484-modda · VI bo'lim · Ayrim toifadagi xodimlar mehnatini huquqiy jihatdan tartibga solishning oʻziga xos xususiyatlari
Noqulay tabiiy-iqlim sharoitlaridagi ish uchun mehnatga haq toʻlash koeffitsiyenti ayrim hududlardagi mehnat sharoitlarining xususiyatlari inobatga olingan holda xodimlarga toʻlanadigan kompensatsiya xususiyatiga ega boʻlgan ustama turidir. Koeffitsiyentlarning eng kam miqdorlari va ularni qoʻllash tartibi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilanadi.
Agar xodim noqulay tabiiy-iqlim sharoiti mavjud boʻlgan hududda ishlayotgan boʻlsa, ish haqiga qoʻshimcha koeffitsiyent qoʻllanadi. Bu koeffitsiyent — xodimga toʻlanadigan kompensatsiya xususiyatiga ega boʻlgan ustamadir. Demak, xodimning asosiy maoshiga belgilangan koeffitsiyent boʻyicha qoʻshimcha haq qoʻshiladi.
Mazkur koeffitsiyentlar noqulay iqlim sharoitida mehnat qilayotgan xodimlarga qoʻshimcha moddiy ragʻbat sifatida beriladi. Bu ustamalar ogʻir iqlimda ishlashdan kelib chiqadigan qiyinchiliklarni kompensatsiyalaydi shuningdek xodimning mehnat shartlari va sogʻligʻiga taʼsir etuvchi xavflarni inobatga oladi.
Ushbu qaror Vazirlar Mahkamasining 2019 yil 6 sentyabrdagi 743-son qarori 1-ilovasida “Tabiiy-iqlim va maishiy sharoitlari ogʻir va noqulay boʻlgan joylarda ishlovchi xodimlar mehnatiga haq toʻlashga tuman koeffitsiyentlarini, shuningdek, ularga har yili beriladigan qoʻshimcha taʼtilning eng kam muddatini belgilash va qoʻllash tartibi toʻgʻrisida”gi Nizom bilan tasdiqlangan va ushbu nizomda mulkchilik shakllaridan qatʼi nazar tashkilotlar tomonidan tabiiy-iqlim va maishiy sharoitlari ogʻir va noqulay boʻlgan joylarda ishlaganlik uchun mehnatga haq toʻlashga tuman koeffitsiyentlarini va yillik qoʻshimcha taʼtillarni belgilash shartlarini tartibga soladi.
MISOL
Xodim Navoiy viloyati Uchquduq shahrida joylashgan yer osti burgʻilash konida ishlaydi va uning maoshi qoʻshimcha toʻlovlari bilan birgalikda 5 000 000 soʻmni tashkil qilsa unga ustama quyidagicha hisoblanadi.
Vazirlar Mahkamasining 2019 yil 6 sentyabrdagi 743-son qarori 1-ilovasidagi nizom 1-ilovasiga koʻra, Uchquduq shahri uchun mehnatga haq toʻlashga tuman koeffitsiyenti boʻyicha ustama miqdori 60 foiz belgilangan hamda ushbu nizomning 2 ilovasiga koʻra quyidagicha hisob kitob qilinadi.
2025 yil iyul holatiga koʻra mehnatga haq toʻlashning eng kam miqdori 1 271 000 soʻmni tashkil qilsa uning 60 foizi quyidagicha hisoblanadi:
1 271 000 X 60% = 762 600 soʻm
Demak xodim 5 000 000 soʻm oylik ish haqiga qoʻshimcha 762 600 soʻm qoʻshimcha ustama bilan jami 5 762 600 soʻm oladi.
O'zbekiston Respublikasi Kambag'allikni qisqartirish va bandlik vazirligi