Ushbu Kodeksning 213-moddasida nazarda tutilgan taʼtillarda boʻlgan davrda xodimning ish oʻrni (lavozimi) saqlanib qoladi va xodim bilan tuzilgan mehnat shartnomasini ish beruvchining tashabbusiga koʻra bekor qilishga yoʻl qoʻyilmaydi.
Taʼtil davrida xodimning ish oʻrnini (lavozimini) saqlab qolish va xodim bilan tuzilgan mehnat shartnomasini bekor qilishga yoʻl qoʻyilmasligi toʻgʻrisidagi ushbu moddaning birinchi qismida nazarda tutilgan qoidalar mehnat shartnomasi:
ish beruvchining tashabbusiga koʻra ushbu Kodeks 161-moddasi ikkinchi qismining 1-bandiga muvofiq;
ish beruvchining tashabbusi bilan bogʻliq boʻlmagan asoslarga koʻra bekor qilinganda qoʻllanilmaydi.
1. MKning 213-moddasida taʼtillarning toʻrtta turi, yaʼni har yilgi mehnat taʼtili, ijtimoiy taʼtillar, ish haqi qisman saqlanadigan taʼtil va ish haqi saqlanmaydigan taʼtillar keltirilgan.
Sharhlanayotgan modda xodim mana shu taʼtillarda boʻlgan davrda, yaʼni taʼtil boshlangan kundan tugagunga qadar, uning ish oʻrni (lavozim) saqlanishini kafolatlaydi.
Demak, xodim taʼtilda boʻlgan davrda uning ish oʻrnini (lavozimini) qisqartirish mumkin emas.
Shunga qaramasdan ayrim hollarda asosan ayol bola parvarishlash taʼtilida boʻlgan davrda, xodimning lavozimini qisqartirish amaliyoti bor. Bu koʻpincha byudjetdan moliyalashtiriladigan tashkilotlarda yuqori tashkilotning buyrugʻini bajarish bilan bogʻliq hollarda uchrab turadi. Bunga yoʻl qoʻymaslik kerak. Agar ushbu xodim ish beruvchining harakati ustidan sudga murojaat qilsa, sud albatta ish beruvchining harakatini noqonuniy deb baholaydi.
Xoʻsh, xodim oʻzining roziligi bilan mehnat taʼtilidan chaqirib olingan va taʼtilning qolgan qismi keyin berilishi kelishib olingan boʻlsa, taʼtilning qolgan qismi berilmasdan oldin mehnat shartnomasini ish beruvchining tashabbusiga koʻra bekor qilish mumkinmi?
Albatta mumkin boʻladi, chunki xodim bu vaqtda taʼtilda boʻlmagan boʻladi.
Bu javobdan keyin “xodimga taʼtilning qolgan qismi berilishi kerak edi. U mehnat taʼtilidan toʻliq foydalanmadi-ku? degan savol tugʻilishi mumkin.
Toʻgʻri, xodim mehnat taʼtilidan toʻliq foydalanmadi. Shunday boʻlsa-da, mehnat shartnomasini bekor qilishga yoʻl qoʻyiladi, chunki yuqorida aytganimizdek, mehnat shartnomasi bekor qilinayotganda xodim taʼtilda emas. Ushbu moddaga binoan, mehnat shartnomasini ish beruvchining tashabbusiga koʻra bekor qilishga xodim taʼtilda boʻlgan vaqtda yoʻl qoʻyilmaydi.
2. Ushbu modda xodimga taʼtilda boʻlgan vaqtida ish oʻrni (lavozimi) saqlanishi bilan bir vaqtda bu davrda xodim bilan mehnat shartnomasi ish beruvchining tashabbusiga koʻra bekor qilishni taqiqlaydi.
Eʼtiborlisi shundaki, xodim taʼtilda boʻlgan davrda mehnat shartnomasini aynan ish beruvchining tashabbusiga koʻra (MKning 161-moddasi) bekor qilishga yoʻl qoʻyilmaydi, bundan MKning 215-moddasi ikkinchi qismida keltirilgan holatlar mustasno.
Xodim taʼtilda boʻlgan davrda mehnat shartnomasi qonunchilikda belgilangan boshqa asoslarga koʻra bekor qilish mumkin.
Masalan, ish beruvchining tashabbusiga koʻra MKning 161-moddasi ikkinchi qismining 1-bandiga muvofiq (tashkilot tugatilganda), xodimning tashabbusi bilan (MKning 160-moddasi), dastlabki sinovning natijasi qoniqarli boʻlmaganligi (MKning 132-moddasi) sababli, shuningdek MKning 137, 143, 146, 156, 157, 158, 168, 169, 422-moddalarida belgilangan asoslarga koʻra bekor qilinishi mumkin.
O'zbekiston Respublikasi Kambag'allikni qisqartirish va bandlik vazirligi