Jamoa kelishuvlarida yoxud jamoa shartnomasida yoki mehnat haqidagi boshqa huquqiy hujjatlarda, ular mavjud boʻlmaganda esa mehnat shartnomasida xodimga ish haqi qisman saqlanadigan taʼtil berish imkoniyati nazarda tutilishi va bunday taʼtilning kalendar yil davomidagi eng koʻp davomiyligi belgilanishi mumkin.
Xodimga ish haqi qisman saqlanadigan taʼtil berish va uning davomiyligi toʻgʻrisidagi masala har bir muayyan holda mehnat shartnomasi taraflarining kelishuviga koʻra hal etiladi. Xodimning unga bunday taʼtil berilishiga roziligi ish beruvchiga yozma ariza berish orqali bildiriladi.
Jamoa kelishuvlarida yoxud jamoa shartnomasida yoki mehnat haqidagi boshqa huquqiy hujjatlarda, ular mavjud boʻlmaganda esa mehnat shartnomasida ish beruvchi xodimning iltimosiga koʻra unga ish haqi qisman saqlanadigan taʼtil berishi shart boʻlgan hollar nazarda tutilishi mumkin.
Xodimning qisman saqlanadigan ish haqining miqdori va har yilgi mehnat taʼtilini olish huquqini beradigan ish stajiga ish haqi qisman saqlanadigan taʼtilni qoʻshish yoki qoʻshmaslik toʻgʻrisidagi masala jamoa kelishuvlarida yoxud jamoa shartnomasida yoki mehnat haqidagi boshqa huquqiy hujjatlarda, ular mavjud boʻlmaganda esa mehnat shartnomasida belgilanadi. Bunda xodimning saqlanib qoladigan ish haqi miqdori qonunchilikda belgilangan mehnatga haq toʻlashning eng kam miqdoridan kam boʻlishi mumkin emas. Agar xodim ish haqi qisman saqlanadigan taʼtilda boʻlgan davrida mehnatga haq toʻlashning eng kam miqdori oshirilgan boʻlsa, ushbu oshirilishni hisobga olgan holda xodimga tegishli ish haqi miqdori qayta hisob-kitob qilinishi kerak.
1. Avvalo aytish kerakki, ish haqi qisman saqlanadigan taʼtil qonunan majburiy emas.
Bunday taʼtilni berilishi yoki berilmasligi, uning davomiyligi (bir yoʻla berganda yoki boʻlib-boʻlib berilganda) qancha boʻlishi, ayrim holatlarda beriladimi yoki xodim soʻrasa, har qanday holatda ham berilaveradimi, bu taʼtil davri har yilgi mehnat taʼtilini olish huquqini beradigan ish stajiga kiritiladimi yoki yoʻqmi, saqlanadigan “qisman ish haqi”ning aniq miqdori, bu miqdor qaysi ish haqidan (lavozim maoshi, oʻrtacha ish haqi) hisoblab chiqariladi va boshqa barcha masalalar jamoa kelishuvlarida yoxud jamoa shartnomasida yoki mehnat haqidagi boshqa huquqiy hujjatlarda, ular mavjud boʻlmaganda esa mehnat shartnomasida belgilanadi, chunki qonunchilikda bu haqida majburiy talablar mavjud emas.
2. Qisman haq toʻlanadigan taʼtil toʻgʻrisidagi har qanday masala, agar tarmoqda yoki maʼmuriy hududda jamoa kelishuvi mavjud boʻlmasa, tashkilotda jamoa shartnomasi tuzilmagan boʻlsa yoki mehnat haqidagi boshqa huquqiy hujjatlar qabul qilinmagan boʻlsagina mehnat shartnomasida belgilab qoʻyish mumkin. Agar tashkilotga tatbiq etiladigan yuqorida qayd etilgan hujjatlardan birortasi mavjud boʻlsa, bu masalani mehnat shartnomasida hal etish mumkin emas. Bunday hollarda masalani hal etish uchun mavjud hujjatga tegishli qoʻshimcha va oʻzgartirishlar kiritish yoʻli bilan hal etilishi kerak.
Ushbu turdagi taʼtil qaysi hujjatda nazarda tutilgan boʻlishidan qatʼiy nazar, uni berish va qancha muddatga berish xodim bilan ish beruvchi oʻrtasidagi kelishuvga koʻra hal etiladi. Agar taraflar kelishuvga erishsalar, xodim qisman haq toʻlanadigan taʼtildan foydalanishga oʻz roziligini ish beruvchining yozma ariza berib izhor etishi kerak.
3. Jamoa kelishuvlarida yoxud jamoa shartnomasida yoki mehnat haqidagi boshqa huquqiy hujjatlarda, ular mavjud boʻlmaganda esa mehnat shartnomasida ish beruvchi xodimning iltimosiga koʻra unga ish haqi qisman saqlanadigan taʼtil berishi shart boʻlgan hollar nazarda tutilishi mumkin. Agar shunday hollar belgilanmagan boʻlsa, yuqorida aytilganidek, bu turdagi taʼtil berish masalasi faqat taraflarning kelishuviga koʻra hal etiladi.
4. Har qanday holatda ham saqlanadigan ish haqining miqdori qonunchilikda belgilangan mehnatga haq toʻlashning eng kam miqdoridan kam boʻlishi mumkin emas. Agar xodim ish haqi qisman saqlanadigan taʼtilda boʻlgan davrida mehnatga haq toʻlashning eng kam miqdori oshirilgan boʻlsa, ushbu oshirilishni hisobga olgan holda xodimga tegishli ish haqi miqdori qayta hisob-kitob qilinishi kerak.
Aytaylik, xodimga ikki oy muddat bilan shunday taʼtil berilgan va taʼtilning oʻninchi kuni Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining Farmoni bilan mehnatga haq toʻlashning eng kam miqdori oʻn foizga oshirilsa, tashkilot boʻyicha ish haqi oshirilishidan yoki oshirilmasligidan qatʼiy nazar, taʼtilning qolgan qismi uchun saqlanadigan ish haqi ham oʻn foizga oshirilib qayta hisob qilinishi shart.
O'zbekiston Respublikasi Kambag'allikni qisqartirish va bandlik vazirligi