441-modda · VI bo'lim · Ayrim toifadagi xodimlar mehnatini huquqiy jihatdan tartibga solishning oʻziga xos xususiyatlari
Oʻrindoshlik asosida ishlovchi shaxs bilan tuzilgan mehnat shartnomasi ushbu Kodeksda va boshqa qonunlarda nazarda tutilgan asoslardan tashqari quyidagi hollarda bekor qilinishi mumkin:
1) mazkur ishga oʻzi uchun asosiy ish joyi boʻlgan xodim qabul qilingan taqdirda, ish beruvchi bu haqda oʻrindoshni mehnat shartnomasi bekor qilinguniga qadar kamida ikki hafta oldin yozma shaklda ogohlantiradi yoxud mutanosib miqdorda pulli kompensatsiya toʻlaydi;
2) qonunchilikda yoki ushbu Kodeks 433-moddasining ikkinchi qismiga muvofiq oʻrindoshlik asosida ishlashga cheklovlar joriy etilganligi munosabati bilan.
Oʻrindoshlik asosida ishlayotgan xodim bilan mehnat shartnomasini bekor qilishda mehnat qonunchiligiga rioya qilinishi lozim.
Oʻrindoshlik asosida ishlayotgan xodim bilan MKning 441-moddasiga koʻra ham bekor qilinishi mumkin. Ushbu moddada oʻrindoshlar bilan mehnat munosabatlari tugatilishi mumkin boʻlgan ikkita aniq asos belgilangan:
1) mazkur ishga oʻzi uchun asosiy ish joyi boʻlgan xodim qabul qilingan taqdirda, ish beruvchi bu haqda oʻrindoshni mehnat shartnomasi bekor qilinguniga qadar kamida ikki hafta oldin yozma shaklda ogohlantiradi yoxud mutanosib miqdorda pulli kompensatsiya toʻlaydi;
2) qonunchilikda yoki ushbu Kodeks 433-moddasining ikkinchi qismiga muvofiq oʻrindoshlik asosida ishlashga cheklovlar joriy etilganligi munosabati bilan.
Birinchi asosga koʻra ishdan boʻshatish faqat oʻrindosh oʻrniga ushbu ish uchun asosiy ish boʻladigan xodim ishga qabul qilingan taqdirdagina ruxsat etiladi.
Oʻrindoshlik asosida ishlayotgan xodimning oʻrniga boshqa oʻrindoshlik asosida xodimni ishga qabul qilish noqonuniy hisoblanadi.
Mazkur ishga oʻzi uchun asosiy ish joyi boʻlgan xodim qabul qilingan taqdirda, ish beruvchi bu haqda oʻrindoshni mehnat shartnomasi bekor qilinguniga qadar kamida 2 hafta oldin yozma shaklda ogohlantiradi. Shuningdek, ish beruvchi ogohlantirish muddatlarini ogohlantirish muddatining davomiyligiga muvofiq keladigan pulli kompensatsiya bilan almashtirishga haqlidir.
Ikkinchi asosga koʻra, yaʼni qonunchilikda yoki ushbu Kodeks 433-moddasining ikkinchi qismiga muvofiq oʻrindoshlik asosida ishlashga cheklovlar joriy etilganligi munosabati bilan ham oʻrindosh-xodim bilan tuzilgan mehnat shartnoma bekor qilinishi mumkin.
Bunga asos sifatida faqatgina qonunchilik hujjati bilan cheklov joriy etilganda qonuniy hisoblanadi, jamoa shartnoma yoki boshqa ichki hujjatlar, qoʻshma qarorlar asos hisoblanmaydi.
MISOL
Oʻzbekiston Respublikasining “Davlat fuqarolik xizmati toʻgʻrisida”gi Qonuni 13-moddasiga muvofiq, davlat fuqarolik xizmatchisi pedagogik, ilmiy va ijodiy faoliyatdan tashqari haq toʻlanadigan boshqa faoliyat bilan shugʻullanishga yoʻl qoʻyilmaydi. Haq toʻlanadigan boshqa faoliyatga oʻrindoshlik ham kiradi.
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2025 yil 19 iyundagi “Davlat fuqarolik xizmatini yangi yondashuvlar asosida tashkil etish hamda professional va natijadorlikka yoʻnaltirilgan davlat xizmatchilari korpusini shakllantirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi PF-95-son Farmoni bilan Davlat fuqarolik xizmati tatbiq qilinadigan davlat organlari va tashkilotlari roʻyxati hamda Respublika, hududiy va tuman (shahar) darajasidagi davlat organlari davlat fuqarolik xizmati lavozimlarining davlat reyestri tasdiqlandi va Oʻzbekiston Respublikasining “Davlat fuqarolik xizmati toʻgʻrisida”gi Qonunni ham qoʻllash boshlandi.
Ushbu PF-95-son Farmon 23.06.2025 yildan kuchga kirgandan boshlab respublika, hududiy va tuman (shahar) darajasidagi davlat organlaridagi davlat fuqarolik xizmati lavozimlarida oʻrindoshlik asosida ishlovchi davlat fuqarolik xizmati bilan tuzilgan mehnat shartnomani MK 441-moddasi 2-bandiga asosan bekor qilish mumkin boʻladi.
O'zbekiston Respublikasi Kambag'allikni qisqartirish va bandlik vazirligi