Quyidagi hollarda tungi vaqtdagi mehnat uchun haq toʻlash kamida bir yarim baravar miqdorida amalga oshiriladi:
mehnatga haq toʻlashning vaqtbay tizimida — tungi vaqtdagi ishning har bir soati uchun 1,5 yoki undan ortiq koeffitsiyentni qoʻllagan holda;
mehnatga haq toʻlashning ishbay tizimida — tegishli razryadga (malakaga) ega boʻlgan vaqtbay ishlovchining soatlik tarif stavkasining (maoshining) ellik foizi yoki undan ortiq miqdorida ishbay ish haqi va qoʻshimcha toʻlov toʻliq toʻlanadi.
Tungi vaqtdagi ish uchun oshirilgan miqdorda haq toʻlash tarif stavkalariga (maoshlarga) kiritilmaydi.
Tungi vaqtdagi, shuningdek koʻp smenali rejimdagi ish uchun ish haqiga doir qoʻshimcha toʻlovning aniq miqdori jamoa shartnomasida, ish beruvchi tomonidan kasaba uyushmasi qoʻmitasi bilan kelishuvga koʻra qabul qilinadigan ichki hujjatlarda yoxud mehnat shartnomasida belgilanadi.
1. MKning 188-moddasiga koʻra, soat 22-00 dan to soat 6-00 gacha boʻlgan vaqt tungi vaqt hisoblanadi (MKning 188-moddasi sharhiga qarang).
Tungi mehnat koʻproq charchoq, uyqu buzilishi va salomatlik bilan bogʻliq muammolarga olib kelishi mumkin, tungi vaqtda ishlashning inson organizmiga boʻlgan qoʻshimcha yuklamasi va noqulayliklarini qoplash maqsadida qonunchilik bunday mehnat uchun qoʻshimcha toʻlovni amalga oshirishni talab qiladi.
Bu qoida xodimlarning huquqlarini himoya qilishga va ularning mehnatiga munosib haq toʻlanishini taʼminlashga qaratilgan.
Tungi vaqtdagi mehnat uchun haq toʻlash kamida bir yarim baravar miqdorida amalga oshiriladi.
Mehnatga haq toʻlashning vaqtbay tizimida — tungi vaqtdagi ishning har bir soati uchun 1,5 yoki undan ortiq koeffitsiyentni qoʻllagan holda toʻlov amalga oshiriladi.
MISOL
Agar xodimning bir soatlik tarif stavkasi 30 000 soʻm boʻlsa va u tunda
8 soat ishlagan boʻlsa, unda har bir tungi soat uchun 30 000 soʻm * 1,5 = 45 000 soʻmdan haq toʻlanadi. Demak, 8 soat tungi ish uchun 45 000 soʻm * 8 = 360 000 soʻm oladi.
Bunda 1,5 — minimal koeffitsiyent boʻlib, ish beruvchi xohlasa, undan yuqoriroq koeffitsiyent (masalan, 1,8 yoki 2) qoʻllashi mumkin.
Mehnatga haq toʻlashning ishbay tizimida — tegishli razryadga (malakaga) ega boʻlgan vaqtbay ishlovchi xodimning soatlik tarif stavkasining (maoshining) ellik foizi yoki undan ortiq miqdorida ishbay ish haqi va unga qoʻshimcha ravishda qoʻshimcha toʻlov toʻliq toʻlanadi.
MISOL
Agar xodim ishbay tizimda ishlasa va tunda 100 dona mahsulot ishlab chiqarganda, buning uchun unga 600 000 soʻm ish haqi toʻlanishi kerak. Uning korxonadagi xuddi shunday malakali vaqtbay ishlovchining bir soatlik tarif stavkasi 40 000 soʻm.
Uning soatlik stavkasining ellik foizi 40 000 soʻm * 0,5 = 20 000 soʻmni tashkil etadi.
Agar ushbu xodim bu 100 dona mahsulotni 5 soatda ishlab chiqargan boʻlsa, unda unga qoʻshimcha ravishda 20 000 soʻm * 5 = 100 000 soʻm toʻlanadi.
Umumiy olganda, u 600 000 soʻm (ishbay haqi) + 100 000 soʻm (qoʻshimcha toʻlov) = 700 000 soʻm oladi.
Xodimni ish vaqtining qancha qismi tungi vaqtga toʻgʻri kelsa, ushbu vaqtga mutanosib ravishda qoʻshimcha haq toʻlanadi.
2. Xodimga toʻlanadigan tarif stavkasi (maoshiga) tungi vaqtdagi ish uchun qoʻshimcha haq kiritilmaydi, alohida hisoblanadi.
3. MKning 264-moddasi tungi vaqtdagi ish uchun qoʻshimcha haqning eng kam miqdorini belgilaydi. Qoʻshimcha toʻlovning aniq miqdori jamoa shartnomasida, ish beruvchi tomonidan kasaba uyushmasi qoʻmitasi bilan kelishuvga koʻra qabul qilinadigan ichki hujjatlarda yoxud mehnat shartnomasida belgilanadi.
Byudjet tashkilotlaridan tashqari boshqa tashkilotlar jamoa shartnomasida, ish beruvchi tomonidan kasaba uyushmasi qoʻmitasi bilan kelishuvga koʻra qabul qilinadigan ichki hujjatlarda yoxud mehnat shartnomasida tungi vaqt uchun qoʻshimcha haq miqdorini bir yarim baravardan yuqori belgilashi mumkin.
Ushbu yuqori miqdorni belgilash ish beruvchi uchun tavsiyaviy, lekin tegishli hujjatlarda belgilab, ushbu yuqori miqdordagi toʻlovni amalga oshirish majburiyatini ish beruvchi oʻz zimmasiga olgan boʻlsa, bu majburiy hisoblanadi.