Mazkur modda ish beruvchining zimmasiga sud qarori asosida ishga qabul qilish bilan bogʻliq munosabatlarni belgilaydi.

Mehnat qilish huquqi har bir fuqaroning konstitutsiyaviy huquqlaridan sanaladi. Fuqaroni ishga qabul qilish uning mutaxassisligi, malakasi yetarli boʻlmaganda va qonunda belgilangan boshqa asoslarda rad etilishi mumkin. Ishga qabul qilishni gʻayriqonuniy ravishda rad etish mumkin emas.

Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasining 42-moddasida har kim munosib mehnat qilishi, kasb va faoliyat turini erkin tanlashi va boshqa huquqlari kafolatlangan. Shuningdek, homiladorligi yoki bolasi borligi sababli ayollarni ishga qabul qilishni rad etish, ishdan boʻshatish va ularning ish haqini kamaytirish taqiqlanadi.

Lekin amaliyotda ish beruvchi tomonidan ishga qabul qilishdagi fuqarolarni qonunga xilof ravishda rad etish holatlari uchrab turadi. Mehnat va mashgʻulotlar sohasida kamsitishni taqiqlash toʻgʻrisidagi talablarni buzish, ish beruvchi tomonidan ishga taklif etilgan shaxslarni ishga qabul qilmaslik, ish beruvchi qonunga muvofiq mehnat shartnomasini tuzishi shart boʻlgan shaxslarni ishga qabul qilmaslik, homiladorlik yoki farzandlar borligi bilan bogʻliq sabablarga koʻra ishga qabul qilmaslik hamda sudlangani, shu jumladan tugallangan va olib tashlangan sudlanganligi sababli shaxslarni ishga qabul qilmaslik kabi holatlarda ishga qabul qilmaslik qonunga xilof hisoblanadi.

Ishga qabul qilish rad etilganda, ish beruvchi uning sababini koʻrsatgan holda 3 kun ichida yozma javob berishi shart. Ishga kirayotgan shaxsning pasporti (ID karta) haqiqiy boʻlmasa, ishga qabul qilish rad etilishi mumkin.

Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi plenumi tomonidan 2023 yil 20 noyabr kuni “Sudlar tomonidan mehnat shartnomasini bekor qilishni tartibga soluvchi qonunchilikni qoʻllash amaliyoti toʻgʻrisida”gi 26-son qaror qabul qilingan. Qarorda mehnatga oid munosabatlarning bir qator qirralari bilan birga ishga qabul qilishda asossiz rad etish va undan kelib chiqadigan munosabatlar sudlar tomonidan qanday koʻrib chiqilishiga oid masalalarga tushuntirishlar berilgan. Jumladan, Oliy sud plenumining mazkur qarorida yakka tartibdagi mehnatga oid munosabatlarni va ular bilan bevosita bogʻliq boʻlgan ijtimoiy munosabatlarni huquqiy jihatdan tartibga solishning asosiy printsiplari-mehnat huquqlarining tengligi, mehnat va mashgʻulotlar sohasida kamsitishni taqiqlash, mehnat erkinligi va majburiy mehnatni taqiqlash, mehnat sohasidagi ijtimoiy sheriklik, mehnat huquqlari taʼminlanishining va mehnat majburiyatlari bajarilishining kafolatlanganligi, xodimning huquqiy holati yomonlashishiga yoʻl qoʻyilmasligidan iborat ekanligi taʼkidlangan.

Xodimning mehnat huquqlarini himoya qilishga doir huquqini amalga oshirishni rad etishi toʻgʻrisidagi yozma yoki ogʻzaki majburiyatlari haqiqiy emas.

Ish beruvchi tomonidan ishga qabul qilish qonunga xilof ravishda rad etilganligi isbotlanganda ish beruvchining zimmasiga xodim bilan mehnat shartnomasini tuzish majburiyati yuklatilishi toʻgʻrisida sud qarori asosida mehnat shartnomasi tuziladi va mehnat munosabatlari yuzaga keladi.