Ijtimoiy-mehnat masalalari boʻyicha komissiya aʼzosining faoliyati komissiya vakolatlarining muddati tugashi munosabati bilan, shuningdek quyidagi hollarda muddatidan oldin tugatilishi mumkin:
qaysi xolisona sabablar oqibatida ijtimoiy-mehnat masalalari boʻyicha komissiya aʼzosi oʻz faoliyatini amalga oshirishi mumkin boʻlmasa, oʻsha sabablar mavjud boʻlgan taqdirda (vafot etganligi, komissiya aʼzosi sifatida faoliyatini davom ettirish imkoniyatini istisno etuvchi sud hukmining mavjudligi va boshqalar);
komissiya aʼzosini u vakillik qilayotgan taraf chaqirib olganda;
komissiya aʼzosi oʻzini oʻzi rad etganda.
Ijtimoiy-mehnat masalalari boʻyicha komissiya aʼzosining faoliyati muddatidan oldin tugatilgan taqdirda, u manfaatlarini ifoda etayotgan taraf oʻn kalendar kundan kechiktirmay komissiyaning yangi aʼzosini tasdiqlashi kerak.
Agar ijtimoiy-mehnat masalalari boʻyicha komissiya aʼzosi uzrli sababga koʻra (vaqtincha mehnatga qobiliyatsizligi, xizmat safarida, mehnat taʼtilida yoki ijtimoiy taʼtilda boʻlganligi sababli va boshqalar) vaqtincha oʻz majburiyatlarini bajara olmasa, mazkur aʼzo oʻziga vakillik qilayotgan taraf ushbu komissiya aʼzosi boʻlmagan muddat ichida komissiyada mazkur tarafga vakillik qiladigan shaxsni ushbu moddaning ikkinchi qismida koʻrsatilgan muddatda belgilaydi.
1.1. Sharhlanayotgan moddada ijtimoiy-mehnat masalalari boʻyicha komissiya aʼzosining faoliyatini tugatish yoki uni vaqtincha almashtirish bilan bogʻliq qoidalar koʻrsatilgan.
Mazkur moddada ijtimoiy-mehnat masalalari boʻyicha komissiya aʼzosining faoliyati Komissiya vakolatlarining muddati tugashi munosabati bilan muddatidan oldin tugatilishi koʻrsatilgan. Shuningdek, komissiya aʼzosining faoliyati muddatidan oldin qaysi holatlarga koʻra tugatilishi ham belgilangan. Bu komissiya aʼzosining faoliyatini samarali tashkil etish va uning vakolatlarini toʻliq amalga oshirish uchun zarur.
1.2. Qaysi xolisona sabablar oqibatida ijtimoiy-mehnat masalalari boʻyicha komissiya aʼzosi oʻz faoliyatini amalga oshirishi mumkin boʻlmasa, oʻsha sabablar mavjud boʻlgan taqdirda (vafot etganligi, komissiya aʼzosi sifatida faoliyatini davom ettirish imkoniyatini istisno etuvchi sud hukmining mavjudligi va boshqalar).
Shuningdek, ushbu sabablarga quyidagilar kirishi mumkin:
komissiya aʼzosining sud tomonidan muomalaga layoqatsiz deb topilishi;
komissiya aʼzosining uzoq muddatli kasalligi yoki nogironligi;
komissiya aʼzosining boshqa ishga oʻtishi yoki boshqa hududga koʻchishi.
1.3. Komissiya aʼzosini u vakillik qilayotgan taraf chaqirib olganda. Bu degani, agar komissiya aʼzosini saylagan xodimlar yoki ish beruvchi uning faoliyatidan qoniqmasa, uni oʻz vakili sifatida chaqirib olishi mumkin.
1.4. Komissiya aʼzosi oʻzini oʻzi rad etganda. Bu degani, komissiya aʼzosi oʻz xohishi bilan komissiya tarkibidan chiqishi mumkin.
Bu qoidaning ahamiyati shundaki, u komissiyaning faoliyatini uzluksiz va samarali davom ettirishni taʼminlaydi. Agar komissiya aʼzosi oʻz vazifalarini bajara olmasa yoki uning faoliyatidan qoniqish boʻlmasa, uning oʻrniga boshqa aʼzo saylanishi yoki tayinlanishi mumkin.
2. Mazkur moddada Komissiya aʼzosi uzrli sababga koʻra vaqtincha oʻz majburiyatlarini bajara olmagan taqdirda mazkur aʼzo oʻziga vakillik qilayotgan taraf ushbu komissiya aʼzosi boʻlmagan muddat ichida komissiyada mazkur tarafga vakillik qiladigan shaxsni oʻn kalendar kundan kechiktirmay tasdiqlaydi.
3. Bu qoida ijtimoiy-mehnat masalalari boʻyicha komissiyaning uzluksiz faoliyatini taʼminlashga qaratilgan. Agar komissiya aʼzosi uzrli sabablarga koʻra vaqtincha oʻz vazifalarini bajara olmasa, uning oʻrniga vaqtincha vakil tayinlanishi komissiyaning ishi toʻxtab qolmasligini taʼminlaydi.
Uzrli sabablarga quyidagilar kirishi mumkin:
vaqtincha mehnatga qobiliyatsizligi. Komissiya aʼzosining kasalligi yoki jarohati tufayli vaqtincha ishga layoqatsiz boʻlishi;
xizmat safari. Komissiya aʼzosining ish bilan bogʻliq sabablarga koʻra boshqa joyga safar qilishi;
mehnat taʼtili. Komissiya aʼzosining qonuniy mehnat taʼtilida boʻlishi;
ijtimoiy taʼtil. Komissiya aʼzosining homiladorlik va tugʻish taʼtili, bolani parvarishlash taʼtili yoki oʻqish taʼtili kabi ijtimoiy taʼtilda boʻlishi;
boshqa uzrli sabablar. Komissiya aʼzosining oilaviy sharoiti, tabiiy ofatlar yoki boshqa fors-major holatlar tufayli oʻz vazifalarini bajara olmasligi.
Agar komissiya aʼzosi uzrli sabablarga koʻra vaqtincha oʻz vazifalarini bajara olmasa, u bu haqda oʻziga vakillik qilayotgan tarafga (xodimlar yoki ish beruvchiga) xabar berishi kerak.
Oʻziga vakillik qilayotgan taraf ushbu komissiya aʼzosi boʻlmagan muddat ichida komissiyada mazkur tarafga vakillik qiladigan shaxsni belgilaydi.
Vaqtincha vakil tayinlash toʻgʻrisidagi qaror tegishli hujjat bilan rasmiylashtiriladi (masalan, buyruq, qaror, bayonnoma).
Vaqtincha vakil komissiya aʼzosining barcha huquq va majburiyatlariga ega boʻladi. Komissiya aʼzosi oʻz vazifalarini bajarishga qaytganidan soʻng, vaqtincha vakilning vakolatlari avtomatik ravishda tugaydi.