1. Vaxta usulining asosiy xususiyatlaridan biri bu yillik mehnat taʼtili ular vaxtalar oraligʻidagi dam olish kunlaridan foydalanganidan keyin berilishi kerakligidir.

Ish beruvchi, xodim vaxtadan qaytganidan soʻng, avval uning vaxtalar oraligʻidagi barcha dam olish kunlaridan foydalanishini taʼminlashi kerak. Soʻngra yillik asosiy (va qoʻshimcha) mehnat taʼtili berilishi kerak.

Vaxta usulida ishlovchi xodim uchun vaxtalararo dam olish (otgul) asosiy yillik mehnat taʼtilidan ustuvorroq boʻladi. Ish beruvchining majburiyati — xodimga avval vaxtalar oraligʻidagi dam olish kunlarini berishi (shu jumladan, ortiqcha ishlagan soatlari uchun dam olishni berishi) soʻngra esa uning mehnat taʼtili huquqini taʼminlashdir. Bu meʼyor xodimning huquqiy himoyasini kuchaytiradi va uning dam olishga oid qonuniy kafolatlarini toʻliq amalga oshirishga xizmat qiladi.

2. Vaxta usulida ishlovchi shaxslarga yillik mehnat taʼtilini berish ham taʼtillar jadvaliga asosan beriladi, lekin ushbu taʼtillar jadvalini ishlab chiqishda xodimlar vaxtalar oraligʻidagi dam olish kunlaridan foydalanganidan keyin berilishi hisobga olinishi kerak.

Mazkur qoidaning asosiy maqsadi — vaxtalar oraligʻidagi majburiy dam olish (otgul) huquqini yillik mehnat taʼtili huquqidan ajratish va har ikkalasidan ham toʻliq foydalanishni kafolatlashdir.

Taʼtillar jadvali korxonada ish jarayonining uzluksizligini taʼminlash va xodimlarning dam olish huquqini amalga oshirish uchun zarur boʻlgan rejalashtirish hujjati hisoblanadi.

Taʼtillar jadvalida yillik mehnat taʼtilining boshlanish sanasi aynan vaxtalar oraligʻidagi dam olish kunlari tugaydigan sanadan soʻng belgilanishi shart.

3.1. Vaxta usulida ishlovchi xodimning yillik mehnat taʼtili tugagandan soʻng yuzaga kelishi mumkin boʻlgan nostandart vaziyatni va uni hal qilish uchun ish beruvchining uchta imkoniyati mavjud.

Bu qoidaning asosiy maqsadi — xodimning dam olish huquqini hurmat qilish bilan birga, ish beruvchining vaxta jadvalining uzluksizligini taʼminlashdir.

Ushbu uchta imkoniyatdan birini tanlash xodimning roziligi bilan amalga oshiriladi.

3.2. Birinchi holatda vaxta boshlanguniga qadar xodimni vaqtincha boshqa ishga oʻtkazish mumkin. Xodimning taʼtildan soʻng, navbatdagi vaxtasi boshlangunga qadar boʻlgan qisqa muddat ichida uni korxonaning doimiy joylashgan yeridagi (ofis, tsex yoki baza) boshqa biror ishga vaqtincha oʻtkazish mumkin.

Bu xodimga taʼtildan keyin bekor turmaslik va ish haqini yoʻqotmaslik imkonini beradi. Ish beruvchi uchun esa mavjud ishchi kuchidan samarali foydalanish imkoniyatidir. Xodimning roziligi bu yerda muhim shartdir, chunki ish joyi yoki funktsiyasi oʻzgarmoqda.

3.3. Xodimning yillik taʼtili tugaganidan va navbatdagi vaxtasi boshlangunga qadar boʻlgan davr uchun unga roziligi asosida ish haqi saqlanmagan taʼtil berish mumkin.

Bu xodimga dam olishni uzluksiz davom ettirish imkonini beradi, ammo bu vaqt uchun ish haqi toʻlanmaydi. Bu chora xodimning moliyaviy manfaatlariga toʻgʻridan-toʻgʻri taʼsir qilgani uchun, xodimning yozma roziligi yanada muhim ahamiyat kasb etadi. Odatda, bu chora xodimning oʻzi soʻraganda yoki uzoq muddatli uzluksiz dam olishga ehtiyoj sezganda qoʻllaniladi.

3.4. Xodimning navbatdagi vaxtaga chiqish muddatini oʻzgartirish. Yaʼni, uning taʼtil tugash muddatiga toʻgʻri kelgan vaxtani bekor qilib, keyingi (navbatdan tashqari) yoki boshqa bir smena tarkibida vaxtaga joʻnatish.

Bu eng koʻp qoʻllaniladigan tashkiliy chora boʻlib, xodimning uzluksiz dam olishini buzmaydi va ish beruvchiga vaxta obʼyektlarida ishchi kuchining yetishmasligi muammosini hal qilish imkonini beradi. Bu holatda xodimning taʼtil tugagandan soʻng uyida boʻlgan vaqti vaxtalararo dam olish kunlari bilan almashib ketmasligi uchun uning yangi vaxta jadvali aniq belgilanishi kerak.

Bu qoida Vaxta usulidagi mehnat munosabatlarining moslashuvchanligini koʻrsatadi. U ish beruvchiga xodimning yillik taʼtili tugashi bilan vaxtadagi qatʼiy jadval oraligʻidagi moslashuvchanlikni taʼminlashga imkon beradi.