Xizmat tekshiruvi oʻtkazish uchun ish beruvchining buyrugʻi bilan xizmat tekshiruvi oʻtkazish boʻyicha komissiya tuziladi (bundan buyon matnda komissiya deb yuritiladi).
Komissiya kamida uch nafar aʼzodan iborat boʻlishi kerak, ularning bir nafari komissiyaning raisi boʻladi. Komissiya tarkibiga tashkilotda mavjud boʻlgan taqdirda kasaba uyushmasi qoʻmitasining aʼzosi kiradi. Komissiya raisi komissiya ishini tashkil etadi va muvofiqlashtiradi. Uning oʻtkazilayotgan xizmat tekshiruvi doirasidagi qonuniy talablari komissiya aʼzolari tomonidan bajarilishi majburiydir. Komissiya raisi xizmat tekshiruvini tashkil etish, tayyorlash va oʻtkazish sifati, uning natijalari, xulosalari va takliflarining xolisligi uchun shaxsan javobgar boʻladi.
Komissiya tarkibiga quyidagi shaxslarning kiritilishiga yoʻl qoʻyilmaydi:
xizmat tekshiruvi oʻtkazish toʻgʻrisida qaror qabul qilgan mansabdor shaxs;
harakatlari tekshirilishi zarur boʻlgan xodimlar boʻysunuvidagi xodimlar;
oʻziga nisbatan xizmat tekshiruvi oʻtkazilayotgan xodim bilan qarindoshlik aloqalarida boʻlgan shaxslar;
xizmat tekshiruvi natijalaridan bevosita yoki bilvosita manfaatdor boʻlishi mumkin boʻlgan shaxslar, shu jumladan xodim tomonidan intizomiy qilmish sodir etilishiga yoki intizomiy qilmishning yashirilishiga daxldor ekanligi toʻgʻrisida asoslangan gumonlar mavjud boʻlgan shaxslar;
murojaati xizmat tekshiruvi oʻtkazilishi uchun asos boʻlib xizmat qilgan shaxslar;
oʻziga nisbatan xizmat tekshiruvi oʻtkazilayotgan xodimlar.
Xizmat tekshiruvini oʻtkazishga maxsus bilimlar sohasida maslahat olish uchun shartnoma asosida ekspertlar sifatida mutaxassislar jalb qilinishi mumkin.
1. Mazkur modda xizmat tekshiruvini oʻtkazish boʻyicha komissiyani shakllantirish tartibini belgilaydi. Komissiya tuzish orqali intizomiy javobgarlikka tortish jarayonining xolisligi, mustaqilligi va qonuniyligi taʼminlanishi nazarda tutilgan.
Komissiya tuzish quyidagilarni taʼminlaydi:
ishni kollegial tarzda koʻrib chiqilishini;
subʼyektiv yondashuvga yoʻl qoʻymaslik;
intizomiy jazo chorasini tayinlash uchun asos boʻladigan hujjatlashtirilgan va qayd etilgan tekshiruv natijalari.
Xizmat tekshiruvi oʻtkazish uchun komissiya tarkibi ish beruvchining buyrugʻi bilan tasdiqlanishi kerak.
2. Moddaning ikkinchi qismiga muvofiq buyruqda quyidagilar aks ettirilishi lozim:
huquqiy asos (MKning 303 va 304-moddalariga havola);
komissiya aʼzolarining familiyasi, ismi, sharifi va lavozimlarini oʻz ichiga olgan roʻyxat; bunda tashkilotning kasaba uyushmasi vakili komissiya tarkibiga xodimning manfaatlarini himoya qilish uchun kiritilishi;
komissiya aʼzolari tomonidan oʻtkazilayotgan xizmat tekshiruvi doirasidagi qonuniy talablari bajarilishi yuzasidan vazifalari va masʼuliyati;
komissiya raisini tayinlanishi, u tomonidan komissiya ishini muvofiqlashtirish majburiyati va masʼuliyati. Jumladan, komissiya raisi quyidagilar uchun shaxsan masʼul hisoblanadi:
tekshiruv oʻtkazish muddatlari va tartib-qoidalariga rioya etish;
maʼlumotlarni toʻplash va baholashning xolisligi;
tekshiruv yakunlari boʻyicha tayyorlanadigan xulosalar va takliflarning asosliligi.
Komissiya raisi komissiya aʼzolariga faqat tekshiruv mavzusiga oid va oʻz vakolati doirasidagi majburiy topshiriqlarni berishga haqli. Shu munosabat bilan mazkur norma rais lavozimiga yetarli darajada malakali, xolis va ish natijasidan manfaatdor boʻlmagan xodim tayinlanishini taqozo etadi.
Shuningdek, buyruqda komissiya tomonidan xizmat tekshiruvini oʻtkazish muddati ham albatta belgilangan boʻlishi kerak.
Buyruq yozma shaklda rasmiylashtiriladi va xizmat tekshiruvining kollegial tarzda oʻtkazilishining jarayoni rasman boshlanganligini bildiradi.
3. Ushbu moddaning uchinchi qismida komissiya tarkibiga kirishi mumkin boʻlmagan shaxslarning toʻliq roʻyxati mavjud boʻlib, tekshiruvning xolisligi va begʻarazligini taʼminlashga qaratilgan:
Quyidagilar komissiya tarkibiga kiritilishi man etilgan:
tekshiruv oʻtkazish toʻgʻrisida qaror qabul qilgan mansabdor shaxs, bu manfaatlar toʻqnashuvini istisno qiladi;
xatti-harakatlari tekshirilishi kerak boʻlganlarga boʻysunuvchi xodimlar, bosim yoki taʼsir istisno qilinadi;
tekshiruv olib borilayotgan xodimning qarindoshlari noxolislikka yoʻl qoʻymasligi uchun;
natijadan manfaatdor boʻlgan yoki nojoʻya xatti-harakatga aloqadorlikda gumon qilinayotgan shaxslar natijalarni soxtalashtirishini oldini olish uchun;
murojaatlari tekshiruvga asos boʻlgan shaxslar, manfaatdor tomon hisoblanadi.
oʻziga nisbatan tekshiruv oʻtkazilayotgan xodimlar, adolatli xulosa qilishga taʼsir qiladi.
Ushbu kafolatlar protsessual adolat tizimini shakllantiradi va xalqaro huquqiy hujjatlarda mustahkamlangan tamoyillarga mos keladi.
4. Ushbu norma shartnoma asosida tashqi mutaxassislarni jalb etish imkoniyatini nazarda tutadi. Bu quyidagi hollarda zarur boʻlishi mumkin:
buxgalteriya yoki moliyaviy-iqtisodiy ekspertiza oʻtkazish;
avariyaning texnik sabablarini baholash;
axborot texnologiyalari sohasidagi harakatlarni tahlil qilish;
maxsus masalalar yuzasidan huquqiy maslahat olish va boshqalar.
Ekspertlarni jalb etish tekshiruv sifatini yaxshilaydi va ayniqsa murakkab yoki yuqori sarf-xarajatlarni nazarda tutadigan hodisalarni koʻrib chiqishda xatolarni kamaytirishga yordam beradi.
Ushbu modda talablarini lozim darajada bajarish uchun ish beruvchi quyidagilarni eʼtiborga olishi maqsadga muvofiq:
komissiyani shakllantirish tartibi toʻgʻrisidagi ichki nizom, shuningdek kerakli hujjatlarning namunalarini ishlab chiqish;
manfaatlar toʻqnashuvini eʼtiborga holda komissiya aʼzolari roʻyxatini yuritib borish;
komissiya raislari va aʼzolarining mehnat qonunchiligi asoslari hamda tekshiruv oʻtkazish tartiblari boʻyicha majburiy oʻqitilishini taʼminlash;
asoslar mavjud boʻlganda komissiya aʼzolarini rad etish toʻgʻrisida ariza berish imkoniyatini yaratib berish.
O'zbekiston Respublikasi Kambag'allikni qisqartirish va bandlik vazirligi