Xodimning sogʻligʻiga ziyon yetkazilganligi munosabati bilan yoʻqotilgan ish haqining oʻrnini qoplash uchun amalga oshiriladigan oylik toʻlovlar miqdori jabrlanuvchi mehnatda mayib boʻlguniga qadar olgan oʻrtacha oylik ish haqiga nisbatan uning kasbiy mehnat qobiliyatining yoʻqotilishi darajasiga muvofiq boʻlgan foizli nisbatda belgilanadi.
Kasbiy mehnat qobiliyatini yoʻqotish darajasi tibbiy-ijtimoiy ekspert komissiyasi tomonidan belgilanadi.
Ziyonning oʻrnini qoplashga oid toʻlovni tayinlashda jabrlanuvchi oladigan ish haqi, stipendiya, pensiya va boshqa daromadlar hisobga olinmaydi. Bunda mehnatda mayib boʻlgan jabrlanganlarga — nogironligi boʻlgan shaxslarga yetkazilgan ziyonning oʻrnini qoplash summasi qonunchilikda belgilangan mehnatga haq toʻlash eng kam miqdorining ellik foizidan kam boʻlmasligi kerak.
1. Sharhlanayotgan moddada xodimning sogʻligʻiga ziyon yetkazilganligi munosabati bilan yoʻqotilgan ish haqining oʻrnini qoplash uchun amalga oshiriladigan oylik toʻlovlar miqdorini hisoblash qoidasi koʻrsatilmoqda.
Ushbu toʻlov har oyda toʻlanadi. Uning miqdori jabrlanuvchi xodim mehnatda mayib boʻlguniga qadar olgan oʻrtacha oylik ish haqiga nisbatan uning kasbiy mehnat qobiliyatining yoʻqotilishi darajasiga muvofiq boʻlgan foizli nisbatda belgilanadi.
Mehnat qobiliyatining yoʻqotilishi darajasi Vazirlar Mahkamasining 2022 yil 8 fevraldagi 62-son qarori bilan tasdiqlangan “Mehnatda mayib boʻlgan yoki kasb kasalligiga chalingan shaxslarning kasbiy mehnat layoqati yoʻqotilishi darajasini belgilash tartibi toʻgʻrisida”gi Nizomga asosan belgilanadi.
Har oylik toʻlovni hisoblash formulasi quyidagicha hisoblanadi.
Oylik toʻlov=(Oʻrtacha oylik ish haqi×Yoʻqotilgan mehnat qobiliyati foizi)/100
xodim baxtsiz hodisa yoki kasb kasalligiga uchrashidan oldingi 12 oyda olgan ish haqining oʻrtacha miqdori hisoblanadi.
2. Xodimning mehnat qobiliyati yoʻqotilishi darajasi tibbiy-ijtimoiy ekspert komissiyasi xulosasi asosida belgilanadi.
Tibbiy-ijtimoiy ekspert komissiyasi Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahar, tuman, shahar, tumanlararo tibbiy-ijtimoiy ekspert komissiyalari tushuniladi.
Mehnat qobiliyatining yoʻqotilishi darajasi Vazirlar Mahkamasining 2022 yil 8 fevraldagi 62-son qarori bilan tasdiqlangan “Mehnatda mayib boʻlgan yoki kasb kasalligiga chalingan shaxslarning kasbiy mehnat layoqati yoʻqotilishi darajasini belgilash tartibi toʻgʻrisida”gi Nizomning 5-bandiga koʻra, kasbiy mehnat qobiliyatini yoʻqotilishi darajasi jabrlanganga mehnatda mayib boʻlganda va/yoki kasb kasalligiga chalingandan oldingi kasbiy faoliyatni bajarishni davom ettirish imkonini beradigan layoqatlar, psixofiziologik imkoniyatlar va sifatlar, ayni oʻsha mazmunda va oʻsha hajmda hisobga olingan holda yoxud malaka pasayganligi, bajariladigan ish hajmi va odatdagi, maxsus tashkil etilgan ishlab chiqarish sharoitlarida va boshqa sharoitlarda mehnat ogʻirligi kamayishi hisobga olingan holda mehnatda mayib boʻlganlik yoki kasb kasalligiga duchor boʻlganlik oqibatida sogʻliqqa shikastning oqibatlaridan kelib chiqib aniqlanadi va 5 foizdan 100 foizgacha darajada belgilanadi.
3. Xodim mehnat jarayonida mayib boʻlganida yoki kasbiy kasallikka chalinganda ish beruvchi uning yoʻqotilgan ish haqini va boshqa zararlarni qoplashi shart. Kompensatsiya miqdorini tayinlashda jabrlanuvchining boshqa manbalardan oladigan daromadlari (ish haqi, stipendiya, pensiya, nafaqa va h.k.) hisobga olinmaydi.
Mehnatda mayib boʻlgan jabrlanganlarga, shuningdek nogironligi boʻlgan shaxslarga yetkazilgan ziyonning oʻrnini qoplash summasi qonunchilikda belgilangan mehnatga haq toʻlash eng kam miqdorining ellik foizidan kam boʻlmasligi kerak.
Yaʼni, ushbu moddada nazarda tutilgan oylik toʻlov miqdori mazkur moddaning birinchi va uchinchi qismlarida nazarda tutilgan qoidalarga asosan hisoblanishi, ammo uning eng kam miqdori mehnatga haq toʻlash eng kam miqdorining ellik foizidan kam boʻlmasligi kerakligi belgilanmoqda.