Ish jarayonida xodimga tegishli yoxud uning tomonidan uchinchi shaxslardan ijaraga olingan mol-mulkdan ish beruvchining roziligi bilan foydalanilganda, ish beruvchi transport vositalarining amortizatsiyasi (eskirishi) va ulardan foydalanish xarajatlarining, shuningdek asbob-uskunalar, boshqa texnik vositalar yoki oʻzga mol-mulk amortizatsiyasi (eskirishi) oʻrnini qoplaydi. Ushbu xarajatlarning oʻrnini qoplash miqdorlari va tartibi xodim hamda ish beruvchi oʻrtasidagi kelishuvga koʻra belgilanadi.
Xodimning shaxsiy mol-mulki ish jarayonida ishlatilsa yoki xodimning ijaraga olingan mol-mulki ish jarayonida foydalanilsa va bu foydalanish ish beruvchining roziligi bilan amalga oshirilsa, quyidagi xarajat turlari ish beruvchidan qoplanadi:
amortizatsiya (eskirish) xarajatlari. Xodimning shaxsiy mol-mulki, transport vositalari, asbob-uskunalar va boshqa texnik jihozlardan foydalanish davomida ularning qiymati pasayishi qoplanadi;
foydalanish xarajatlari. Yoqilgʻi, moylash materiallari, taʼmirlash, saqlash, xizmat koʻrsatish va boshqa ekspluatatsiya xarajatlari ish beruvchi tomonidan qoplanadi;
asbob-uskunalar va texnik vositalar xarajatlari. Xodim ish jarayonida shaxsiy noutbuk, telefon, printer, qurilish asboblari yoki boshqa jihozlaridan foydalanganda ularning eskirishi va foydalanish xarajatlari ham toʻliq qoplanishi mumkin.
Xarajatlarning qoplanish miqdori va tartibi:
ish beruvchi va xodim oʻrtasidagi yozma kelishuvda belgilanadi;
kompensatsiya summasi haqiqiy xarajatlar yoki amortizatsiya meʼyorlariga koʻra hisoblanishi mumkin;
xarajatlar haqidagi chek, hisob-faktura va boshqa tasdiqlovchi hujjatlar taqdim etilishi lozim.
MISOLLAR
1. Xodim shaxsiy avtomobilidan foydalangan holatda. Xodim shaxsiy avtomobilida ish beruvchi topshirigʻi bilan xizmat safarlarini amalga oshiradi.
Avtomobildan foydalanish uchun sarflangan xarajatlar:
yoqilgʻi — 1 200 000 soʻm;
taʼmirlash — 600 000 soʻm;
amortizatsiya qiymati — 500 000 soʻm.
Natija ish beruvchi xodimga 1 200 000 + 600 000 + 500 000 = 2 300 000 soʻm toʻlashi shart.
2. Shaxsiy noutbukdan foydalanilganda xodim ish jarayonida shaxsiy noutbukdan foydalanadi.
Ish beruvchi bilan tuzilgan kelishuvda amortizatsiya oyiga 300 000 soʻm etib belgilangan.
Natija agar xodim noutbukdan 6 oy foydalangan boʻlsa, ish beruvchi unga 300 000 × 6 = 1 800 000 soʻm toʻlaydi.