567-modda · VII bo'lim · Xodimlarning mehnat huquqlarini himoya qilish. mehnat nizolarini koʻrib chiqish
Mehnat nizolari boʻyicha komissiyaning qaroriga, shuningdek yakka tartibdagi mehnat nizosi boʻyicha sudning qaroriga koʻra xodimga toʻlangan summalarni qaror bekor qilinganida undan qaytarib undirib olishga faqat bekor qilingan qaror xodim tomonidan berilgan yolgʻon maʼlumotlarga yoki uning tomonidan taqdim etilgan qalbaki hujjatlarga asoslangan hollarda yoʻl qoʻyiladi.
Sharhlanayotgan modda va mehnat qonunchiligining umumiy tamoyillariga muvofiq, xodimlarning moddiy manfaatlari himoya qilingan va ularning turmush kechirish sharoiti pasayib ketishini oldini olish maqsadida mehnat nizolari boʻyicha komissiyaning qarori yoki yakka tartibdagi mehnat nizosi boʻyicha sudning qarori asosida xodimga toʻlangan summalar mazkur qarorlar bekor qilinganida ham qaytarib undirib olinishi cheklangan.
Zero, sud yoki mehnat nizolari boʻyicha komissiya qonun normalarini notoʻgʻri talqin qilishi yoki qoʻllashi natijasida qabul qilgan qarori bekor boʻlsa ham, xodimga toʻlangan summalar qaytarib undirib berilmaydi, yaʼni qarorning qaytarma ijrosiga yoʻl qoʻyilmaydi.
Biroq xodim tomonidan yolgʻon maʼlumotlar yoki qalbaki hujjatlar taqdim etilib, asossiz qaror qabul qilinishga erishilib, mazkur qaror natijasida moddiy naf koʻrilgan boʻlsa, mazkur moddiy naf yuzasidan qaytarma ijroga yoʻl qoʻyiladi.
Ammo mazkur holatda qaytarma ijroga yoʻl qoʻyilishining zaruriy shartlaridan biri nizoli qaror yuqori turuvchi sud instantsiyasi tomonidan bekor qilinishi lozim.
Shuningdek, xodimning yolgʻon maʼlumotlar berish yoki soxta hujjatlarni taqdim qilishdagi aybi toʻliq isbotlanishi lozim.
Yaʼni, sud yoki mehnat nizolari boʻyicha komissiya tomonidan notoʻgʻri qaror qabul qilinishi va uning asosida pul summalari toʻlanishiga xodimning yolgʻon maʼlumotlar yoki soxta hujjatlar taqdim etganligi fakti sudning qonuniy kuchga kirgan qarori bilan tasdiqlangan boʻlishi lozim.
MKning 269-moddasi toʻrtinchi qismiga muvofiq xodimga ortiqcha toʻlangan ish haqi (shu jumladan mehnat toʻgʻrisidagi qonunchilik yoki mehnat haqidagi boshqa huquqiy hujjatlar notoʻgʻri qoʻllanilganda) undan undirilishi mumkin:
agar yakka tartibdagi mehnat nizolarini koʻrib chiquvchi organ tomonidan xodimning mehnat normalarini bajarmaganlikdagi aybi eʼtirof etilgan boʻlsa;
xodimning sud tomonidan belgilangan gʻayriqonuniy harakatlari (harakatsizligi) sababli xodimga ortiqcha ish haqi toʻlangan boʻlsa.
MILLIY QONUNCHILIK
FPK 461-moddasiga koʻra, mehnatga oid huquqiy munosabatlardan kelib chiqadigan talablar boʻyicha pul summalarini undirish toʻgʻrisidagi, intellektual mulk obʼyektlaridan foydalanganlik uchun haq undirish haqidagi, alimentlar undirish toʻgʻrisidagi, mayib boʻlganlik yoki sogʻliqqa boshqacha shikast yetganlik, shuningdek boquvchining vafot etishi natijasida yetkazilgan zararning oʻrnini qoplash haqidagi ishlar boʻyicha sud hujjatlari bekor qilingan taqdirda, agar bekor qilingan sud hujjati daʼvogar bergan soxta maʼlumotlarga yoxud u taqdim etgan qalbaki hujjatlarga asoslangan boʻlsa, sud hujjatining qaytarma ijrosiga yoʻl qoʻyiladi.