Ish beruvchi mehnat shartnomasi bekor qilingan kuni xodimga uning mehnat daftarchasini yoxud elektron mehnat daftarchasidan koʻchirmani, shuningdek mehnat shartnomasini bekor qilish toʻgʻrisidagi buyruqning koʻchirma nusxasini berishi shart. Ish beruvchi xodimning yozma arizasiga koʻra unga ish bilan bogʻliq hujjatlarning tegishli ravishda tasdiqlangan koʻchirma nusxalarini ham berishi shart.
Mehnat shartnomasi bekor qilingan kuni xodim yoʻq boʻlganligi yoki hujjatlarni olishni rad etganligi munosabati bilan unga mehnat daftarchasini yoxud elektron mehnat daftarchasidan koʻchirmani hamda mehnat shartnomasini bekor qilish toʻgʻrisidagi buyruqning koʻchirma nusxasini berish imkoniyati boʻlmagan taqdirda, ish beruvchi keyingi ish kunidan kechiktirmay xodimga mehnat daftarchasini olish uchun kelishi yoxud mehnat daftarchasi pochta orqali yuborilishiga rozilik berishi zarurligi haqida bildirishnoma yuborishi shart.
Ish beruvchi bildirishnoma yuborilgan kundan eʼtiboran mehnat daftarchasini berish kechiktirilganligi uchun javobgarlikdan ozod etiladi. Xodim tomonidan oʻz vaqtida talab qilib olinmagan mehnat daftarchasi ish beruvchi tomonidan xodim mehnat daftarchasini berish toʻgʻrisida murojaat qilgan kundan eʼtiboran uch kundan kechiktirmay berilishi kerak.
Ish beruvchi mehnat shartnomasini bekor qilish toʻgʻrisidagi buyruqning koʻchirma nusxasini xodimning buyruqning koʻchirma nusxasini pochta orqali yuborish uchun roziligini olmagan holda pochta joʻnatmasini topshirish haqidagi bildirishnoma bilan yuborishga haqli. Mehnat shartnomasini bekor qilish toʻgʻrisidagi buyruqning xodimga berilgan koʻchirma nusxasi yoʻqolgan yoki buzilgan taqdirda, xodim ish beruvchiga bunday buyruqning yangi koʻchirma nusxasini berish uchun murojaat qilishga haqli boʻlib, ushbu koʻchirma nusxa xodimga u ish beruvchiga murojaat qilgan kundan eʼtiboran uch kundan kechiktirmay berilishi kerak.
1. Mehnat shartnomasi bekor qilingan kunning oʻzida ish beruvchi xodimga majburiy tarzda quyidagilarni topshirishi kerak:
mehnat daftarchasi yoki elektron mehnat daftarchasidan koʻchirma;
mehnat shartnomasi bekor qilingani haqidagi buyruqning koʻchirma nusxasi.
Agar xodim yozma ariza bersa, ish beruvchi qoʻshimcha ravishda unga ish bilan bogʻliq boshqa hujjatlarning tasdiqlangan koʻchirmalarini ham berishga majbur.
Ish bilan bogʻliq qoʻshimcha hujjatlar faqat xodimning yozma arizasi boʻlgan taqdirda beriladi. Bu ish beruvchiga ortiqcha yuklamalardan qonuniy himoya, xodimga esa huquqiy aniqlik yaratadi.
Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumining 2023 yil 20 noyabrdagi 26-sonli “Sudlar tomonidan mehnat shartnomasini bekor qilishni tartibga soluvchi qonunchilikni qoʻllash amaliyoti toʻgʻrisida”gi Qarorining 6-bandiga koʻra, mehnat shartnomasini bekor qilish ishga qabul qilish huquqiga ega boʻlgan shaxslar tomonidan amalga oshiriladi va ish beruvchining buyrugʻi bilan rasmiylashtiriladi.
Ish beruvchi mehnat shartnomasi bekor qilingan kuni xodimga uning mehnat daftarchasini yoxud elektron mehnat daftarchasidan koʻchirmani, shuningdek mehnat shartnomasini bekor qilish toʻgʻrisidagi buyruqning koʻchirma nusxasini berishi shart. Ish beruvchi xodimning yozma arizasiga koʻra, unga ish bilan bogʻliq hujjatlarning tegishli ravishda tasdiqlangan koʻchirma nusxalarini ham berishi shart.
Mehnat shartnomasi bekor qilingan kuni xodim ishda boʻlmaganligi yoki hujjatlarni olishni rad etganligi munosabati bilan unga mehnat daftarchasi yoxud elektron mehnat daftarchasidan koʻchirmani hamda mehnat shartnomasini bekor qilish toʻgʻrisidagi buyruqning koʻchirma nusxasini berish imkoniyati boʻlmagan taqdirda, ish beruvchi keyingi ish kunidan kechiktirmay xodimga mehnat daftarchasini olish uchun kelishi yoxud mehnat daftarchasi pochta orqali yuborilishiga rozilik berishi zarurligi haqida bildirishnoma yuborishi shart.
Ish beruvchi xodimning mehnat shartnomasini bekor qilish toʻgʻrisidagi buyruqning koʻchirma nusxasini pochta orqali yuborish uchun roziligini olmagan holda pochta joʻnatmasini topshirish haqidagi bildirishnoma bilan yuborishga haqli.
Xodimga u bilan tuzilgan mehnat shartnomasi bekor qilinganligi haqidagi buyruqning koʻchirma nusxasi boshqa usulda, yaʼni elektron, internet tarmogʻi va shu kabi aloqa vositalari orqali yuborilib, xodim ushbu xabarnomani olganligi holati ham ish beruvchi ushbu majburiyatni bajargan deb hisoblashga asos boʻladi.
Buyruq nusxasi elektron tartibda yuborilganligi uni pochta orqali yuborish majburiyatidan ozod etmaydi.
2. Agar xodim mehnat shartnomasi bekor qilingan kuni ish joyida hozir boʻlmasa yoki hujjatlarni (mehnat daftarchasi, elektron koʻchirma, buyruq nusxasi) olishdan bosh tortsa, ish beruvchi bu haqida dalolatnoma rasmiylashtiradi.
Shundan soʻng ish beruvchi keyingi ish kunidan kechiktirmay xodimga rasmiy bildirishnoma yuborishi shart.
Mehnat daftarchasi xodimning mehnat staji va ish faoliyatini tasdiqlovchi asosiy hujjat hisoblanadi.
Agar u oʻz vaqtida berilmasa, xodim yangi ishga kirish, nafaqa tayyorlash kabi jarayonlarda qiyinchilikka duch keladi.
Shuning uchun qonun ish beruvchiga hujjatlarni topshirish imkoniyati boʻlmasa ham, baribir xodimni rasmiy ravishda xabardor qilish majburiyatini yuklaydi.
Agar ish beruvchi bildirishnomani yuborsa, u “xodimga hujjatlarini berishga harakat qilgan” deb hisoblanadi. Sudda bu ish beruvchining qonuniylikka amal qilganligini isbotlaydi.
Agar xodim rozilik bersa, mehnat daftarchasi va hujjatlar pochta orqali tavsiyali xat yoki kuryer xizmati bilan yuborilishi mumkin.
3. Agar ish beruvchi xodimga bildirishnoma yuborgan boʻlsa, u mehnat daftarchasini berish kechiktirilganligi uchun javobgarlikdan ozod etiladi. Yaʼni, qonunchilik ish beruvchini “xodim kelmadi” yoki “qabul qilishdan bosh tortdi” kabi holatlar uchun javobgar qilib qoʻymaydi.
Lekin agar xodim keyinchalik murojaat qilsa, ish beruvchi uch kundan kechiktirmay mehnat daftarchasini topshirishi shart.
Bu muddat ish beruvchiga hujjatni tayyorlab berish uchun yetarli texnik vaqt sifatida belgilangan.
4. Ish beruvchi mehnat shartnomasini bekor qilish toʻgʻrisidagi buyruqning koʻchirma nusxasini xodimga topshirishi shart.
Agar xodimdan uni pochta orqali yuborishga rozilik olinmagan boʻlsa ham, ish beruvchi uni pochta joʻnatmasi topshirilishi haqidagi bildirishnoma bilan yuborishga haqli.
Agar buyruqning koʻchirma nusxasi yoʻqolsa yoki buzilsa, xodim ish beruvchidan yangi koʻchirma nusxa talab qilish huquqiga ega.
Bunday holda ish beruvchi xodim murojaat qilgan kundan eʼtiboran uch kundan kechiktirmay unga yangi koʻchirmani berishi shart.
Sharhlanayotgan norma xodimning huquqiy manfaatlarini himoya qilish bilan birga, ish beruvchining qonuniylikka amal qilganligini isbotlaydigan mexanizm sifatida xizmat qiladi.
O'zbekiston Respublikasi Kambag'allikni qisqartirish va bandlik vazirligi