Xodimning mol-mulkiga zarar yetkazgan ish beruvchi, agar u oʻzining aybi yoʻqligini isbotlab berolmasa, ushbu zararning oʻrnini toʻliq hajmda qoplaydi. Zararning miqdori zararning oʻrnini qoplash kuni mazkur hududda amalda boʻlgan bozor narxlari boʻyicha hisoblab chiqariladi.
Xodimning mol-mulkiga yetkazilgan zararning oʻrni xodimning roziligi bilan natura tarzida qoplanishi mumkin.
1. Xodimning shaxsiy mol-mulki ish beruvchi tomonidan buzilgan yoki yoʻqotilgan (zarar yetkazilgan) boʻlsa, ish jarayonida ish beruvchi xodimning shaxsiy vositalaridan foydalanib, ularga zarar yetkazgan boʻlsa, ish beruvchi xodimning mol-mulkini saqlash majburiyatini olgan boʻlsa, ushbu zararning oʻrnini toʻliq hajmda qoplaydi.
Ayrim hollarda ushbu zararda ish beruvchini aybi boʻlmasligi mumkin. Shunday holatda sharhlanayotgan modda ish beruvchiga oʻzining aybi yoʻqligini isbotlab berishni agar isbotlab berolmasa, ushbu zararning oʻrnini toʻliq hajmda qoplashini, agar isbotlab bersa, qoplab bermasligi mumkinligini bildiradi.
Zararning qiymati zararni qoplash kunidagi bozor narxlari asosida hisoblanadi. Agar mol-mulk yangisi bilan almashtirilsa, narx zamonaviy bozor qiymatiga muvofiq boʻlishi shart. Agar mol-mulk taʼmirlanishi mumkin boʻlsa, ish beruvchi taʼmir xarajatlarini qoplaydi.
Isbotlash jarayonida agar xodimning mol-mulkiga zarar tabiiy ofat, fors-major yoki nazorat qilib boʻlmaydigan holatlar oqibatida kelib chiqqanligi, shuningdek zarar xodimning oʻz aybi sababli yetkazilganligi, ish beruvchi xodimning mol-mulkidan foydalanishga ruxsat bermaganligi, lekin xodim uni oʻzi xohlab ishga olib kelganligi kabi holatlar inobatga olinadi.
MISOL
Xodim ish beruvchi ruxsati va topshirigʻi bilan shaxsiy avtomobilida xizmat safarini amalga oshirdi.
Safar vaqtida yoʻl-transport hodisasi sodir boʻldi.
Avtomobil taʼmiri uchun 8 000 000 soʻm talab qilindi.
Natija:
Agar xodim yoʻl qoidalarini buzmagan boʻlsa va ish beruvchi ruxsati bilan xizmat safariga chiqqan boʻlsa, ish beruvchi 8 000 000 soʻmni qoplaydi.
2. Xodimning mol-mulkiga yetkazilgan zararning oʻrni qoplashda nafaqat pul shaklida balki xodimning roziligi bilan natura tarzida qoplanishi mumkin. Yaʼni, xodimga tegishli mol-mulkni boshqasini olib berishi mumkin. Bu ish beruvchi va xodim oʻrtasidagi kelishuv boʻyicha amalga oshiriladi.
Agar kelishuvga erishilmasa, ish beruvchi pul shaklida qoplaydi, agar pul miqdoridan xodim norozi boʻlsa, sud tartibida undirishi mumkin boʻladi.
O'zbekiston Respublikasi Kambag'allikni qisqartirish va bandlik vazirligi