Xodimning sogʻligʻiga ziyon yetkazilganligi uchun javobgar boʻlgan ish beruvchi ushbu Kodeksning 323-moddasida va 324-moddasining birinchi qismida nazarda tutilgan toʻlovlardan tashqari jabrlanuvchiga mehnatda mayib boʻlganlik yoki kasb kasalligi tufayli kelib chiqqan qoʻshimcha xarajatlarning oʻrnini qoplashi shart. Davolanish, protezlash, qoʻshimcha ovqatlanish, dori vositalarini sotib olish, sanatoriy-kurortda davolanish xarajatlari, shu jumladan jabrlanuvchining, zarur hollarda esa uni kuzatib boruvchi shaxsning ham davolanish joyiga borish va qaytish yoʻlkirasi haqini toʻlash, oʻzgalarning parvarishi, maxsus transport vositalarini sotib olish va boshqa turdagi yordam uchun xarajatlar, agar u tibbiy-ijtimoiy ekspert komissiyasi tomonidan ushbu turdagi yordamga muhtoj deb topilsa hamda ularni tegishli tashkilotlardan bepul olish huquqiga ega boʻlmasa, shuningdek jabrlanuvchi va ish beruvchi oʻrtasida ziyonning oʻrnini qoplash boʻyicha nizo yuzaga kelgan taqdirda hamda nizo jabrlanuvchining foydasiga hal boʻlgan taqdirda koʻrsatilgan yuridik yordam uchun advokatga haq toʻlash xarajatlarining oʻrni qoplanishi lozim.
Dorilarni sotib olish xarajatlari davolovchi shifokor yozib bergan belgilangan shakldagi retsept va sotib olingan dorilar koʻrsatilgan holdagi toʻlov cheki taqdim etilganidan keyin ish beruvchi tomonidan toʻlanadi.
I guruh nogironligi boʻlgan shaxslar uchun tibbiy-ijtimoiy ekspert komissiyasining uy sharoitida parvarishlash zarurati toʻgʻrisidagi xulosasi talab etilmaydi (bundan ular maxsus tibbiy yordamga muhtoj boʻlgan hollar mustasno).
Ushbu moddada koʻrsatilgan bir necha yordam turiga muhtoj boʻlgan jabrlanuvchiga har bir yordam turini olish bilan bogʻliq xarajatlarning oʻrni qoplanadi.
1. Ish beruvchi xodimning mehnatda mayib boʻlishi va (yoki) kasb kasalligi tufayli hayotiga yoki sogʻligʻiga yetkazilgan ziyonning oʻrnini MKning 323-moddasiga muvofiq bir martalik nafaqa va 324-moddasi birinchi qismiga muvofiq har oylik toʻlovlardan tashqari qoʻshimcha xarajatlarni ham kompensatsiya qilishi (qoplashi) kerak.
Ushbu moddaga koʻra ish beruvchi quyidagi xarajatlarni toʻliq qoplashi shart:
davolanish (shifoxonada yoki ambulator davolanish xarajatlari, operatsiyalar, reabilitatsiya jarayonlari va h.k.), protezlash (protezlar, ortopedik jihozlar yoki reabilitatsiya vositalari), qoʻshimcha ovqatlanish (tibbiy xulosaga koʻra maxsus diyeta yoki qoʻshimcha ovqatlanish talab qilinsa), dori vositalarini sotib olish (dori vositalari va ulardan foydalanishda ishlatiladigan buyumlar), sanatoriy-kurortda davolanish xarajatlari (sogʻligini tiklash uchun sanatoriy yoki reabilitatsiya markazida davolanish kabi xarajatlar);
jabrlanuvchining, zarur hollarda esa uni kuzatib boruvchi shaxsning ham davolanish joyiga borish va qaytish yoʻlkirasi haqi;
oʻzgalarning parvarishi, maxsus transport vositalarini sotib olish va boshqa turdagi yordam uchun xarajatlar. Agar jabrlanuvchi maxsus transport vositalari (qoʻl bilan boshqariladigan avtomobil, motorli aravacha) ga muhtoj boʻlsa, ularni sotib olish natijasida yetkazilgan zarar TIEK tomonidan koʻrsatilgan transport vositasi qiymati doirasida qoplanadi. Maxsus transport vositalarini kapital taʼmirlash uchun sarflangan xarajatlar ham qoplanadi;
agar u tibbiy-ijtimoiy ekspert komissiyasi tomonidan ushbu turdagi yordamga muhtoj deb topilsa hamda ularni tegishli tashkilotlardan bepul olish huquqiga ega boʻlmasa, shuningdek jabrlanuvchi va ish beruvchi oʻrtasida ziyonning oʻrnini qoplash boʻyicha nizo yuzaga kelgan taqdirda hamda nizo jabrlanuvchining foydasiga hal boʻlgan taqdirda koʻrsatilgan yuridik yordam uchun advokatga haq toʻlash xarajatlarining oʻrni qoplanishi lozim.
Qoʻshimcha xarajatlar sarflagan boʻlsa, ular zarar yetkazilishiga javobgar boʻlgan ish beruvchi tomonidan Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2005 yil 11 fevraldagi 60-son qarori bilan “Xodimlarga ularning mehnat vazifalarini bajarish bilan bogʻliq holda jarohatlanishi, kasb kasalliklariga chalinishi yoki salomatlikning boshqa xil shikastlanishi tufayli yetkazilgan zararni toʻlash qoidalari”ning Qoidaning 22—25-bandlarida belgilangan tartibda qoplanadi.
2. Sharhlanayotgan moddaning ikkinchi qismida dorilarni sotib olish xarajatlarni qoplashni sharti koʻrsatilgan, unga koʻra davolovchi shifokor yozib bergan belgilangan shakldagi retsept va sotib olingan dorilar koʻrsatilgan holdagi toʻlov cheki taqdim etilganidan keyin qoplanadi.
Retseptda koʻrsatilmagan dorilarni sotib olish xarajatlarni ish beruvchi qoplamaydi.
3. I guruh nogironligi boʻlgan shaxslar uchun tibbiy-ijtimoiy ekspert komissiyasining uy sharoitida parvarishlash zarurati toʻgʻrisidagi xulosasi talab etilmaydi, lekin istisno holatlar mavjud. Agar I guruh nogironligi boʻlgan shaxs maxsus tibbiy yordamga muhtoj boʻlsa, bu holda tibbiy yordam zarurligini tasdiqlash uchun TIEK xulosasi talab qilinadi. Masalan, yoʻriqchi-hamshira yoki maxsus tibbiy parvarish xodimi jalb etilsa yoki maxsus tibbiy uskunalar orqali doimiy kuzatuv kerak boʻlsa.
Bu qoida I guruh nogironligi boʻlgan shaxslar uchun qoʻshimcha imtiyoz hisoblanadi, chunki uyda parvarish uchun xarajatlarni qoplash osonlashadi, ortiqcha hujjat toʻplash va TIEK xulosasini kutish talab etilmaydi, shuningdek davolanish va reabilitatsiya jarayonlarini tezlashtiradi.
4. Ushbu moddada sanab oʻtilgan bir nechta yordam turiga bir vaqtning oʻzida muhtoj boʻlsa, ish beruvchi har bir yordam turi uchun alohida-alohida xarajatlarni toʻliq qoplashi shart. Har bir yordam turi boʻyicha sarflangan xarajatlar asosiy hujjatlar (retsept, chek, tibbiy xulosa, yoʻl bileti va h.k.) orqali tasdiqlanishi kerak. Bu norma xodimning sogʻligʻini toʻliq tiklash uchun maksimal moddiy kafolat beradi.