1.1. Sharhlanayotgan ushbu modda muhim huquqiy institut - mehnat shartnomasining muddatiga oid masalalarni tartibga soladi va mehnat munosabatlarini tashkil etishda taraflar oʻrtasidagi huquqiy aniqlik hamda barqarorlikni taʼminlashga qaratilgandir.

Mehnat shartnomaning muddati aniq yoki noaniq belgilanishi ish beruvchi va xodim oʻrtasidagi munosabatlarning turi, barqarorligi, kafolatlari va uzoq muddatli rejalashtirish imkoniyatlarini belgilaydi.

Mehnat shartnomasi nomuayyan muddatga yoki uch yildan koʻp boʻlmagan muayyan muddatga (muddatli mehnat shartnomasi) tuzilishi mumkin.

1.2. Nomuayyan muddatga tuzilgan mehnat shartnomasi deganda uning amal qilish muddati aniq koʻrsatilmagan holda tuzilgan va shartnoma taraflaridan biri uni bekor qilmaguncha, amal qilishda davom etadigan shartnoma tushuniladi.

Bu turdagi mehnat shartnoma xodim uchun ham ish beruvchi uchun ham muayyan barqarorlik va kafolatni yaratadi. Xodim mehnat faoliyatini uzluksiz davom ettirish huquqiga ega boʻlib, u ishdan boʻshatilishi faqat mehnat qonunchiligida koʻrsatilgan asoslar boʻyicha mumkin boʻladi.

1.3. Uch yildan koʻp boʻlmagan muayyan muddatga tuziladigan mehnat shartnomasi, yaʼni muddatli mehnat shartnomasi, asosan, muayyan muddatga doir ishlarni bajarish uchun, yoki vaqtinchalik xislatga ega boʻlgan vazifalar uchun tuziladi.

MKda muddatli shartnoma qoida emas, balki istisno tariqasida qaraladi. Ushbu shartnoma turini tuzishda ish beruvchida zarur huquqiy asoslar boʻlishi shart, masalan: vaqtinchalik ish oʻrnini egallash (asosiy xodim mehnat taʼtilida yoki taʼtilda boʻlgan vaqtda), mavsumiy ishlarni bajarish yoki aniq muddat bilan bogʻliq boʻlgan loyiha yoki vazifalarni amalga oshirish.

MKda muddatli shartnoma tuzishning huquqiy maqbulligini taʼminlash uchun ish beruvchi shartnoma tuzishda uning sababini asoslab berishi kerak. Agar ish beruvchi har qanday holatda ham muddatli shartnoma tuzishni odat qilib olsa, bu holat mehnat huquqlarini buzish deb baholanishi mumkin.

Muddatli shartnoma asosida ishga qabul qilingan xodimning mehnat huquqlari ham MK va boshqa qonun hujjatlari bilan bir xil darajada himoya qilinadi.

Muddatli shartnomada ham ish vaqti, dam olish vaqti, mehnat taʼtillari, mehnat muhofazasi, ish haqini oʻz vaqtida toʻlash, mehnat muhitining xavfsizligi kabi barcha qonun bilan belgilangan kafolatlar saqlanadi. Faqatgina shartnomaning tugash asosi sifatida muddatning tugashi alohida holat sifatida koʻzda tutiladi. Bu esa nomuayyan muddatga tuzilgan shartnoma bilan muddatli shartnoma oʻrtasidagi muhim farqdir.

Mehnat shartnomasining muddatini toʻgʻri aniqlash - mehnat munosabatlarini barqaror va qonuniy tashkil etishning asosiy shartidir. Ushbu qoida xodimning mehnat huquqlari va ijtimoiy kafolatlarini himoya qilish, ish beruvchi tomonidan xodimlarga nisbatan noqonuniy munosabatlarning oldini olish va aholining mehnat sohasidagi huquqiy ongini yuksaltirishga xizmat qiladi

2. Agar mehnat shartnomasida uning amal qilish muddati aniq koʻrsatilmagan boʻlsa, ushbu shartnoma avtomatik ravishda nomuayyan (belgilanmagan) muddatga tuzilgan deb hisoblanadi.

Bu xodimning mehnat huquqlari himoya qilinganligini va mehnat munosabatlarining barqarorligini taʼminlashga xizmat qiladi. Mazkur huquqiy norma ish beruvchi va xodim oʻrtasidagi huquqiy munosabatlarning aniq va adolatli tartibga solinishini taʼminlaydi.

MISOL

Xususiy korxonada ishga qabul qilingan xodim bilan shartnoma tuziladi, ammo uning amal qilish muddati koʻrsatilmaydi. Bu holda agar ish beruvchi belgilanmagan muddatni bahona qilib shartnomani bekor qilmoqchi boʻlsa, u holda bu qonunga zid hisoblanadi, chunki mazkur shartnoma amalda nomuayyan muddatga tuzilgan deb qaraladi.