1. Ushbu modda alohida tashkilotlar, sohalar va xodimlar toifalarining oʻziga xos xususiyatlarini hisobga olgan holda xizmat tekshiruvini oʻtkazish tartibini batafsillashtirish imkonini beradi. U MKda belgilangan asosiy kafolatlarni taʼminlagan holda tartib-qoidalarning mutanosibligini va moslashuvchanligini taʼkidlaydi.

Moddaning birinchi qismi MKda belgilangan xizmat tekshiruvini oʻtkazish qoidalarini ish beruvchi quyidagi hollarda aniqlashtirishi mumkinligini belgilaydi:

ichki mehnat tartibi qoidalarida;

xizmat tekshiruvi tartiblariga maxsus bagʻishlangan ichki meʼyoriy hujjatlarda.

Bunday aniqlashtirish muhim ahamiyatga ega, masalan:

alohida bosqichlarning muddatlarini aniq belgilash;

dalolatnomalar va hujjatlarning shakllarini kiritish;

komissiya tarkibini belgilash;

guvohlar va ekspertlarning ishtirok etish tartibini belgilash.

Biroq shuni eslash kerakki, bunday aniqlashtiruvchi tartibga solishga boshqa ichki hujjatlar qabul qilinishi kabi faqat kasaba uyushmasi qoʻmitasi bilan kelishilgandagina yoʻl qoʻyilishini va bu ijtimoiy sheriklik tamoyilining va xodimlarga jamoaviy kafolatlarning muhimligini tasdiqlaydi.

2. Ikkinchi qismga koʻra ish beruvchi tomonidan qabul qilinadigan ichki hujjatlardagi qoidalar xodimning MKda belgilangan huquqlarini yomonlashtirmasligi kerak.

Masalan:

xodimga tushuntirish berish muddati qisqartirilsa;

dalolatnomadan nusxa berish rad etilsa;

ishdan chetlatish paytida oʻrtacha ish haqi saqlanmasa, bunday ichki hujjatlar amalda qoʻllanilmasligi kerak.

3. Moddaning uchinchi qismiga koʻra, alohida soha xodimlari uchun xizmat tekshiruvi tartibi alohida qonunlar, masalan, "Ichki ishlar organlari toʻgʻrisida", "Favqulodda vaziyatlar xizmati toʻgʻrisida" kabi qonunlar bilan yoki intizomiy ustavlar va nizomlar bilan tartibga solinadi.

Masalan, “Davlat fuqarolik xizmati toʻgʻrisida” Qonun 49-moddasi davlat fuqarolik xizmatchisiga nisbatan xizmat tekshiruvini oʻtkazishni tartibga soladi.

Vazirlar Mahkamasining 2022 yil 14 oktyabrdagi 595-son qaroriga 1-ilova “Davlat fuqarolik xizmatchilari odob-axloqining namunaviy qoidalari” 28-bandiga koʻra, odob-axloq qoidalarini buzish holatlari boʻyicha xizmat tekshiruvi davlat organlari va tashkilotlari rahbarining koʻrsatmasiga muvofiq Odob-axloq komissiyalari tomonidan oʻtkaziladi.

Xizmat tekshiruvini oʻtkazish tartibi davlat organlari va tashkilotlari tomonidan belgilanadi.

Davlat fuqarolik xizmatchisiga nisbatan xizmat tekshiruvi mehnat toʻgʻrisidagi qonunchilikda belgilangan tartibda davlat organi rahbarining qaroriga koʻra oʻtkaziladi. Davlat fuqarolik xizmatchisi oʻziga nisbatan asossiz ayblovlar qoʻyilgan yoki xulosalar chiqarilgan deb hisoblaganda ham uning yozma arizasi asosida xizmat tekshiruvidan oʻtkazilishi mumkin.

“Davlat fuqarolik xizmati toʻgʻrisida” Qonun 47-moddasiga koʻra, ushbu Qonun 46-moddasi ikkinchi qismining uchinchi, toʻrtinchi va beshinchi xatboshilarida nazarda tutilgan intizomiy jazo choralari davlat fuqarolik xizmatchisiga nisbatan oʻtkazilgan xizmat tekshiruvining xulosasiga asosan, shuningdek amalda intizomiy jazo chorasi mavjud boʻlganda qoʻllaniladi.

Umumiy intizomiy javobgarlikda esa (MK 300-moddasi 3-qismi) ish beruvchi intizomiy jazo qoʻllanilishidan avval xizmat tekshiruvi oʻtkazishga majbur emas, MK 344-moddasi 1-qismidagi holatlar bundan mustasno.

Oʻzbekiston Respublikasi transport vazirining 2022 yil 8 iyundagi 7-son buyrugʻiga (roʻyxat raqami 3376, 2022 yil 27 iyul) ilova “Temir yoʻl transporti hamda metropolitenda harakat va tashishlar xavfsizligi talablarining buzilishi bilan bogʻliq hodisalarni tasniflash, xizmat tekshiruvini olib borish va hisobga olish tartibi toʻgʻrisida”gi Nizom temir yoʻl transporti hamda metropolitenda harakat va tashishlar xavfsizligi talablarining buzilishi bilan bogʻliq hodisalarni tasniflash, xizmat tekshiruvini olib borish va hisobga olish tartibini belgilaydi.

Nizomning 14-bandiga koʻra, temir yoʻl transporti hamda metropolitenda harakat xavfsizligi buzilishlari boʻyicha barcha hodisalarni hamda harakat va tashishlar xavfsizligi buzilishlarining sabablari, oqibatlari va ushbu hodisalarda aybdor boʻlgan shaxslarni aniqlash, shuningdek kelgusida harakat va tashishlar xavfsizligi buzilishlari kelib chiqishini oldini olish maqsadida xizmat tekshiruvi oʻtkaziladi.