554-modda · VII bo'lim · Xodimlarning mehnat huquqlarini himoya qilish. mehnat nizolarini koʻrib chiqish
Xodim mehnat nizolari boʻyicha komissiyaga oʻz huquqi buzilganligi toʻgʻrisida bilgan yoki bilishi kerak boʻlgan kundan eʼtiboran olti oylik muddat ichida murojaat qilishi mumkin.
Ushbu moddaning birinchi qismida belgilangan muddat uzrli sabablarga koʻra oʻtkazib yuborilgan taqdirda, mehnat nizolari boʻyicha komissiya muddatni qayta tiklashi va nizoni mohiyatiga koʻra koʻrib chiqishi mumkin.
Yakka tartibdagi mehnat nizolarini koʻrib chiqish yuzasidan murojaat etish muddatining oʻtishi yakka tartibdagi mehnat nizosini mediatsiya tartibida koʻrib chiqish davrida toʻxtatib turiladi.
1. Xodim oʻz huquqi buzilganini bilgan yoki bilishi kerak boʻlgan kundan hisoblab olti oy ichida komissiyaga murojaat qilishi mumkin.
Bilgan deganda xodim huquqi buzilganligi haqida aniq maʼlumotga ega boʻlgan kun nazarda tutiladi.
Bilishi kerak boʻlgan deganda esa xodimga huquqiy oqibatlar oldindan maʼlum boʻlishi kerak boʻlgan holatlar tushuniladi.
Muddatning belgilanishi nizolarni haddan ortiq choʻzib yuborishning oldini oladi va ish beruvchi ham xodim ham oʻz talablarini oʻz vaqtida bildirishi kerakligini kafolatlaydi.
Agar xodim muddat ichida ish beruvchiga yozma murojaat qilgan boʻlsa va u rasmiy ravishda koʻrib chiqilsa, muddatning davom etishi sud yoki komissiya amaliyotiga qarab turlicha baholanishi mumkin.
2. Agar xodim olti oylik muddatni uzrli sabablarga koʻra oʻtkazib yuborgan boʻlsa, muddat tiklanadi va komissiya arizani rad etish oʻrniga uni qayta koʻrib chiqadi.
Zero, komissiya muddatni tiklaganda, xodimning talabini nizoning mohiyatiga koʻra asosli yoki asossizligiga baho beradi.
Komissiya muddatni tiklashda faqat qonuniy va asosli sabablarni eʼtiborga oladi. Bularga quyidagilar misol boʻlishi mumkin:
kasallik yoki vaqtincha mehnatga layoqatsizlik davrida boʻlganligi;
tabiiy ofatlar, favqulodda holatlar yuz berganligi;
xodimning xorijda xizmat safarida boʻlishi;
tugʻruq taʼtillari, farzandining kasalligi va boshqa oilaviy sabablar.
3. Xodim olti oylik murojaat qilish muddati ichida ishni mediatsiyaga olib chiqsa, bu davr murojaat qilish muddatini hisoblashda inobatga olinmaydi. Nizo yuzasidan belgilangan mediatsiya tartib taomili tugaganidan keyin muddat qolgan joyidan davom etadi.
MILLIY QONUNCHILIK
Oʻzbekiston Respublikasining “Mediatsiya toʻgʻrisida”gi Qonuni 3-moddasiga muvofiq, mehnat nizolari mediatsiya orqali hal qilinishi mumkin.
MISOL
Xodimning huquqi 1 fevralda buzilgan. 6 oylik muddat 1 avgustgacha. Xodim 1 aprelda mediatsiyaga murojaat qildi, jarayon 1 mayda tugadi. Demak, 1 fevraldan 1 aprelgacha (2 oy) muddat oʻtgan, keyin toʻxtatilgan. 1 maydan keyin qolgan 4 oylik muddat qayta davom etadi.
O'zbekiston Respublikasi Kambag'allikni qisqartirish va bandlik vazirligi