1. Ushbu norma ish beruvchi intizomiy jazo qoʻllashi mumkin boʻlgan protsessual muddatlarni belgilaydi. Bu muddatlar quyidagi maqsadlarga xizmat qiladi:

xodimni oʻta kechiktirilgan jazolardan himoya qilish;

ish beruvchini xodimning xatolariga tez munosabat bildirishga undash;

dalillar yangi paytda tekshiruvning xolisligini taʼminlash.

Aniqlanganidan keyin darhol deganda ish beruvchi kelib tushgan maʼlumot boʻyicha jazo qoʻllashni kechiktirmasligi kerakligini anglatadi. Qonun aniqlangan vaqtdan boshlab bir oygacha muddat bersa-da, aslida barcha holatlar aniqlanishi bilan darhol, sunʼiy kechiktirishlarsiz qaror qabul qilish maqsadga muvofiqdir.

Jazoni qoʻllashda bir oylik muddatni hisoblash uchun asosiy boshlangʻich nuqta aniqlangan kun hisoblanadi. Agar xato xizmat tekshiruvi davomida aniqlansa, komissiya bayonnomasi imzolangan kun aniqlangan sana deb hisoblanadi.

Muddatga quyidagilar kiritilmaydi:

xodimning vaqtincha mehnatga layoqatsizlik davri;

taʼtilda boʻlish (barcha turdagi taʼtillar: mehnat taʼtili, ijtimoiy taʼtillar, ish haqi saqlanmaydigan, ish haqi qisman saqlanadigan, qoʻshimcha taʼtillar).

Nojoʻya xatti-harakatning aniqlangan sanasi va uning sodir etilgan sanasini farqlash zarur. Nojoʻya xatti-harakat aniqlangan sana - ish beruvchining vakolatli shaxsi (rahbar, kadrlar xizmati, xizmat tekshiruvini oʻtkazish uchun tuzilgan komissiya) intizomiy qoidabuzarlik haqida dastlab xabar topgan va uni xolisona baholash imkoniyatiga ega boʻlgan paytdir.

Shuningdek, nojoʻya xatti-harakat xizmat tekshiruvi davomida aniqlangan boʻlsa, tekshiruv natijalari boʻyicha dalolatnoma imzolangan sana aniqlangan kun hisoblanadi.

Agar qoidabuzarlik bevosita aniqlansa (masalan, kechikish tabelda qayd etilsa, ish joyida boʻlmaslik bevosita kuzatilsa), aniqlangan kun sifatida faktni rasmiy hujjatlarda qayd etish yoki bu haqda rahbarga xabar berish vaqti hisoblanadi.

Nojoʻya xatti-harakat sodir etilgan sana - mehnat majburiyatlarini buzuvchi harakat yoki harakatsizlik sodir etilgan kalendar kunidir.

Bir martalik qoidabuzarliklar uchun (kechikish, smenaga chiqmaslik) - hodisa yuz bergan aniq kun.

Davom etuvchi qoidabuzarliklar uchun (rejaning muntazam bajarilmasligi, hujjatlarni yuritmaslik) qoidabuzarlik davom etgan davrning soʻnggi kuni.

Bu sanalarni farqlash muhim. Jazoni qoʻllashning bir oylik muddati aniqlangan kundan boshlab hisoblanadi.

2. Sharhlanayotgan moddaning ikkinchi qismida muddat chegaralaydigan umumiy qoida belgilangan: xato sodir etilgan kundan boshlab olti oydan kechiktirmay. Lekin bunda istisno holati: agar qoida buzilishi moliyaviy-xoʻjalik faoliyatini taftish qilish, tekshirish yoki audit natijasida aniqlansa, ikki yildan kechiktirmay.

Bu muddatlar qoidabuzarlikni faqat keng qamrovli tekshiruv natijasida aniqlash mumkin boʻlgan holatlarga taalluqli.

Ikkala muddatga ham jinoyat ishi boʻyicha tergov oʻtkazish vaqti kiritilmaydi.

Shuni alohida qayd etish kerakki, muddatning oʻtkazib yuborilishi (bir oylik yoki umumiy) xatoning qanchalik jiddiyligidan qatʼi nazar, intizomiy jazoni noqonuniy deb topish uchun soʻzsiz asos boʻladi.

Ish beruvchi quyidagi sanalarni tegishli hujjatlarda qayd etishi shart:

intizomiy qilmish sodir etilgan kun;

intizomiy qilmish aniqlangan kun;

hisobga olinmaydigan davrlar (kasallik varaqasi, taʼtil).

MISOLLAR

1-holat. Xodim 2025 yil 2 oktyabr kuni ishga mast holatda keldi. Shu kuni intizomiy qilmish aniqlandi, xodimdan tushuntirish xati olindi. Bu holatda intizomiy jazoni darhol, biroq bir oydan kechiktirmay, yaʼni 2025 yil 2 noyabrga qadar (shu kuni ham) qoʻllash lozim. Agar bu xodimga 3 noyabrda jazo qoʻllanilsa, gʻayriqonuniy boʻladi, chunki 1 oylik muddat oʻtib ketdi (bunda xodim vaqtincha ishga layoqatsiz boʻlgan yoki taʼtilda boʻlgan davr hisobga olinmaydi).

2-holat. Xodim 2025 yil 20 oktyabr kuni smena vaqtida uxlab qolgan, lekin buni hech kim bilmagan. Lekin intizomiy qilmish oradan 6 oy oʻtib, masalan, 2026 yil 30 aprel kuni aniqlangan, bu holatda xodimga intizomiy jazo qoʻllab boʻlmaydi, chunki intizomiy qilmish sodir etilgan kundan eʼtiboran 6 oylik muddat oʻtib ketgan. Bu holatda xodim vaqtincha ishga layoqatsiz boʻlgan yoki taʼtilda boʻlgan davrning ahamiyati yoʻq, chunki bu davrlar 1 oylik muddatda ahamiyatga ega.

3-holat. Xodim intizomiy qilmish sodir etdi, lekin buni hech kim bilmadi hamda bu qilmish oradan 5 oy oʻtib aniqlandi. Bu holatda ish beruvchi intizomiy jazoni 1 oy ichida qoʻllash kerak. Sababi agar 1 oy ichida jazo qoʻllanilmasa, 6 oylik muddat oʻtib ketadi.

Muddatlarni hisoblashda MK 9-moddasidagi qoidalariga eʼtibor qaratish kerak. Masalan, agar oylar bilan hisoblanadigan muddatning oxiri muddatning oʻtishi boshlangan oyga nisbatan kunlari koʻproq yoki kamroq boʻlgan oyga toʻgʻri kelsa, muddat tugaydigan oyning oxirgi kuni muddat tugaydigan kun deb hisoblanadi.

Agar muddatning soʻnggi kuni ishlanmaydigan kunga toʻgʻri kelsa, undan keyin keladigan birinchi ish kuni muddat tugaydigan kun deb hisoblanadi.

MK 308-moddasiga koʻra, xizmat tekshiruvini oʻtkazish muddati oʻn besh ish kunidan oshmasligi kerak.

Xizmat tekshiruvini ushbu moddaning birinchi qismida belgilangan muddatda, obʼyektiv sabablarga koʻra tugallash mumkin boʻlmagan alohida hollarda ish beruvchi komissiyaning asoslantirilgan vajlari asosida xizmat tekshiruvini oʻtkazish muddatini yana oʻn besh ish kunigacha uzaytirishga haqlidir.

MK 314-modda 1-qismiga koʻra, agar xodimga xizmat tekshiruvi oʻtkazilayotgan boʻlsa, xizmat tekshiruvi natijalari toʻgʻrisidagi dalolatnoma komissiya tomonidan imzolangan kun xizmat tekshiruvi natijalari boʻyicha aniqlangan intizomiy qilmish aniqlangan kun deb hisoblanadi.