilot faoliyatiga oid muhim masalalar muhokama qilinadigan, hal etiladigan yigʻilish yoki konferentsiya tushuniladi.
Umumiy yigʻilish yoki konferentsiya odatda bayonnoma bilan rasmiylashtiriladi.