550-modda · VII bo'lim · Xodimlarning mehnat huquqlarini himoya qilish. mehnat nizolarini koʻrib chiqish
Mehnat nizolari boʻyicha komissiya majlis oʻtkazilguniga qadar:
yakka tartibdagi mehnat nizosini toʻgʻri hal qilish uchun ahamiyatga molik boʻlgan holatlarni aniqlaydi (isbotlash predmetini aniqlaydi);
nizoni hal qilishda tayanish kerak boʻlgan qonunlar va mehnat haqidagi boshqa huquqiy hujjatlar doirasini aniqlaydi;
nizoni koʻrib chiqishda ishtirok etuvchi shaxslarning tarkibini aniqlashtiradi;
har bir taraf oʻz talablarini asoslash uchun taqdim etishi kerak boʻlgan dalillar roʻyxatini belgilaydi
Mehnat nizolari boʻyicha komissiya faoliyatida tayyorgarlik bosqichi muhim ahamiyat kasb etadi. Ushbu bosqich komissiya majlisida ishni xolis va tezkor hal etishga zamin yaratadi. Sharhlanayotgan moddada keltirgan qoidada aynan shu jarayon tartibga solingan.
Komissiya mehnat nizosini toʻgʻri hal qilish uchun qaysi holatlar isbotlanishi kerakligini belgilaydi va ahamiyatga molik boʻlgan holatlarni aniqlaydi. Masalan, ish haqi toʻlanmaganligini tasdiqlash uchun qanday hujjatlar talab qilinadi, ahamiyatga molik boʻlgan holat xodim oʻz vazifalarini bajarganmi, ish beruvchi tomonidan ish haqini toʻlamaslikka nima sabab boʻldi.
Qaysi qonun normalari, qonunosti hujjatlar, mehnat shartnomasi yoki ichki hujjatlarga tayanish zarurligi oldindan aniqlanadi. Bu nizo yuzasidan qaror chiqarishda qonuniylik, adolatlilik va asoslilikni taʼminlaydi.
Komissiya nizoni koʻrib chiqishda qaysi shaxslarni chaqirish zarurligini belgilaydi. Komissiya nizoni koʻrib chiqish jarayoniga xodim, ish beruvchi vakillari, guvohlar, kasaba uyushmasi vakillari, zarur hollarda ekspertlarni jalb qiladi.
Har bir taraf oʻz talablarini asoslash uchun qaysi hujjatlar yoki maʼlumotlarni taqdim etishi kerakligi aniq qilib belgilanadi. Bu taraflar oʻrtasida tenglik va shaffoflikni taʼminlaydi, komissiyaga esa obʼyektiv qaror chiqarish imkonini yaratadi.
Komissiyaning majlisiga tayyorgarlik bosqichi yetarli darajada amalga oshirilishi ishni samarali va qisqa muddatda koʻrib chiqilishiga, taraflarning huquqlarida tenglikni taʼminlashga, majlisda ortiqcha kechikishlarning oldini olishga, qarorning qonuniy va asosli boʻlishini taʼminlashga xizmat qiladi.