1. Sharhlanayotgan moddaga muvofiq, tashkilot xodimlari yarashtirish komissiyasining aʼzolari boʻlganda va mehnat arbitrlari jamoaviy mehnat nizosini hal etganda yoki tartibga solishda ishtirok etganda ularning oʻrtacha ish haqi saqlab qolinadi va ular asosiy ishi va vazifasidan ozod qilinadi.

Ushbu qoida nafaqat tashkilot xodimlariga balki boshqa tashkilotdan jalb etilgan yarashtirish komissiyasining aʼzolari va mehnat arbitrlariga va ularning ish beruvchilariga ham tegishli.

Oʻrtacha ish haqi MKning 257-moddasiga asosan hisoblanadi. Asosiy ishidan ozod qilish deganda xodim qonunchilik hujjatlariga muvofiq mehnat majburiyatlarini bajarishdan ish beruvchi tomonidan ozod qilinishi tushuniladi. Buning uchun odatda ish beruvchi buyruq rasmiylashtiradi, ammo buyruq boʻlmasa ham ushbu kafolatlar ish beruvchi tomonidan taʼminlanishi kerak.

Ushbu kafolat jamoaviy mehnat nizosini hal etishda jalb etilgan xodimlarni samarali ishtirokini taʼminlaydi.

2. Jamoaviy mehnat nizosi koʻrilayotgan vaqtda nizo tarafi hisoblangan xodimlar va ularning vakillari intizomiy jazoga tortilishi, boshqa ishga oʻtkazilishi mumkin emas, ular bilan tuzilgan mehnat shartnomasi ularning vakilligiga vakolat bergan organning oldindan roziligini olmay turib, ish beruvchining tashabbusiga koʻra bekor qilinishi mumkin emas.

Boshqa ishga oʻtkazilishi mumkin emas deganda xodimning tashabbusi bilan boshqa ishga oʻtkazishni inobatga olmaslik kerak. Chunki xodimning erkin ish tanlash va mehnat qilish huquqini buzib qoʻymaslik kerak.

Ularning vakilligiga vakolat bergan organ deganda kasaba uyushmalari yoki ish beruvchilarning uyushmalarini tushunish mumkin.

MILLIY QONUNCHILIK

“Doimiy asosda faoliyat koʻrsatuvchi mehnat arbitraji toʻgʻrisida”gi namunaviy nizomning 10-bandiga koʻra, arbitrlar jamoaviy mehnat nizosini hal etishda (tartibga solishda) ishtirok etish vaqtida nizoni hal etish (tartibga solish) vaqti uchun oʻrtacha ish haqi saqlab qolingan holda asosiy ishidan ozod qilinadi.