1.1. Sharhlanayotgan moddada mehnat shartnomasi taraflarining kelishuvi boʻyicha boʻlajak ishning xususiyatini va uni bajarish shartlarini hisobga olmasdan muddatli mehnat shartnomasi tuzilishi mumkin boʻlgan hollar koʻrsatib oʻtilgan.
Yaʼni, barcha hollarda ham mehnat shartnomasi taraflarining kelishuvga erishsa, muddatli mehnat shartnoma tuzish mumkin boʻlmaydi. Bundan hollar faqat ushbu moddada koʻrsatilgan.
Bu yerda muhim huquqiy mezonlardan biri shundaki, mazkur holatda muddatli shartnoma tuzish taraflarning kelishuviga koʻra amalga oshirilishi mumkin, yaʼni ish beruvchi va xodim bu tuzilmadagi shartnomaning muddatli xususiyatini aniq anglagan va u bilan rozi boʻlgan boʻlishi shart. Bu mehnat huquqidagi ixtiyoriylik va tenglik tamoyillariga mos keladi. Xodim oʻz xohishi bilan muddatli shartnoma asosida ishga kiradi va bu borada uning huquqlari cheklanmaydi.
1.2. Bu huquqiy norma kichik tadbirkorlik subʼyektlarining imkoniyatlari va xususiyatlarini hisobga olgan holda ularga moslashuvchan mehnat munosabatlarini yoʻlga qoʻyish imkonini beradi. Mikrofirmalar va yakka tartibdagi tadbirkorlar, ayniqsa yuqori iqtisodiy xavf-xatar, bozor talablarining oʻzgaruvchanligi, moliyaviy resurslarning cheklanganligi bilan tavsiflanadi. Shuning uchun ularda doimiy asosda mehnat shartnomasi tuzish orqali ishchi kuchini jalb qilish iqtisodiy jihatdan murakkab boʻlishi mumkin.
Buning uchun MKda belgilangan mazkur holat tadbirkorlik subʼyektlariga vaqtinchalik ehtiyojlardan kelib chiqib ishchi jalb etish imkoniyatini beradi. Masalan, yakka tartibdagi tadbirkor yoz faslida oʻzining umumiy ovqatlanish shoxobchasini vaqtincha kengaytirmoqchi boʻlsa, bir yoki uch oyga qoʻshimcha xodimni muddatli shartnoma asosida ishga qabul qilishi mumkin. Shu tariqa, ularning mehnat munosabatlaridagi himoya elementlari saqlangan holda ishlashga huquqiy asos yaratiladi.
MKning ushbu moddasida yakka tartibdagi tadbirkorlar bilan bogʻliq hollarda muddatli shartnoma tuzish imkonining nazarda tutilganligi - bu kichik biznes subʼyektlarini qonuniy mehnat munosabatlariga jalb qilish, ularni iqtisodiy jihatdan qoʻllab-quvvatlash va mehnat bozorida shaffoflikni taʼminlashga qaratilgan muhim huquqiy mexanizm hisoblanadi.
Mikrofirmalar jumlasiga kiritilgan ish beruvchilarda xodimlar mehnatini huquqiy jihatdan tartibga solishning oʻziga xos xususiyatlari MKning 504-506-moddalarda va yakka tartibdagi tadbirkorlarda yollanib ishlaydigan shaxslar mehnatini huquqiy jihatdan tartibga solishning oʻziga xos xususiyatlari 507-513-moddalarda belgilangan.
MILLIY QONUNCHILIK
Oʻzbekiston Respublikasining 2012 yil 2 maydagi “Tadbirkorlik faoliyati erkinligining kafolatlari toʻgʻrisida”gi Qonuni, Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2016 yil 24 avgustdagi 275-sonli “Iqtisodiy faoliyat turlarini tasniflashning xalqaro tizimiga oʻtish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi, Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2021 yil 22 noyabrdagi 707-sonli “Yakka tartibdagi tadbirkorlar tomonidan yollangan xodimlarni davlat soliq xizmati organlarida hisobga qoʻyish hamda soliq solinadigan daromadlar va chegiriladigan xarajatlar hisobini yuritishni tartibga solish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi qarorlari.
Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining tomonidan 2024 yil 14 noyabrdagi 758-sonli “Oʻzbekiston Respublikasining Mehnat kodeksini amalga oshirishga oid normativ-huquqiy hujjatlarni tasdiqlash toʻgʻrisida”gi qarori bilan xodim va yakka tartibdagi tadbirkor oʻrtasidagi yozma mehnat shartnomasining namunaviy shakli tasdiqlangan.
1.3. Xodim va ish beruvchi oʻrtasidagi kelishuvga koʻra, jismoniy shaxslar boʻlgan ish beruvchilarga shaxsiy xizmat koʻrsatish va uy xoʻjaligini yuritish boʻyicha yordam berish maqsadida ishga kirayotgan shaxslar (uy ishchilari) bilan muddatli mehnat shartnomasi tuzish mumkin.
Ushbu toifadagi mehnat munosabatlari anʼanaviy mehnat munosabatlaridan ayrim jihatlari bilan farq qiladi. Jumladan, uy xizmatchilari jismoniy shaxs bilan shartnoma tuzgan holda faoliyat yuritadilar, yaʼni ularning ish beruvchisi yuridik shaxs emas, balki jismoniy shaxs hisoblanadi. Bu holat oʻz navbatida mehnat shartnomasining shakli, mazmuni, uning amal qilish muddati, mehnatni muhofaza qilish, ish vaqti va dam olish vaqti, mehnat haqi miqdori va uni toʻlash usuli kabi masalalarni aniq belgilash zaruratini yuzaga keltiradi.
Uy xizmatchilari bilan mehnat shartnomasi tuzishda ularning huquq va majburiyatlari, ish vaqtining davomiyligi, dam olish kunlari, mehnat haqining miqdori va toʻlash tartibi, mehnat vazifalari aniq va ravshan belgilanishi shart. Bunda MKning umumiy qoidalari toʻlaqonli qoʻllanilishi lozim. Shu bilan birga, amaliyotda koʻpincha bunday munosabatlar yozma shartnomalarsiz amalga oshiriladi, bu esa mehnat huquqlarining buzilishi, noqonuniy mehnat va mehnat muhofazasining taʼminlanmasligiga olib kelishi mumkin.
Mehnat shartnomasini muddatli tuzilishiga oid talablar - bu mehnat munosabatlari oʻzining xususiyatiga koʻra doimiy emas, balki muayyan vazifa, shaxsiy xizmat, uy sharoitida bajariladigan, koʻp hollarda faqat bir ish beruvchi uchun amalga oshiriladigan mehnat turiga oid ekanligi bilan asoslanadi. Shuning uchun ushbu holatda muddatli mehnat shartnomasiga ruxsat etilishi - huquqiy nuqtai nazardan asosli hisoblanadi.
Uy ishchilarining mehnatini huquqiy jihatdan tartibga solishning oʻziga xos xususiyatlari MKning 514-520-moddalarida koʻrsatilgan.
MILLIY QONUNCHILIK
Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining tomonidan 2024 yil 14 noyabrdagi 758-sonli “Oʻzbekiston Respublikasining MKni amalga oshirishga oid normativ-huquqiy hujjatlarni tasdiqlash toʻgʻrisida”gi qarori bilan Uy ishchisi bilan tuziladigan mehnat shartnomasining namunaviy shakli tasdiqlangan.
1.4. Xodim va ish beruvchi oʻrtasidagi kelishuvga koʻra, choʻldagi, baland togʻli, aholisi kam boʻlgan tumanlarda joylashgan tashkilotlarga ishga kirayotgan shaxslar bilan, agar bu ish joyiga koʻchib oʻtish bilan bogʻliq boʻlsa, muddatli mehnat shartnoma tuzish mumkin.
Bunday hududlarning roʻyxati Vazirlar Mahkamasining 2019 yil 6 sentyabrdagi 743-son qarori bilan tasdiqlangan Tuman koeffitsiyentlari, shuningdek yillik qoʻshimcha taʼtilning eng kam muddati qoʻllaniladigan tabiiy-iqlim sharoitlari ogʻir va noqulay boʻlgan joylar Roʻyxatida koʻrsatilgan.
Bunday shartnomalarning muddatli tuzilishi xodim uchun ham ish beruvchi uchun ham huquqiy aniqlik va kafolat yaratadi. Muddatli mehnat shartnomasi asosida ishlayotgan xodimga mehnat huquqlari toʻliq tatbiq etiladi: mehnat taʼtili, mehnatni muhofaza qilish, kasbdan sogʻliqqa yetkazilgan zararni qoplash huquqi, ijtimoiy sugʻurta kabi huquqlar toʻliq taʼminlanishi shart. Bunda ish beruvchi xodimni faqat shartnomaning belgilangan muddati tugagandan soʻng ishdan boʻshatishi mumkin, aks holda u noqonuniy boʻshatish sifatida baholanadi va qonunchilikda belgilangan javobgarlikka sabab boʻladi.
Ushbu qoida mehnat resurslarini hududlar boʻyicha toʻgʻri taqsimlash, aholisi kam boʻlgan tumanlarda mehnat faoliyatini ragʻbatlantirish va ijtimoiy barqarorlikni taʼminlashga qaratilgan. Mehnat munosabatlari toʻliq rasmiylashtirilishi, tegishli organlar tomonidan belgilangan roʻyxatlarga rioya qilinishi va mutaxassislarga tegishli sharoitlar yaratilishi bu sohada samaradorlikka olib keladi.
1.5. Halokatlar, avariyalar, baxtsiz hodisalar, epidemiyalar, epizootiyalarning oldini olish boʻyicha kechiktirib boʻlmaydigan ishlarni amalga oshirish, shuningdek ushbu va boshqa favqulodda vaziyatlarning oqibatlarini bartaraf etish uchun xodim va ish beruvchi oʻrtasidagi kelishuvga koʻra muddatli mehnat shartnoma tuzish mumkin.
Ushbu norma - halokatlar, avariyalar, baxtsiz hodisalar, epidemiyalar, epizootiyalarning oldini olish hamda ularning oqibatlarini bartaraf etish bilan bogʻliq kechiktirib boʻlmaydigan ishlar uchun xodimlar bilan muddatli mehnat shartnomasi tuzishga doir huquqiy asoslarni belgilaydi.
Mazkur holatlar muhitida mehnat munosabatlari odatiy shartlardagi mehnatni tashkil etishdan keskin farq qiladi. Xususan, bu yerda vaqtning ziqligi, vaziyatning xavfliligi, belgilangan meʼyoriy talablarga tez va samarali javob qaytarish zarurati mehnat shartnomalarini muddatli shaklda tuzishni asoslab beradi. Favqulodda vaziyatlar sharoitida doimiy ish oʻrni tashkil etish, muvaqqatchilikka ehtiyojni inkor etish mumkin emas.
Favqulodda vaziyatlar sifatida tabiiy ofatlar (zilzila, suv toshqini, yer koʻchishi), texnogen halokatlar (zavodda portlash, yonilgʻi oqishi, atom inshootidagi halokat), biologik xavflar (epidemiyalar, epizootiyalar - hayvonlar orasida yuqumli kasalliklar tarqalishi) va sanitariya-epidemiologik vaziyatning yomonlashuvi kabilar tushuniladi. Ushbu holatlar koʻpincha inson hayotiga bevosita xavf soladi, shuning uchun ularga qarshi harakatlar zudlik bilan amalga oshirilishi lozim.
Bu kabi favqulodda sharoitlarda, masalan, vrachlar, sanitariya xizmati xodimlari, quruvchi va muhandislar, texnikalar haydovchilari, qutqaruvchilar, epidemiologlar, veterinarlar va boshqa maxsus malakali kadrlarni tezkor jalb etish zarurati tugʻiladi. Shu maqsadda ular bilan muddatli mehnat shartnomasi tuziladi. Bu shartnomalar odatda avariya yoki epidemiyaning butun davri davomida amal qiladi va shu davrdagi vazifalarni toʻliq bajarishga qaratilgan boʻladi.
Favqulodda holatlar sharoitida mehnat munosabatlari — oʻzgacha huquqiy rejimga asoslanadigan, lekin umumiy mehnat huquqlari va kafolatlari toʻliq amal qiladigan holatdir. Muddatli mehnat shartnomasi — bu oʻtkir ehtiyojlarga huquqiy yoʻl bilan javob berish vositasi boʻlib, u orqali davlatning inson hayoti va sogʻligʻini himoya qilishga qaratilgan strategiyasi amalga oshiriladi. Ushbu shartnomalarning rasmiylashtirilishi, amal qilish muddati va mazmuni mutlaqo aniq va qonunan asoslangan boʻlishi lozim.
MISOL
Amaliyotda bunday shartnomalar COVID-19 pandemiyasi paytida keng qoʻllanildi. Vaqtincha infektsiya klinikalari, sanitariya nazorati postlari, transport va logistika bilan bogʻliq obʼyektlar uchun yuzlab shifokorlar va sanitariya xodimlari muddatli mehnat shartnomalari asosida ishga qabul qilingan.
1.6. Madaniy-tomosha tashkilotlarining, televideniye, radioeshittirish tashkilotlarining va boshqa ommaviy axborot vositalarining ijodiy xodimlari, professional sportchilar, shuningdek asarlarni yaratishda va (yoki) ijro etishda (namoyish etishda) ishtirok etuvchi boshqa shaxslar bilan, Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan Ijtimoiy-mehnat masalalari boʻyicha respublika uch tomonlama komissiyasi bilan kelishilgan holda ishlar, kasblar, lavozimlarning tasdiqlanadigan roʻyxatlariga muvofiq xodim va ish beruvchi oʻrtasidagi kelishuvga koʻra muddatli mehnat shartnoma tuzish mumkin.
Bu huquqiy norma ushbu moddada alohida holat sifatida keltirilgan boʻlib, uning qoʻllanilishi muayyan ijodiy, sport va axborot sohalariga xos boʻlgan mehnat xususiyatlari bilan bogʻliqdir.
Madaniy-tomosha tashkilotlarining, televideniye, radioeshittirish tashkilotlarining va boshqa ommaviy axborot vositalarining ijodiy xodimlari, professional sportchilar, shuningdek asarlar yaratishda va (yoki) ijro etishda (namoyish etishda) ishtirok etuvchi boshqa ishlar, kasblar, lavozimlar roʻyxati Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2023 yil 24 avgustdagi 419-sonli qarori bilan tasdiqlangan.
Ijodiy kasb egalari – bular asosan noanʼanaviy ish vaqti, epizodik faoliyat, tayyorgarlik va namoyish (ishlab chiqarish va efir) jarayonidagi oʻzgaruvchanlik bilan tavsiflanadigan shaxslardir. Masalan, teatr aktyorlari, kinooperatorlar, rejissyorlar, montajchilar, teleboshlovchilar, kontsertga chiquvchi musiqa ijrochilari, tele/radioda efirga chiqadigan mutaxassislar, stsenaristlar, dizaynerlar, hofizlar, jurnalistlar va boshqalar. Bunday mehnat faoliyatining asosiy xususiyati — uning tsiklikligi, vaqtinchaligi va joriy loyiha bilan chegaralanganligidir. Demak, mehnat shartnomalarini muddatli shaklda tuzish - bu nafaqat huquqiy imkoniyat, balki mehnat munosabatlarining obʼyektiv realligini hisobga olgan mexanizmdir.
Professional sportchilar ham ana shunday toifaga kiradi. Ularning mehnati muayyan sport mavsumi, musobaqalar, tayyorgarlik davri va sogʻliq holatidan kelib chiqib, vaqtinchalik xarakterga ega. Shu sababli jahon amaliyotida sportchilar bilan mehnat shartnomalarini bir yoki bir necha mavsumga (bir yildan uch yilgacha) muddatli shaklda tuzishi mumkin. Shuningdek, sportchilar bilan tuziladigan mehnat shartnomalarining oʻziga xos tomonlaridan biri, sportchining roziligi bilan bir yildan oshmagan muddatga vaqtincha boshqa ish beruvchiga oʻtishiga yoʻl qoʻyiladi, bunda dastlab tuzilgan mehnat shartnomasining amal qilish muddati uzilib qolmaydi, boshqa ish beruvchiga vaqtincha oʻtish muddati tugaganidan keyin dastlab tuzilgan mehnat shartnomasi toʻliq hajmda qayta tiklanadi.
1.7. Xodim va ish beruvchi oʻrtasidagi kelishuvga koʻra, agar qonunda boshqacha qoida nazarda tutilmagan boʻlsa, oʻz tashkiliy-huquqiy shakllaridan va mulkchilik shakllaridan qatʼi nazar, tashkilotlarning rahbarlari, rahbar oʻrinbosarlari va bosh buxgalterlari, shuningdek ular alohida boʻlinmalarning rahbarlari bilan muddatli mehnat shartnoma tuzish mumkin.
Ushbu norma mehnat huquqiy munosabatlarining rahbarlik lavozimlariga oid maxsus huquqiy tartibga solishni ifodalaydi.
Muddatli mehnat shartnomalari, umumiy qoidaga koʻra, vaqtinchalik, loyihaviy, mavsumiy yoki aniq muddatga qaratilgan mehnat faoliyati uchun tuziladi. Ammo rahbar lavozimlar uchun muddatli shartnomalarning qoʻllanilishi bu lavozimlardagi shaxslarning faoliyati yuqori ishonch, masʼuliyat va korporativ strategiya bilan chambarchas bogʻliqligi bilan asoslanadi. Bu holatda, ular bilan mehnat shartnomalarining muddatli tarzda tuzilishi - tashkilotning manfaatlarini himoya qilish, samaradorlikni baholash va rahbar shaxsni belgilangan vazifalarni bajarishga qatʼiy ragʻbatlantirishga qaratilgan.
Mazkur norma barcha tashkilotlarga, ularning tashkiliy-huquqiy shakli (DTM, MCHJ, AJ, DUK, byudjet tashkiloti va h.k.) va mulkchilik shakli (davlat, xususiy, aralash)dan qatʼi nazar, tegishli hisoblanadi.
Mazkur norma quyidagi shaxslarga taalluqli:
tashkilot rahbarlari (direktor, bosh direktor, boshqarma raisi va h.k.);
ular oʻrinbosarlari (birinchi oʻrinbosar, moliya boʻyicha oʻrinbosar, kadrlar boʻyicha va h.k.);
bosh buxgalterlar;
alohida boʻlinmalar rahbarlari (filial, vakolatxona, departament, tsex laboratoriya va h.k.).
Bu shaxslar, qoida tariqasida, tashkilotning strategik, moliyaviy, kadrlar va ichki nazorat tizimidagi faoliyatiga rahbarlik qilishadi. Shu sababli ularning vazifa va majburiyatlari ham, ish beruvchining ularga boʻlgan talablari ham yuqori darajada hisoblanadi.
Ushbu normada agar qonun hujjatlarida boshqacha qoida nazarda tutilmagan boʻlsa deganda alohida sohaviy qonunlarda muayyan rahbarlik lavozimlariga shartnoma tartibi belgilangan boʻlishi mumkinligi tushuniladi. Shu sababli har bir holatda sohaviy qonunchilikni ham hisobga olish lozim. Masalan, davlat mulki ishtirokidagi aktsiyadorlik jamiyati rahbarlari “Aktsiyadorlik jamiyatlari toʻgʻrisida”gi Qonun asosida tayinlanib, ularning vakolat muddati jamiyat ustavida belgilab qoʻyiladi.
Tashkilot rahbarining, uning oʻrinbosarlarining, tashkilot bosh buxgalterining va tashkilot alohida boʻlinmasi rahbarining mehnatini huquqiy jihatdan tartibga solishning oʻziga xos xususiyatlari MKning 485-490-moddalariga muvofiq amalga oshiriladi.
MISOL
Tashkilot rahbarlari bilan koʻpincha 1–3 yillik shartnomalar tuziladi, ular maxsus buyruq, qaror yoki oliy organ qarori (masalan, aktsiyadorlar umumiy yigʻilishi qarori) asosida tayinlanadi. Xususan, davlat korxonalarida rahbarlar maxsus tartibda tanlov oʻtkazish, lavozimga saylanish asosida tayinlanib, belgilangan vazifa dasturi asosida faoliyat yuritadilar.
1.8. Bu huquqiy meʼyor mehnat munosabatlarining bilim olish jarayoni bilan uygʻunlashgan hollarini tartibga solishga qaratilgan boʻlib, unda mehnat va taʼlim huquqlarining oʻzaro muvofiqlashuvi, har ikkisining kafolatlangan tarzda amalga oshirilishi taʼminlanadi.
Mazkur norma asosan oliy taʼlim tashkilotlari, kasbiy taʼlim tashkilotlari (kasb-hunar maktablari, texnikum va kollejlar), shuningdek akademik litseylarda kunduzgi shaklda tahsil olayotgan talabalarni qamrab oladi. Kunduzgi taʼlim shaklidagi oʻquv jarayoni toʻliq kun davomida olib boriladigan (ertalabdan kechgacha) darslar tizimini oʻz ichiga olgani sababli bunday shaxslarning doimiy ish joyiga ega boʻlishi yoki toʻliq stavkada ishlashi aksariyat hollarda amaliy jihatdan murakkab hisoblanadi. Shu boisdan ular bilan muddatli mehnat shartnomasi tuzish huquqiy va ijtimoiy asosga ega boʻladi.
Shu bilan birga, kunduzgi taʼlimda tahsil olayotgan shaxs mehnat qonunchiligida umumiy xodim kabi eʼtirof etiladi va mehnat munosabatlari tufayli u barcha huquq va kafolatlarga ega boʻlishi shart. Lekin taʼlim jarayonini inobatga olgan holda ish vaqti, mehnat vazifalarining miqdori va rejimi, javobgarlik shakllari muayyan darajada farqli boʻlishi mumkin. Bu holat MKdagi yashash va faoliyatning uygʻunligi printsipining amaliy ifodasidir.
Muddatli mehnat shartnomasi ushbu holda quyidagi asoslarda tuziladi: ish vaqtini qisqartirilgan holda; taʼlim muassasasining taʼtil paytlariga moslashtirilgan holda (masalan, yozgi taʼtil davrida); loyiha asosidagi, vaqtinchalik ishlarda ishtirok etish maqsadida; amaliy koʻnikma (praktika) oʻtayotgan paytda, pullik asosda.
MKning 23-bobida ishni taʼlim bilan birga olib boruvchi xodimlar uchun kafolatlar va kompensatsiyalar belgilangan.
1.9. Ushbu norma mehnat munosabatlarining maxsus turlaridan biri - oʻrindoshlik munosabatlariga xos boʻlib, uning mazmuni, huquqiy tabiati va qoʻllanish mexanizmi mehnat huquqining muhim institutlaridan biridir.
Oʻrindoshlik - bu xodimning asosiy ish joyidan tashqarida, yaʼni boshqa tashkilotda (tashqi oʻrindoshlik) yoki oʻz ish beruvchisida (ichki oʻrindoshlik) asosiy ishidan boʻsh vaqtida boshqa muntazam haq toʻlanadigan ishni bajarishi hisoblanadi. Mazkur toifa mehnat munosabatlari nafaqat MK, balki Vazirlar Mahkamasi va tegishli vazirliklar tomonidan qabul qilingan maxsus meʼyoriy hujjatlar bilan ham tartibga solinadi.
Oʻrindoshlik asosida mehnat faoliyati amalga oshirilayotganda xodimning asosiy ish joyi saqlanib qoladi, lekin u qoʻshimcha ravishda ikkinchi yoki uchinchi ish joyda ham mehnat faoliyati bilan shugʻullanadi. Bunda u asosiy ish joyi boʻyicha toʻliq mehnat huquqlariga ega boʻlib qoladi, oʻrindoshlik asosidagi ish joyda esa uning huquqlari va majburiyatlari mehnat shartnomasi mazmuniga muvofiq belgilab beriladi.
Muddatli shartnoma tuzish orqali ish beruvchi oʻrindoshlik asosida ishga qabul qilingan shaxsning ish faoliyatini belgilangan davrda baholash va takroriy shartnoma tuzish yoki shartnomani tugatish huquqini saqlab qoladi.
Oʻrindoshlik asosidagi ishlovchi shaxslarning mehnatini huquqiy tartibga solishning oʻziga xos xususiyatlari MKning 432-442-moddalarida belgilangan shartlar asosida amalga oshiriladi.
2. Mazkur normada “ushbu Kodeksga yoki boshqa qonunga muvofiq oʻzga holatlar” deb, MKdan tashqari boshqa sohaviy qonun hujjatlarida nazarda tutilgan asoslar ham nazarda tutilmoqda.
Sharhlanayotgan ushbu moddada tomonlarning kelishuviga binoan muddatli mehnat shartnomasi tuzilishi mumkin boʻlgan sakkizta aniq holat keltirilgan. Ammo ushbu moddaning ikkinchi qismiga koʻra, muddatli mehnat shartnomasi qonunda nazarda tutilgan boshqa hollarda ham tuzilishi mumkin.
Bunday holatlar faqat qonun bilan belgilanishi mumkin. Qonunosti normativ-huquqiy hujjatlar, jamoa shartnomalari, jamoa kelishuvlari va boshqa ichki hujjatlar sharhlangan moddada koʻrsatilmagan boshqa ishlarni, xodim bilan muddatli mehnat shartnomasi tuzilishi mumkin boʻlgan holatlarni nazarda tutishi mumkin emas.