Xizmat tekshiruvi oʻtkazish toʻgʻrisida qaror qabul qilish uchun ommaviy axborot vositalarining xabarlari, xodimning bevosita rahbarining bildirgisi, jismoniy va yuridik shaxslarning murojaatlari hamda xodim tomonidan intizomiy qilmish sodir etilgan deb taxmin qilish uchun asos beradigan boshqa maʼlumotlar asos boʻladi.
Ish beruvchi xizmat tekshiruvi oʻtkazish haqida qaror qabul qilishga haqli. Xizmat tekshiruvi oʻtkazish toʻgʻrisidagi qaror tegishli buyruq bilan rasmiylashtiriladi.
Oʻziga nisbatan xizmat tekshiruvi oʻtkaziladigan xodim ish beruvchining xizmat tekshiruvi oʻtkazish haqidagi buyrugʻi hamda xizmat tekshiruvi oʻtkazish boʻyicha komissiya tarkibi bilan imzo qoʻydirib tanishtirilishi kerak.
1. Sharhlanayotgan modda xizmat tekshiruvini boshlash uchun protsessual asosni belgilagan holda quyidagilarni tartibga soladi:
tekshiruvni boshlash uchun asos boʻlishi mumkin boʻlgan qonuniy axborot manbalari;
qaror qabul qilishga vakolatli boʻlgan shaxs;
qarorni rasmiylashtirish uchun majburiy shakl;
oʻziga nisbatan tekshiruv oʻtkazilayotgan xodim huquqlarining kafolatlari.
Moddada tekshiruvni boshlash uchun asos sifatida xizmat qilishi mumkin boʻlgan axborot manbalarining roʻyxati belgilangan:
ommaviy axborot vositalari xabarlari - bosma va elektron nashrlar, telelavhalar, internet platformalarini oʻz ichiga olgan holda;
bevosita rahbarning bildirgisi - taxmin qilinayotgan qoidabuzarlik haqida hujjatli ravishda qayd etilgan xabarnoma;
jismoniy va yuridik shaxslarning murojaatlari - mijozlar, hamkorlar, hamkasblar va boshqalarning shikoyatlari, arizalari, taqdimnomalari;
boshqa maʼlumotlar - masalan, audit hisoboti, ichki nazorat materiallari, videoyozuvlar, guvohlarning koʻrsatmalari va hokazo.
Ushbu taʼrif qoidabuzarlikning isbotlanishi talab etilmasligini, balki asosli shubhaning mavjud boʻlishini oʻzi yetarli ekanligini koʻrsatadi. Biroq bunday maʼlumotlarning barchasi aniq va tekshiriladigan boʻlishi lozim – asossiz anonim xabarlar yoki har qanday mish-mishlar asosida tergovni boshlash mumkin emas.
2. Xizmat tekshiruvini oʻtkazish toʻgʻrisidagi qarorni faqat ish beruvchi qabul qilishga haqli. Ish beruvchi yuridik shaxs sifatidagi ish beruvchining oʻzi (rahbar orqali) yoki ishonchnoma/lavozim asosida harakat qiluvchi shaxs (masalan, filial direktori) boʻlishi mumkin.
Tarkibiy boʻlinma rahbari tekshiruvni yakka tartibda boshlash huquqiga ega emas, lekin uni boshlashni taklif qilishi mumkin (masalan bildirgi orqali).
Qaror albatta buyruq bilan rasmiylashtirilishi shart, bu esa:
jarayonga rasmiy maqom beradi;
mehnat normalariga rioya etilishini taʼminlaydi;
zarur boʻlganda xodimga ish beruvchining harakatlarini qonuniy tartibda nizolashish imkonini beradi.
Xizmat tekshiruvini oʻtkazish toʻgʻrisidagi buyruq mazmunida quyidagilarni aniq koʻrsatilgan boʻlishi tavsiya etiladi:
tekshirishning boshlanish sanasi va tugatish muddati;
asoslar (hodisa yoki murojaat tavsifi);
komissiya aʼzolari (F.I.Sh., lavozimi);
Komissiyalarni shakllantirishda uning tarkibida huquqshunos, kadrlar boʻyicha mutaxassis, kasaba uyushmasi qoʻmitasi vakili (agar mavjud boʻlsa) ishtirokini taʼminlash xizmat tekshiruvini aniq va maqsadliligini taʼminlab beradi.
3. Xodimni buyruq va komissiya tarkibi bilan imzo qoʻydirgan holda tanishtirish muhim kafolat hisoblanadi.
Bu qoida quyidagi tamoyillarni roʻyobga chiqaradi:
xizmat jarayonining shaffofligi;
himoyalanish va tushuntirishlar berish huquqi;
manfaatlar toʻqnashuvining oldini olish, chunki xodim asoslar mavjud boʻlganda (masalan, shaxsiy manfaatdorlik, noxolislik holatlarida) komissiya aʼzolarini rad etishi mumkin.
Xodimning buyruq bilan tanishishdan bosh tortishi xizmat tekshiruvini toʻxtatmaydi, biroq bu holat alohida dalolatnoma bilan qayd etilishi shart.
O'zbekiston Respublikasi Kambag'allikni qisqartirish va bandlik vazirligi