557-modda · VII bo'lim · Xodimlarning mehnat huquqlarini himoya qilish. mehnat nizolarini koʻrib chiqish
Mehnat nizolari boʻyicha komissiyaning aʼzolari boʻlgan xodimlarga nisbatan ular oʻz vakolatlarini amalga oshirayotgan davrda tarif stavkasini (maoshni) pasaytirishga va ish beruvchining tashabbusiga koʻra mehnat shartnomasini bekor qilishga yoʻl qoʻyilmaydi, bundan ushbu Kodeks 161-moddasi ikkinchi qismining 1-bandida nazarda tutilgan hollar mustasno.
Yakka tartibdagi mehnat nizosini bevosita koʻrib chiqish va ishni koʻrib chiqishga tayyorlash davrida mehnat nizolari boʻyicha komissiyaning aʼzolari boʻlgan xodimlar oʻrtacha ish haqi saqlangan holda mehnat majburiyatlarini bajarishdan ozod etiladi.
1. Komissiya aʼzolari oʻz vakolatlarini bajarayotgan paytda ularning tarif stavkasi yoki maoshini kamaytirishga yoʻl qoʻyilmaydi. Bu norma xodimlarning komissiya tomonidan adolatli qaror qabul qilishini, moliyaviy xavfsizligini taʼminlaydi va ularning kasbiy faoliyatida erkinlikni kafolatlaydi. Natijada ishchilar oʻz vazifalarini qonuniy va adolatli bajarishida hech qanday moliyaviy bosim ostida boʻlmaydi.
Shuningdek, ish beruvchi tashabbusi bilan komissiya aʼzolarining mehnat shartnomasini bekor qilishga yoʻl qoʻyilmaydi. Bu huquqiy kafolat xodimlarning kasbiy mustaqilligini taʼminlaydi, komissiyaning faoliyatida xolislik va adolatli qaror qabul qilish imkoniyatini mustahkamlaydi.
Komissiya aʼzolariga nisbatan qoʻllanadigan ushbu himoya choralari qonunchilikdagi muhim kafolatlardan biri boʻlib, ularning vazifalarini xavfsiz va adolatli bajarishiga zamin yaratadi.
Ammo sharhlanayotgan norma MKning 161-moddasi ikkinchi qismining 1-bandida nazarda tutilgan hollarni istisno qiladi. Yaʼni, ish beruvchi komissiya aʼzolari bilan tashkilot tugatilganligi yoki yakka tartibdagi tadbirkor tomonidan faoliyati tugatilganligi sababli mehnat shartnomasini bekor qilish huquqiga ega.
2. Sharhlanayotgan normaga muvofiq, yakka tartibdagi mehnat nizosini bevosita koʻrib chiqish va ishni tayyorlash jarayonida mehnat nizolari boʻyicha komissiya aʼzolari mehnat majburiyatlaridan ozod qilinadi, yaʼni ular asosiy vazifalarini vaqtincha bajarmaydilar. Shuningdek, ularning oʻrtacha ish haqi saqlanadi, yaʼni xodimlar iqtisodiy tomondan zarar koʻrmaydi va ijtimoiy kafolatlar orqali himoya qilinadilar.
Mazkur norma komissiya aʼzolariga qonuniy himoya va iqtisodiy kafolatlar berib, ularning kasbiy faoliyatida xolislik va erkinlikni taʼminlaydi, shuningdek yakka tartibdagi mehnat nizosini adolatli va samarali hal etish imkonini yaratadi.