1. Ish beruvchi masofadan turib ishlovchi xodim bilan mehnat shartnoma tuzishda xodim oʻz vazifalarini bajarishi uchun ish vaqtining aniq vaqti va usullarini belgilashi kerak.

Yaʼni, xodim uydan yoki boshqa joydan ishlasa ham, ish beruvchi u bilan qaysi vaqtda, qanday yoʻl bilan aloqa qilishini va ishni nazorat qilishini shartnomada belgilab qoʻyishi kerak.

Mazkur ish vaqtida belgilashda tashkilotdagi xodimning vazifalari bajarishi bilan bogʻliq boʻlgan boshqa lavozimlarda, masalan, xodimni nazorat qiluvchi va bajargan ishlarini qabul qilib oluvchi boʻlim boshligʻi yoki boshqa xodimlarning ish vaqti bilan bir vaqtda belgilash maqsadga muvofiq boʻladi.

2. Hamkorlik qilish tartibi kasaba uyushmasi qoʻmitasi bilan kelishilgan holda qabul qilingan ichki hujjatda, masofadan turib ishlash haqidagi mehnat shartnomasida belgilanadi. Hamkorlik qilish tartibida masofadan turib ishlovchi xodimning ish beruvchining qoʻngʻiroqlariga, elektron xatlariga va boshqa shaklda amalga oshirilgan soʻrovlariga javob berish majburiyati, shuningdek masofadan turib ishlovchi xodim oʻz mehnat vazifasini bajarish bilan bogʻliq masalalar boʻyicha ish beruvchining soʻrovlariga javob berishi shart boʻlgan muddat nazarda tutilishi mumkin.

Ish beruvchi va masofadan turib ishlovchi xodimning ish jarayonida qanday aloqa qilishi va hamkorlik qilishi haqidagi qoidalarni, yaʼni hamkorlik qilish tartibini kasaba uyushmasi qoʻmitasi bilan kelishilgan holda qabul qilinadigan ichki hujjatlarda, masalan, ichki mehnat tartib qoidalarida yoki mehnat shartnomasida belgilanishi kerak.

Bundan tashqari, ushbu hujjatlarda xodim ish beruvchining qoʻngʻiroqlariga, elektron xatlariga, messenjer orqali yozgan xabarlariga va boshqa soʻrovlariga javob berish majburiyati hamda javob berish uchun belgilangan muddat (masalan, 15 daqiqa, 1 soat, yoki ish kuni davomida) belgilanishi mumkin.

Sharhlanayotgan moddaning ikkinchi qismidagi hamkorlik qilish tartibi ichki hujjatda yoki mehnat shartnomasida belgilanishi majburiy talab boʻlsa, ish beruvchining qoʻngʻiroqlariga, elektron xatlariga, messenjer orqali yozgan xabarlariga va boshqa soʻrovlariga javob berish majburiyati hamda javob berish uchun belgilangan muddatni belgilash tavsiyaviy norma hisoblanadi.

MISOL

Telefon qoʻngʻiroqlarga va xabarlarga javob berish toʻliq ish vaqti davomida belgilanishi mumkin.

Ish beruvchi ish vaqti ichida qoʻngʻiroq qilsa, xodim 10 daqiqa ichida javob qaytarishi shartligini belgilash mumkin.

Ish beruvchi xabar yuborganda xodim kamida 15 daqiqa ichida reaktsiya bildirishi shartligini belgilash mumkin.

Har kuni 17:00 gacha bajarilgan ishlar haqida qisqa hisobot yuborilishi shartligini belgilash mumkin.

Bu norma masofadan ishlovchi xodimning ish beruvchi bilan qachon va qanday tarzda aloqa qilishi kerakligini belgilaydi. Shu orqali taraflarning huquq va majburiyatlari aniq boʻladi, ish jarayonida bahs va noaniqliklarni va mehnat nizolarini oldi olinadi.

3. Hamkorlik qilish tartibi belgilanganda ushbu belgilangan vaqtdan tashqari ish beruvchining telefon qoʻngʻiroqlariga, elektron xatlariga va har qanday shaklda amalga oshirilgan soʻrovlariga xodimning javob berishi shart emas. Yaʼni, agar javob bermasa, buning uchun xodimga nisbatan intizomiy yoki moddiy jazo qoʻllab boʻlmaydi.

4. Xuddi shuningdek, agar hamkorlik qilish tartibini ish beruvchi masofadan turib ishlovchi xodim bilan tuzilgan mehnat shartnomasida yoki ichki hujjatda belgilamagan boʻlsa yoki belgilanib, lekin ushbu ichki hujjat bilan tanishtirilmagan boʻlsa, xodim oʻz vaqtida javob bermaganligi yoki mehnat vazifasini bajarishi bilan bogʻliq masalalar boʻyicha ish beruvchining soʻrovlariga javob bermaganligi uchun javobgarlikka tortilishi mumkin emas.

Ichki hujjat bilan tanishtirishda imzo qoʻydirgan holda tanishtirish maqsadga muvofiq boʻladi.

5. Masofadan turib ishlovchi xodim va ish beruvchi oʻrtasidagi hamkorlik ish beruvchi tomonidan kasaba uyushmasi qoʻmitasi bilan kelishilgan holda qabul qilingan ichki hujjatlarda yoxud masofadan turib ishlash haqidagi mehnat shartnomasida koʻrsatilgan xabarni joʻnatgan shaxsni ishonchli aniqlash imkonini beradigan barcha usullardan foydalangan holda, elektron hujjatlar almashinuvi orqali amalga oshiriladi. Mazkur almashinuv taraflarining har biri masofadan turib ishlash toʻgʻrisidagi mehnat shartnomasida nazarda tutilgan muddatda boshqa tarafdan elektron hujjatni olganligi haqidagi tasdiqnomani yuborishi shart.

Masofadan turib ishlovchi xodim va ish beruvchi elektron hujjatlar almashinuvi orqali hamkorlik qiladi.

Bu elektron hujjatlar ishonchli aniqlanishi mumkin boʻlgan usullar orqali yuborilishi shart.

Xodim yoki ish beruvchi hujjat yuborsa, ikkinchi taraf belgilangan muddat ichida “hujjatni oldim” degan elektron tasdiqnoma yuborishi shart.

Ishonchli aniqlash imkoni deganda elektron hujjatni joʻnatgan shaxs haqiqatan ham shu shaxs ekanini aniqlaydigan vosita tushuniladi.

Bu quyidagilar boʻlishi mumkin:

elektron raqamli imzo (ERI);

elektron pochta (e-mail);

maxsus platformalar (masalan, Ijro intizomi Idoralararo yagona elektron tizimi IJRO.GOV.UZ)

ijtimoiy tarmoqdagi tashkilotning rasmiy akkauntlari (masalan, Telegram bot)

Elektron hujjatlar almashinuvida ish beruvchi xodimga topshiriqlar, ogohlantirishlar va boshqalarni yuborishi mumkin. Xodim esa ish beruvchiga bajarilgan ishlar hisoboti, hujjatlar, maʼlumotlar va oʻzining tegishli arizalarini yuborishi mumkin.

6. MKda mehnat toʻgʻrisidagi qonunchilikka yoki mehnat haqidagi boshqa huquqiy hujjatlarda xodim oʻzining mehnat faoliyati bilan bevosita bogʻliq boʻlgan qabul qilinayotgan ichki hujjatlar, bildirishnomalar, ogohlantirish xatlari, koʻrsatmalar, talablar va boshqa hujjatlari bilan yozma shaklda, shu jumladan imzo qoʻydirib tanishtirilishi kerakligi belgilangan boʻladi. Sharhlanayotgan moddaning oltinchi qismida masofadan turib ishlovchi xodim ular bilan ish beruvchi va masofadan turib ishlovchi xodim oʻrtasidagi elektron hujjat almashinuvi orqali tanishtirilishi mumkinligi belgilangan.

Yaʼni, ushbu hujjatlar elektron hujjat almashinuvi orqali tanishtiriladi va xodim tanishtirilgandan keyin imzo qoʻyib tanishganligi toʻgʻrisidagi asoslovchi hujjatni ish beruvchiga taqdim etadi.

7. Masofadan turib ishlashni yana bir muhim jihati xodim ish beruvchiga ariza bilan murojaat qilishga, ish beruvchiga tushuntirishlar, oʻzi amalga oshirayotgan mehnat faoliyati bilan bogʻliq boshqa axborotni elektron shaklda taqdim etishga haqli.

Bu norma mehnat shartnomada koʻrsatilmagan boʻlsa ham, MKga asosan amal qiladi.

8. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2023 yil 28 fevraldagi “2022 — 2026 yillarga moʻljallangan Yangi Oʻzbekistonning taraqqiyot strategiyasini “Insonga eʼtibor va sifatli taʼlim yili”da amalga oshirishga oid davlat dasturi toʻgʻrisida”gi PF-27-son Farmoni 9-bandiga asosan, 2024 yil 1 yanvardan boshlab vaqtincha mehnatga layoqatsizlik varaqalari va boshqa tibbiy maʼlumotnomalarni qogʻoz shaklda talab qilish taqiqlangan boʻlib, hozirgi kunda vaqtincha mehnatga layoqatsizlik varaqalari tibbiyot muassasalari tomonidan elektron shaklda ish beruvchiga taqdim etilishi joriy etilgan.

Shu sababli vaqtincha mehnatga layoqatsizlik nafaqasi, homiladorlik va tugʻish nafaqasi olish uchun masofadan turib ishlovchi xodim vaqtincha mehnatga layoqatsizlik varaqalarining aslini yoki koʻchirma nusxasini ish beruvchiga maʼlum qilinadigan buyurtma xat bilan pochta orqali yuborish zaruriyati yoʻq.

Ijtimoiy sugʻurta boʻyicha boshqa toʻlovlarni olish uchun, masalan, MKning 399-moddasiga koʻrsatilgan oʻn olti yoshga toʻlmagan nogironligi boʻlgan bolani tarbiyalayotgan ota-onadan biriga (ota-ona oʻrnini bosuvchi shaxsga) nafaqani olish uchun masofadan turib ishlovchi xodim bolasini nogironligini tasdiqlovchi hujjatlarning aslini, agar xodim oʻrindosh boʻlsa, hujjatlarning koʻchirma nusxalarini ish beruvchiga maʼlum qilinadigan buyurtma xat bilan pochta orqali yuboradi.

9. Mehnat munosabatlari davomida ish beruvchi tomonidan masofadan turib ishlovchi xodimga ish bilan bogʻliq hujjatlarning tegishli tartibda tasdiqlangan koʻchirma nusxalari yuborishi kerak boʻladi.

Mazkur hujjatlar MKning 117-moddasiga muvofiq, yaʼni xodimning elektron shakldagi arizasiga koʻra ish beruvchi ariza berilgan kundan eʼtiboran uch ish kunidan kechiktirmay xodimga ish bilan bogʻliq hujjatlarning (ishga qabul qilish toʻgʻrisidagi, boshqa ishga oʻtkazish haqidagi buyruqlarning koʻchirma nusxalarini; mehnat daftarchasidan yoxud elektron mehnat daftarchasidan koʻchirmalarni; ish haqi toʻgʻrisidagi, hisoblangan hamda xodim tomonidan haqiqatan toʻlangan soliqlar va yigʻimlar haqidagi, mazkur ish beruvchida ishlash davri toʻgʻrisidagi maʼlumotnomalarni va boshqalarni) koʻchirma nusxalarini maʼlum qilinadigan buyurtma xat bilan pochta orqali yoki agar bu arizada koʻrsatilgan boʻlsa, elektron hujjat tarzida yuborishi shart.