Xodimlarning shaxsga doir maʼlumotlarini saqlash, ulardan foydalanish va ularni berish tartibi ushbu Kodeks hamda boshqa qonunlar talablariga rioya etgan holda ish beruvchi tomonidan belgilanadi.
Xodimning shaxsga doir maʼlumotlarini berish chogʻida ish beruvchi quyidagi talablarga rioya etishi kerak:
xodimning shaxsga doir maʼlumotlarini uning yozma roziligisiz uchinchi shaxsga xabar qilmaslik, bundan xodimning hayoti va sogʻligʻiga boʻlgan tahdidning oldini olish maqsadida, shuningdek ushbu Kodeksda va boshqa qonunlarda nazarda tutilgan boshqa hollarda xabar qilish zarur boʻlgan hollar mustasno;
xodimning shaxsga doir maʼlumotlarini uning yozma roziligisiz tijorat maqsadlarida xabar qilmaslik;
xodimning shaxsga doir maʼlumotlarini oladigan shaxslarni ushbu maʼlumotlardan faqat ular xabar qilingan maqsadlarda foydalanish mumkinligi toʻgʻrisida ogohlantirish va ushbu shaxslardan bu qoidaga rioya etilganligining tasdigʻini talab qilish. Xodimning shaxsga doir maʼlumotlarini oladigan shaxslar maxfiylik rejimiga rioya etishi shart. Mazkur qoida ushbu Kodeksda va boshqa qonunlarda belgilangan tartibda xodimlarning shaxsga doir maʼlumotlarini almashishga nisbatan tatbiq etilmaydi;
xodimning shaxsga doir maʼlumotlarini bitta tashkilot doirasida, bitta yakka tartibdagi tadbirkorda xodim imzo qoʻygan holda tanishtirilishi kerak boʻlgan ichki hujjatga muvofiq berishni amalga oshirish;
xodimlarning shaxsga doir maʼlumotlaridan foydalanishga faqat maxsus vakolatli shaxslarga ruxsat berish, bunda mazkur shaxslar xodimning faqat muayyan mehnat vazifalarini bajarish uchun zarur boʻlgan shaxsga doir maʼlumotlarini olish huquqiga ega boʻlishi kerak;
xodimning sogʻligʻi holati haqidagi axborotni soʻrab olmaslik, bundan xodim tomonidan mehnat vazifasini bajarish imkoniyati toʻgʻrisidagi masalaga taalluqli boʻlgan maʼlumotlar mustasno;
xodimning shaxsga doir maʼlumotlarini ushbu Kodeksda va boshqa qonunlarda belgilangan tartibda xodimlarning vakillariga topshirishi hamda ushbu axborotni faqat koʻrsatilgan vakillar tomonidan oʻz vazifalarini bajarishi uchun zarur boʻlgan shaxsga doir maʼlumotlar bilan cheklash.
1. Xodimlarning shaxsga doir maʼlumotlari bilan ishlash tartibi — ish beruvchi tomonidan belgilanadi, lekin bu qonun talablari va MK normalariga toʻliq muvofiq boʻlishi shart.
Yaʼni, ish beruvchiga maʼlumotlarni yigʻish, saqlash, ishlatish va berish boʻyicha ichki qoidalarni ishlab chiqish huquqi beriladi, lekin qonunchilikni buzmaslik shart bilan.
Shaxsiy maʼlumotlarni himoya qilish konstitutsion huquq hisoblanadi. Shuning uchun ish beruvchi ichki tartiblarni qonunga zid qilib belgilashi mumkin emas.
Xodim oʻz shaxsiy maʼlumotlari haqida maʼlumot olish va ularning qonunga muvofiq ishlatilishini nazorat qilish huquqiga ega.
Ish beruvchi kadrlar boʻlimi uchun “Shaxsiy maʼlumotlar bilan ishlash tartibi” toʻgʻrisida ichki qoida ishlab chiqadi.
Qoidada shaxsiy maʼlumotlarni yigʻish manbalari, ishlatish maqsadi, saqlash muddati, kimlar foydalanishi mumkinligi yoziladi.
2. Mazkur normaning asosiy vazifasi – xodimning shaxsiy daxlsizligi va maʼlumotlar ustidan nazoratini taʼminlashdan iborat.
Chunki mehnat munosabatlarida ish beruvchi katta hajmda shaxsiy maʼlumotlarni qayta ishlaydi: pasport maʼlumotlari, manzili, sogʻligʻi toʻgʻrisidagi maʼlumot, ish staji va boshqalar.
Shuning uchun bu maʼlumotlarni himoya qilish – konstitutsiyaviy huquqlarni taʼminlashning tarkibiy qismi hisoblanadi.
Yozma roziligisiz xabar qilinmaslik. Ish beruvchi xodim maʼlumotlarini uchinchi shaxsga faqat uning yozma roziligi bilan berishi mumkin. Hayot va sogʻliqqa tahdid yuzaga kelganda yoki qonunlarda belgilangan hollar istisno holatlar hisoblanadi.
Tijorat maqsadlarida foydalanish taqiqlanadi. Xodimning maʼlumotlari reklamaviy, marketing yoki tijorat yoʻnalishlarida roziligisiz ishlatilishi mumkin emas. Bu shaxsiy hayot daxlsizligi va inson qadr-qimmatini himoya qilish hisoblanadi.
Ogohlantirish va maxfiylik rejimi. Maʼlumotlar uchinchi shaxsga berilganda, ulardan faqat belgilangan maqsadda foydalanish kerakligi haqida ogohlantirish shart.
Ichki hujjatlar asosida taqdim etish. Bir tashkilot doirasida xodimning maʼlumotlari u imzo qoʻygan ichki hujjatga asosan berilishi mumkin. Bu – maʼlumot aylanishini ichki tartib bilan chegaralashni taʼminlaydi.
Faqat maxsus vakolatli shaxslar foydalanishi mumkin. Maʼlumotlardan foydalanish huquqi cheklangan va faqat xizmat vazifalarini bajarish uchun zarur holatlardagina qoʻllaniladi.
Sogʻliqqa oid maʼlumotlarni cheklash. Xodimning sogʻligʻi haqida maʼlumotlarni soʻrab boʻlmaydi, faqat mehnat vazifasini bajarish imkoniyatiga daxldor holatlardan tashqari.
Vakillarga topshirish. Xodim maʼlumotlari faqat kasaba uyushmasi yoki xodim vakillariga topshirilishi mumkin, ular esa bu maʼlumotdan faqat oʻz vazifalari doirasida foydalanishi lozim.
Bu norma ish beruvchilar uchun shaxsiy maʼlumotlar bilan ishlashda huquqiy cheklov qoʻyadi;
Xodimlar uchun esa shaxsiy hayot daxlsizligi va maʼlumotlar ustidan nazorat kafolatini beradi.
Amalda bu normalarni buzish ish beruvchi uchun maʼmuriy yoki moddiy javobgarlikka sabab boʻlishi mumkin.
O'zbekiston Respublikasi Kambag'allikni qisqartirish va bandlik vazirligi