553-modda · VII bo'lim · Xodimlarning mehnat huquqlarini himoya qilish. mehnat nizolarini koʻrib chiqish
Mehnat nizolari boʻyicha komissiya xodimning arizasini qabul qilishni, agar mehnat nizolari boʻyicha komissiyaning yoki sudning ish yurituvida xuddi shu taraflar oʻrtasidagi nizo boʻyicha, xuddi shu predmet va xuddi shu asoslar boʻyicha boshqa ariza mavjud boʻlsa yoxud ariza xodimning nomidan buning uchun vakolatli boʻlmagan shaxs tomonidan berilgan boʻlsa yoki ushbu yakka tartibdagi mehnat nizosini koʻrib chiqish komissiyaning vakolatlariga kirmasa, rad etadi.
Avvalgi majlisda tayinlangan mehnat nizolari boʻyicha komissiya raisi ariza beruvchiga arizani qabul qilishga doir yozma ravishda asoslantirilgan rad javobini uch kunlik muddat ichida beradi.
1. Mehnat nizolari boʻyicha komissiya xodimlardan tushgan arizalarni umumiy qoidaga koʻra qabul qilishi va koʻrib chiqishi shart. Biroq protsessual adolatni taʼminlash va bir xil nizo ikki marta koʻrib chiqilishining oldini olish maqsadida sharhlanayotgan norma ayrim istisnolarni belgilaydi. Xususan, quyidagi holatlarda arizani qabul qilish rad etilishi shart:
takroran bir xil nizo yuzasidan murojaat qilingan boʻlsa, yaʼni aynan shu taraflar, xuddi shu predmet va xuddi shu asos boʻyicha ish komissiyada yoki sudda ish yurituvida boʻlsa, yangi ariza qabul qilinmaydi;
ariza vakolatsiz shaxs tomonidan berilgan boʻlsa, yaʼni xodim nomidan faqat qonun bilan belgilangan vakillar, masalan, kasaba uyushmasi, ishonchnoma asosida vakil murojaat qilishi mumkin. Vakolatsiz shaxs tomonidan berilgan ariza huquqiy kuchga ega emas;
komissiya vakolatidan tashqari holatlar, yaʼni ayrim mehnat nizolari qonun boʻyicha faqat sud tomonidan koʻrib chiqiladi. Agar xodimning talabi shunday toifaga kirsa, komissiya arizani qabul qilishni rad etadi.
2. Mehnat nizolari boʻyicha komissiya xodimning arizasini qabul qilishni rad etganda, bu qaror shaffof va asosli boʻlishi shart. Shu sababli sharhlanayotgan norma komissiya raisi zimmasiga quyidagi vazifalarni yuklaydi:
yozma shaklda rad javobi berish majburiyati. Bu rad etish ogʻzaki emas, balki hujjatlashtirilgan holda, yozma tarzda taqdim etilishi kerak. Bu xodimning sudga murojaat qilish huquqini amalga oshirishini taʼminlaydi;
rad etishning asoslantirilgan boʻlishi. Bu esa rad etish qarorida sabablar aniq koʻrsatilishi shartligini belgilaydi. Masalan, ariza takroriy, komissiya vakolatiga kirmaydi yoki vakolatsiz shaxs tomonidan berilgan kabi asoslar koʻrsatilishi kerak;
muddat belgilab qoʻyilganligi. Yaʼni komissiya raisi uch kun ichida rad javobini xodimga berishi shart. Bu xodimning murojaat qilish muddatini buzib yubormasligiga va oʻz vaqtida boshqa organga murojaat qilish imkoniyatini yaratishga imkon beradi.