517-modda · VI bo'lim · Ayrim toifadagi xodimlar mehnatini huquqiy jihatdan tartibga solishning oʻziga xos xususiyatlari
Ushbu Kodeks 137-moddasining birinchi qismida nazarda tutilgan hollarda ish beruvchi boʻlgan jismoniy shaxs uy ishchisining taraflar tomonidan mehnat shartnomasida belgilangan mehnat shartlarini oʻzgartirish toʻgʻrisida xodimni kamida oʻn toʻrt kalendar kun oldin yozma shaklda ogohlantirishi shart.
MKning 137-moddasi birinchi qismida nazarda tutilgan hollarda, yaʼni agar texnologiyadagi va mehnatni tashkil etishdagi oʻzgarishlar, ishlar (xizmatlar) hajmlarining qisqarganligi munosabati bilan avvalgi mehnat shartlari saqlab qolinishi mumkin boʻlmasa, ish beruvchi uy ishchisini mehnat shartnomasida shart qilib koʻrsatilgan mehnat vazifasini davom ettirayotganida uning roziligisiz mehnat shartlarini oʻzgartirishga haqli.
Faqat bu haqida uy ishchisini kamida oʻn toʻrt kalendar kun oldin yozma shaklda ogohlantirishi shart.
Texnologiyadagi oʻzgarishlarga xizmat koʻrsatishda yangi texnologiyalarning joriy etilishi natijasida ish sharoitlari, ish usullari yoki talab qilinadigan koʻnikmalar oʻzgarishi mumkin. Masalan, yangi dasturiy taʼminot yoki asbob-uskunalarning kiritilishi uy ishchisining ish jarayonini butunlay oʻzgartirishi mumkin.
Mehnatni tashkil etishdagi oʻzgarishlarga masalan, uy ishchisi uchun bu, uning nazorat qilish usullari, hisobot berish tartibi yoki ish yuklamasining oʻzgarishiga olib kelishi mumkin.
Ishlar (xizmatlar) hajmlarining qisqarganligiga xizmatlar hajmi sezilarli darajada kamaysa (masalan, enaga ikki nafar yosh bolaga qarayotgan boʻlsa, ulardan biriga qarashga ehtiyoj qolmadi). Bunday holatda, ish beruvchi ish haqini kamaytirish, ish vaqtini qisqartirish yoki boshqa mehnat shartlarini oʻzgartirishga majbur boʻlishi mumkin.
Garchi ushbu modda ish beruvchiga muayyan hollarda mehnat shartlarini oʻzgartirish huquqini bersa ham, bu uy ishchisining huquqlari cheklangan degani emas. Xodim quyidagi huquqlarga ega:
ish beruvchi mehnat shartlaridagi oʻzgarishlar haqida kamida oʻn toʻrt kalendar kun oldin xabardor qilishi shart;
agar uy ishchisi oʻzgartirilgan mehnat shartlarida ishlashni istamasa, u ishdan boʻshashga haqli;
agar uy ishchisi ish beruvchining mehnat shartlarini oʻzgartirish qarori noqonuniy yoki asossiz deb hisoblasa, u mehnat nizolarini koʻrib chiquvchi organlarga (masalan, sudga) murojaat qilish huquqiga ega.