1.1. MKning 306-moddasi xizmat tekshiruvi oʻtkazilayotgan xodimning protsessual kafolatlarini belgilaydi. Bu modda adolatli muhokama tamoyilini taʼminlashga va shaxsning konstitutsiyaviy huquqlarini himoya qilishga qaratilgan. U quyidagilarni oʻz ichiga oladi:

himoyalanish huquqi (Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi 26-modda);

shaʼn va qadr-qimmatga ega boʻlish huquqi (28-modda);

Mazkur moddaning birinchi qismida oʻziga nisbatan xizmat tekshiruvi oʻtkazilayotgan xodimning huquqlari belgilangan.

1.2. Oʻziga nisbatan xizmat tekshiruvi oʻtkazilayotgan xodim xizmat tekshiruvi nima sababli oʻtkazilayotganini bilish huquqiga ega.

Ushbu huquq ish beruvchi tomonidan xizmat tekshiruvini oʻtkazish haqidagi buyruqni tanishtirish va xizmat tekshiruvi oʻtkazish boʻyicha komissiyaning oʻziga nisbatan xizmat tekshiruvi oʻtkazilayotgan xodimga uning huquq va majburiyatlarini tushuntirish majburiyatini bajarishi orqali amalga oshiriladi.

Bu ushbu xodimga oʻz manfaatlarini himoya qilish, ayblov mohiyatini tushunish va himoyani tayyorlash imkonini beradi.

1.3. Oʻziga nisbatan xizmat tekshiruvi oʻtkazilayotgan xodim komissiya aʼzolarini rad etish toʻgʻrisida arz qilish huquqiga ega.

quyidagi hollarda ushbu xodimning komissiya aʼzolarini rad etishi asosli hisoblanadi:

manfaatlar toʻqnashuvi;

shaxsiy manfaatdorlik;

ishda ishtirok etuvchi boshqa shaxslar bilan qarindoshlik aloqalari mavjudligi.

Bu komissiyaning xolisligini taʼminlaydi va bosim oʻtkazish imkoniyatini istisno qiladi.

1.4. Oʻziga nisbatan xizmat tekshiruvi oʻtkazilayotgan xodim xizmat tekshiruvi masalalari boʻyicha yozma tushuntirishlar berish huquqiga ega.

Ushbu xodimning xizmat tekshiruvi masalalari boʻyicha yozma tushuntirishlarini olishga, undagi maʼlumotlarni oʻrganishga komissiya majbur hisoblanadi. Shu bilan birga tushuntirishlar xodimning aybsizligini yoki aybdorligini isbotlashga xizmat qiladi.

1.5. Oʻziga nisbatan xizmat tekshiruvi oʻtkazilayotgan xodim xizmat tekshiruvi oʻtkazilishi davomida nafaqat tushuntirishlar berish, balki iltimosnomalar kiritish (masalan, guvohlar, ekspertlarni jalb etish toʻgʻrisida) huquqiga ega.

Bunday huquqlar xodimni tekshiruvning passiv obʼyekti emas, balki faol ishtirokchisiga aylantiradi.

1.6. Oʻziga nisbatan xizmat tekshiruvi oʻtkazilayotgan xodim xizmat tekshiruvi materiallariga qoʻshib qoʻyish uchun hujjatlar, ashyoviy dalillar taqdim etish huquqiga ega.

Komissiya ushbu xodim taqdim etgan hujjatlar, ashyoviy dalillarni qabul qilish va oʻrganishga majburdirlar.

1.7. Oʻziga nisbatan xizmat tekshiruvi oʻtkazilayotgan xodim guvohlarni xizmat tekshiruvi oʻtkazilishi davomida keyinchalik ularni soʻrovdan oʻtkazish uchun taqdim etish huquqiga ega.

Aksariyat hollarda xizmat tekshiruvi uchun muhim maʼlumotlarga ega boʻlgan xodimlarning oʻzlari tashabbuslari bilan komissiyaga bu haqida maʼlumot taqdim etishmaydi. Komissiya aʼzolari esa qaysi xodim guvoh ekanligi haqida maʼlumotlarga ega boʻlmasligi mumkin. Shunday hollarda oʻziga nisbatan xizmat tekshiruvi oʻtkazilayotgan xodim guvohlarni xizmat tekshiruvi oʻtkazilishi davomida komissiyaga taqdim etishi kerak boʻladi.

Komissiya esa bunday guvohlardan tegishli koʻrsatmalar olishi kerak.

1.8. Oʻziga nisbatan xizmat tekshiruvi oʻtkazilayotgan xodim xizmat tekshiruvi materiallari bilan tanishishga, ulardan koʻchirmalar, koʻchirma nusxalar olish huquqiga ega.

Ushbu huquq oʻziga nisbatan xizmat tekshiruvi oʻtkazilayotgan xodimga komissiya faoliyatiga baho berishga, agar komissiyaning xulosasidan norozi boʻlsa, oʻz huquqlarini himoya qilish uchun dalillar toʻplashga xizmat qiladi.

1.9. Shu bilan birga, oʻziga nisbatan xizmat tekshiruvi oʻtkazilayotgan xodim xizmat tekshiruvi natijalari haqidagi dalolatnoma bilan tanishish huquqiga ega va undan koʻchirma nusxa olish huquqiga ega.

Ushbu huquqning buzilishi komissiya tomonidan oʻtkazilgan xizmat tekshiruvini noqonuniy deb topilishiga asos boʻlishi mumkin.

1.10. Oʻziga nisbatan xizmat tekshiruvi oʻtkazilayotgan xodim komissiyaning qarorlari va harakatlari (harakatsizligi) ustidan yakka tartibdagi mehnat nizolari uchun belgilangan tartibda shikoyat qilishga haqlidir.

Mehnat nizolariga murojaat etish va koʻrib chiqish MKning 34-bobida belgilangan.

2. Xodim oʻz shaʼni va qadr-qimmatiga putur yetkazadigan maʼlumotni rad etish uchun xizmat tekshiruvi oʻtkazilishini talab qilishga haqlidir. Ushbu talab ish beruvchiga yozma ariza shaklida taqdim etiladi.

Bu xodimning ishchanlik obroʻsini tiklash va asossiz ayblovga yoʻl qoʻymaslik mexanizmi boʻlib xizmat qiladi. Ish beruvchi arizani uch kun ichida koʻrib chiqishi shart.

Agar xodim xizmat tekshiruvi oʻtkazilishini ish beruvchidan talab qilganda bu talab uning oʻz shaʼni va qadr-qimmatiga putur yetkazadigan maʼlumotni rad etish maqsadida boʻlmasa, unda bu ish beruvchi tomonidan taklif sifatida qabul qilishi mumkin.

3. Sharhlanayotgan moddaning uchinchi qismi xodimning xizmat tekshiruvi oʻtkazilayotganda majburiyatlariga bagʻishlangan boʻlib, uning doirasida tekshiruv davomida vijdonli xatti-harakat qilish va haqiqatni aniqlashga toʻsqinlik qilmaslik talab etiladi. Shuningdek, xodimga xizmat tekshiruvi jarayonida quyidagilar taqiqlanadi:

xizmat tekshiruvida ishtirok etishdan boʻyin tovlash;

haqiqatni aniqlashga dalillarni yoʻq qilish;

soxtalashtirish;

boshqa gʻayriqonuniy harakatlar sodir etish (masalan, komissiyaga yoki guvohlarga tazyiq oʻtkazish).

Moddada belgilangan xodimlarning huquq va majburiyatlari xizmat tekshiruvi jarayonining qonuniyligini mustahkamlaydi va ish beruvchini suiisteʼmollardan himoya qilishga qaratilgan.