Hayotiga va sogʻligʻiga yetkazilgan ziyonning oʻrnini qoplash toʻgʻrisidagi ariza ish beruvchiga jabrlangan xodim tomonidan, u vafot etgan taqdirda esa ziyonning oʻrni qoplanishiga doir huquqqa ega boʻlgan manfaatdor shaxslar tomonidan beriladi. Ish beruvchi ariza kelib tushgan kundan eʼtiboran oʻn kun ichida arizani koʻrib chiqishi va tegishli qaror qabul qilishi shart.
Ish beruvchining xodimga hayotiga va sogʻligʻiga yetkazilgan ziyonning oʻrnini qoplash toʻgʻrisidagi buyrugʻining koʻchirma nusxasi yoki ish beruvchining asoslantirilgan yozma rad javobi xodimga yoki ziyonning oʻrni qoplanishiga doir huquqqa ega boʻlgan manfaatdor shaxslarga ushbu buyruq qabul qilingan kundan eʼtiboran uch kunlik muddatda topshiriladi.
Xodim yoki ziyonning oʻrni qoplanishiga doir huquqqa ega boʻlgan manfaatdor shaxslar ish beruvchining qaroridan rozi boʻlmagan yoki ushbu moddaning birinchi va ikkinchi qismlarida belgilangan muddatda javob olmagan taqdirda, ular ushbu nizoni hal qilish uchun sudga murojaat qilishi mumkin.
1. Agar xodimning hayoti va sogʻligʻiga mehnat jarayonlarida zarar yetgan boʻlsa, jabrlangan xodimning oʻzi tomonidan ish beruvchiga ariza beriladi, shuningdek xodim vafot etgan taqdirda ziyonning oʻrni qoplanishiga doir huquqqa ega boʻlgan manfaatdor shaxslar tomonidan ariza beriladi.
Ziyonning oʻrni qoplanishiga doir huquqqa ega boʻlgan manfaatdor shaxslarga uning oila aʼzolari (er, xotin, farzandlar, ota-ona, aka-uka opa-singil) vasiylik organlari yoki qonun boʻyicha merosxoʻr hisoblangan shaxslar, qaramogʻidagi boshqa shaxslar tushuniladi.
Ish beruvchi ariza kelib tushgandan soʻng 10 kun ichida uni koʻrib chiqishi shart. Mazkur muddatda qabul qilingan qaror haqida jabrlangan shaxsni yozma ravishda xabardor qilishi lozim. Agar qoplash rad etilsa, rad etish sabablarini asoslab berish shart.
Ish beruvchi arizani ziyon ish beruvchi aybi bilan sodir boʻlmaganligi, jabrlanuvchi xodimning qasddan qilgan harakatlari natijasida zarar kelib chiqqanligi, tabiiy ofatlar yoki nazorat qilib boʻlmaydigan holatlar (fors-major) sababli yuzaga kelganligi isbotlansa, rad etishi mumkin:
2. Ish beruvchi xodimning hayotiga yoki sogʻligʻiga yetkazilgan ziyon boʻyicha kelib tushgan arizani 10 kun ichida koʻrib chiqqandan keyin koʻrib chiqish natijasida ish beruvchi ziyonni qoplash haqida buyruq chiqaradi yoki asoslangan rad javobini tayyorlaydi.
Ish beruvchi chiqargan buyruqning koʻchirma nusxasi yoki asoslangan rad javob xatini jabrlangan xodimning oʻziga yoki xodim vafot etgan boʻlsa, ziyonni qoplash huquqiga ega manfaatdor shaxslarga 3 kun ichida yetkazishi shart.
Agar ish beruvchi ziyonni qoplashdan rad etsa, rad javobi quyidagilarni oʻz ichiga oladi:
nima uchun qoplash rad etilgani haqida aniq va tushunarli asoslar;
qaysi hujjatlar, qonunchilik normalariga asoslanganligi.
3. Agar xodim yoki manfaatdor shaxslar ish beruvchining zararni qoplash haqidagi qaroridan bilan rozi boʻlmasa, ular sudga murojaat qilish huquqiga ega.
Agar ish beruvchi 10 kunlik muddatda arizani koʻrib chiqmagan boʻlsa yoki 3 kunlik muddatda buyruq yoki rad javobining koʻchirmasini topshirmagan boʻlsa, xodim ushbu muddatlar tugaganidan keyin ham sudga murojaat qilishi mumkin.
O'zbekiston Respublikasi Kambag'allikni qisqartirish va bandlik vazirligi