1. Yetkazilgan zarar uchun toʻliq miqdordagi moddiy javobgarlik quyidagi hollarda xodimning zimmasiga yuklatiladi:

1.1. Sharhlanayotgan moddaning birinchi qismida toʻliq moddiy javobgarlik yuzaga keladigan holatlar koʻrsatilgan.

1.2. Toʻliq moddiy javobgarlik toʻgʻrisidagi shartnoma asosida oʻziga ishonib topshirilgan qimmatliklarning kamomadida. Ushbu holatda xodim toʻliq moddiy javobgar boʻlishi uchun toʻliq moddiy javobgarlik toʻgʻrisidagi shartnoma tuzilgan boʻlishi kerak va unga ishonib topshirilgan qimmatliklar kamomadi aniqlangan boʻlishi kerak.

Kamomad toʻgʻrisidagi maʼlumotlar haqqoniy va vakolatli shaxslar tomonidan imzolangan hujjatlar bilan tasdiqlangan boʻlishi kerak.

1.3. Xodim tomonidan bir martalik hujjat (tovar-moddiy qimmatliklarni olish ishonchnomasi, qabul qilish-topshirish dalolatnomasi va hokazolar) boʻyicha olingan boyliklarning but saqlanishi taʼminlanmaganda. Agar xodim tovar, moddiy boyliklar yoki pul mablagʻlarini ishonchnoma yoki qabul qilish-topshirish dalolatnomasi asosida olgan boʻlsa, ularning but saqlanishi uchun toʻliq javobgar hisoblanadi.

1.4. Qasddan zarar yetkazilganda. Agar xodim ish beruvchiga ataylab qasddan zarar yetkazsa, zarar miqdoridan qatʼi nazar, toʻliq moddiy javobgar boʻladi.

1.5. Alkogolli ichimlikdan, giyohvandlik yoki toksik modda taʼsiridan mastlik holatida zarar yetkazilganda xodim toʻliq moddiy javobgarlik yuzaga keladi. Ushbu holatda xodimning mastlik holati tibbiy xulosaga koʻra tasdiqlangan boʻlishi kerak. Guvohlarning koʻrsatmasi yoki xodimning oʻz tan olganligi keyinchalik mehnat nizosi vujudga kelganda xodim koʻrsatmasini oʻzgartirganda dalil boʻlib xizmat qilmasligi mumkin.

1.6. Maʼmuriy huquqbuzarlik natijasida zarar yetkazilganda, agar bu tegishli davlat organi yoki sud tomonidan aniqlangan boʻlsa ham toʻliq miqdordagi moddiy javobgarlik xodimning zimmasiga yuklatiladi.

Davlat organi tekshirish, nazorat qilish vakolatiga ega boʻlgan. Masalan, Davlat mehnat inspektsiyasi, Davlat moliyaviy nazorat inspektsiyasi va boshqalar boʻlishi mumkin.

1.7. Davlat sirlari yoki boshqa qonun bilan qoʻriqlanadigan sir oshkor qilinsa. Agar xodim qonun bilan qoʻriqlanadigan maʼlumotlarni (davlat, tijorat, xizmat siri va boshqa sirlar) oshkor qilib, ish beruvchiga zarar yetkazsa, toʻliq moddiy javobgarlik yuklanadi.

Masalan, xodim korxonaning tijorat siri boʻlgan mahsulot formulasi yoki moliyaviy maʼlumotlarini raqobatchiga berishi orqali yetkazilgan zarar uchun u toʻliq miqdordagi moddiy javobgar boʻladi.

1.8. Xodim mehnat majburiyatlarini bajarmagan taqdirda zarar yetkazilganda toʻliq miqdordagi moddiy javobgar boʻladi.

Masalan, qorovul binoni qoʻriqlashi kerak boʻlganda omborni qarovsiz qoldirdi natijada ombordagi tovar yoʻqoldi. Bunday holatda qorovul toʻliq miqdordagi moddiy javobgar boʻladi.

2. Ushbu moddada sanab oʻtilgan 8 ta asosiy holatdan tashqari MKda yoki boshqa qonunlarda belgilangan qoʻshimcha asoslar boʻlsa, ularda ham xodim toʻliq zararni qoplashga majbur boʻlishi mumkin.

Demak, bu qoida ish beruvchiga cheklanmagan huquq bermaydi, balki faqat qonun hujjatlarida aniq nazarda tutilgan holatlarda qoʻllanadi.

3. Qoʻshimcha holatlarga MKning 488-moddasiga koʻra, tashkilot rahbariyati aʼzolari — rahbar, uning oʻrinbosarlari, bosh buxgalter va alohida boʻlinma rahbarlari tashkilotga oʻz aybi bilan yetkazilgan zarar uchun toʻliq miqdorda moddiy javobgarlikka ega ekanligini misol qilish mumkin.