Kundalik dam olish - bu bir ish kuni (smena) tugashi bilan keyingi kungi (smenadagi) ish boshlanishi oʻrtasidagi vaqtdir.

Qonun hujjatlariga muvofiq korxona ish vaqtini jamlab hisobga olish usulini mustaqil ravishda joriy etishga va tegishli ish kuni (smena) muddatini belgilashga haqli ekanligidan kelib chiqib, korxonada ish vaqtini jamlab hisobga olish joriy etilganda ish jadvalida ish smenasining muddati tushlik tanaffusni inobatga olmagan holda oʻn ikki soat qilib, yaʼni qonun hujjatlarida yoʻl qoʻyiladigan doirada belgilanishi mumkin.

Mazkur moddadagi talab, yaʼni ishning tugashi bilan keyingi ish kuni boshlanishi oʻrtasidagi kundalik dam olish vaqtning muddati, agar smenali ish boʻlsa, smena tugagandan keyin keyingi smena boshlanishi oʻrtasidagi, yaʼni smenalar oraligʻidagi dam olish vaqtning muddati oʻn ikki soatdan kam boʻlishi mumkin emasligi xususidagi talab imperativ va universal xususiyatga egadir.

Qonun hujjatlari bu qoidadan hech bir istisnoni nazarda tutmaydi. Binobarin, xodimni belgilangan tartibda ish vaqtidan tashqari ishlashga jalb etilgan joylarda ham bu normaga rioya etilishi kerak.

MK xodimning kundalik dam olish vaqti eng kam muddatini belgilab berar ekan, ish beruvchi zimmasiga ham xodim zimmasiga ham barcha hollarda, shu jumladan xodim belgilangan tartibda ish vaqtidan tashqari ishlashga jalb etilgan hollarda ham bu normaga rioya etish majburiyatini yuklaydi. Bu masala korxonaning ichki mehnat tartibi qoidalarida, boshqa ichki hujjatlarida yoki har bir muayyan holatda xodim bilan ish beruvchi oʻrtasidagi kelishuvga binoan tartibga solinishi mumkin.

MISOL

Tashkilotda oʻrnatilgan 8 soatlik ish kuni ertalabki soat 9:00 da boshlangan va kechqurun soat 18.00 da tugagan boʻlsa-da, xodim mehnat vazifalarini kechki tomon soat 22.00 gacha bajarishni davom etgan va ertasiga soat 9.00 ga yetib kelgan. Bunda mazkur moddaning qoidalari buzilgan hisoblanmaydi, sababi kodeks normasida, belgilagan ish vaqti doirasida xodim oʻz mehnat vazifalarini bajaradi. Ish vaqti tugagach uning dam olish vaqti boshlanadi va u bu vaqtdan oʻzining ixtiyoriga qarab foydalanadi. Demak, agar ish vaqti tugagach ushbu xodim ish beruvchining yozma ravishda topshirigʻiga binoan ishni davom ettirish uchun qolmagan boʻlsa, uning dam olish vaqti soat 18.00dan ertalabki davom etadi va bu 15 soatni tashkil etadi.

XALQARO STANDARTLAR

Oʻzbekiston Respublikasi tomonidan ratifikatsiya qilingan XMTning Qirq soatlik ish haftasi toʻgʻrisidagi 47-soni Konventsiyasiga muvofiq oʻrnatilgan ish vaqtining chegarasiga asosan kundalik dam olishlari belgilanishi nazarda tutilgan.