Mehnat munosabatlaridan kelib chiquvchi talablar yuzasidan sudga murojaat qilganda xodimlar sud xarajatlarini toʻlash majburiyatidan ozod qilinganlar.

Fuqarolik protsessual kodeksining 127-moddasiga koʻra sud xarajatlari deganda davlat boji va ishni koʻrish bilan bogʻliq chiqimlar kiradi.

Mazkur kodeksning 132-moddasiga koʻra esa ishni koʻrish bilan bogʻliq boʻlgan chiqimlar jumlasiga guvohlarga, ekspertlarga, mutaxassislarga, tarjimonlarga toʻlanishi lozim boʻlgan summalar, joyida koʻzdan kechirish bilan bogʻliq boʻlgan xarajatlar, javobgarni qidirish uchun qilingan xarajatlar, sud xabarnomalarini va sud hujjatlarini yuborish bilan bogʻliq pochta xarajatlari, sud majlisini video-konferents-aloqa rejimida oʻtkazish bilan bogʻliq xarajatlar, sud tomonidan tan olingan boshqa zarur xarajatlar kiradi.

Demak, daʼvogar sudga mehnat nizosi yuzasidan daʼvo arizasi bilan murojaat qilganda barcha xarajatlardan ozod qilingan.

Shuningdek, hal qiluv qarori qaysi tarafning foydasiga chiqarilgan boʻlsa, sud shu tarafga ikkinchi tarafdan, garchi bu taraf davlat daromadiga tushadigan sud xarajatlarini toʻlashdan ozod etilgan boʻlsa-da, ish boʻyicha qilingan hamma xarajatlarni undirib beradi.

Masalan, xodimning talablari sudning hal qiluv qarori bilan qanoatlantirilsa, xodim advokat (vakil)ning xizmatlariga ketgan xarajatlarini qoplashni ham talab qilishi mumkin.

MILLIY QONUNCHILIK

Oʻzbekiston Respublikasining “Davlat boji toʻgʻrisida”gi Qonuni 8-moddasiga koʻra, daʼvogarlar — ish haqini undirish toʻgʻrisidagi daʼvolar va mehnat huquqlari munosabatlaridan kelib chiqadigan boshqa talablar yuzasidan fuqarolik ishlari boʻyicha sudlarga murojaat qilganda davlat boji toʻlovidan ozod qilinganlar.

Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumining “Sudlar tomonidan mehnat shartnomasini bekor qilishni tartibga soluvchi qonunchilikni qoʻllash amaliyoti toʻgʻrisida”gi qaroriga binoan, sudlar tomonidan daʼvogarlar ish haqini undirish toʻgʻrisidagi daʼvolar va mehnat huquqlari munosabatlaridan kelib chiqadigan boshqa talablar yuzasidan davlat bojini, xodimlar yakka tartibdagi mehnat munosabatlaridan kelib chiqadigan talablar boʻyicha sud xarajatlarini toʻlashdan ozod qilinganligi sababli mazkur toifadagi daʼvo arizalarini davlat boji va pochta xarajatlari toʻlanmagan degan vaj bilan qaytarilishiga yoʻl qoʻyilmaydi.

Shu oʻrinda nazarda tutish kerakki, davlat bojini toʻlashdan faqatgina daʼvogar ozod etiladi, daʼvo qanoatlantirilgan taqdirda sud davlat foydasiga javobgardan davlat daromadiga davlat bojini undiradi.

Shuningdek, ish beruvchilar sudga murojaat qilganda ular sud xarajatlaridan ozod etilmaydilar.