1. Sharhlanayotgan ushbu moddada mehnat daftarchasining huquqiy maqomi, shakli va funktsiyasiga oid normalar mujassamlashtirilgan. Ushbu moddada rasman belgilangan tartibda tasdiqlangan qogʻoz yoki elektron shakldagi mehnat daftarchasi xodimning, shaxsning mehnat staji va faoliyati toʻgʻrisidagi verifikatsiya qilingan (tasdiqlangan) maʼlumotlarni oʻz ichiga olgan asosiy huquqiy hujjat hisoblanadi.
Mehnat daftarchasi mehnat huquqi tizimida fuqaroning mehnat munosabatlari sohasidagi shaxsiy va ijtimoiy-huquqiy maqomini aniqlovchi va mustahkamlovchi instrument boʻlib xizmat qiladi. Ushbu hujjat davlat, fuqaro va ish beruvchi oʻrtasidagi mehnat munosabatlarining asosiy dalili, pensiya huquqi, ijtimoiy sugʻurta, moddiy taʼminot, stajga bogʻliq imtiyozlar va boshqa qonunlarda nazarda tutilgan huquqlarning amalga oshirilishida hal qiluvchi rol oʻynaydi.
Oʻzbekiston Respublikasi Mehnat vazirligining, Oʻzbekiston Respublikasi Ijtimoiy taʼminot vazirligining 1998 yil 29 yanvarda Adliya vazirligi tomonidan roʻyxatdan oʻtgan, roʻyxat raqami 402 boʻlgan “Mehnat daftarchalarini yuritish tartibi toʻgʻrisida”gi Yoʻriqnoma muvofiq, mehnat daftarchalari davlat tilida, Qoraqalpogʻiston Respublikasida esa qoraqalpoq Oʻzbekiston Respublikasining davlat tillarida ish beruvchi tomonidan xodimning ishtirokida toʻldiriladi.
Mehnat daftarchasiga verifikatsiya qilingan (rasman va lozim darajada tasdiqlangan) quyidagi maʼlumotlarni oʻz ichiga oladi:
Xodim toʻgʻrisida:
pasporti, ID-kartasi yoki shaxsini tasdiqlovchi boshqa hujjatga koʻra familiyasi, ismi va otasining ismi;
tugʻilgan sanasi;
maʼlumoti toʻgʻrisidagi axborot;
kasbi, mutaxassisligi toʻgʻrisidagi maʼlumotlar.
Xodim toʻgʻrisidagi barcha maʼlumotlar mehnat daftarchasiga ish beruvchi tomonidan taqdim etilgan hujjatlar asosida kiritiladi;
ish toʻgʻrisida ishga qabul qilish, boshqa doimiy ishga oʻtkazish (mehnat shartnomasida koʻrsatilgan asoslarda ishdan chiqarish zaruriyati boisi bilan vaqtincha boshqa ishga oʻtkazish bundan mustasno), mehnat shartnomasiga oid boʻlgan ish toʻgʻrisida.
Xodimning iltimosiga koʻra, mehnat daftarchasiga oʻrindoshlik asosida ishlagan davri va vaqtincha boshqa ishga oʻtkazish kabi barcha turdagi yozuvlar ham kiritiladi.
Mehnat daftarchasi - faqat bir qator rasmiy maʼlumotlarni jamlagan hujjat emas, balki fuqaroning mehnat huquqiy subʼyektligini isbotlovchi, uning ijtimoiy kafolatlari uchun asos yaratib beruvchi markaziy huquqiy hujjatdir. Bu hujjatdagi maʼlumotlar shaffof, tekshirib boʻladigan va yuridik jihatdan eʼtirof etiladigan shaklda shakllantirilishi shart. Shu sababli har bir ish beruvchi va xodim mehnat daftarchasiga faqat maʼmuriy zarurat sifatida emas, balki mehnat huquqining asosiy instituti sifatida yondashishi lozim.
2. Ushbu norma, yaʼni elektron shakldagi mehnat daftarchasi YAMMT orqali avtomatik shakllantiriladi, degan talab Oʻzbekistondagi mehnat munosabatlarini raqamlashtirish va byurokratik toʻsiqlarni kamaytirish siyosatining muhim bosqichidir.
Bu meʼyor fuqaro, ish beruvchi va davlat organlari oʻrtasidagi munosabatlarda axborot xavfsizligi, verifikatsiya, shaffoflik va avtomatlashtirish tamoyillariga asoslangan mehnat huquqi mexanizmini shakllantiradi.
Elektron shakldagi mehnat daftarchasi mehnat shartnomasini roʻyxatga olish, tuzish, unga oʻzgartish va qoʻshimchalar kiritish, shuningdek uni bekor qilish ishlarini elektron rejimda YaMMTda amalga oshiriladi.
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2019 yil 31 oktyabrda “Yagona milliy mehnat tizimi” idoralararo dasturiy-apparat kompleksini joriy qilish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi PQ–4502-son qarori qabul qilindi. Qarorga muvofiq, 2020 yil 1 yanvardan boshlab yangi mehnat shartnomalarini tuzish, amaldagi mehnat shartnomalariga oʻzgartish kiritish, shuningdek ularni tugatish tartib-taomillari “YAMMT IDAK”da majburiy roʻyxatdan oʻtkazila boshlandi.
Mazkur qarorida belgilangan vazifalarni amalga oshirish maqsadida Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan 2019 yil 5 dekabrda qabul qilingan 971-sonli qaror bilan «Yagona milliy mehnat tizimi idoralararo dasturiy-apparat kompleksida elektron mehnat shartnomalarini tuzish, ularni roʻyxatdan oʻtkazish, elektron mehnat daftarlarini shakllantirish va yuritish tartibi toʻgʻrisidagi Nizom tasdiqlandi.
Unga koʻra, xodimning elektron mehnat daftari – jismoniy shaxsning mehnat faoliyati toʻgʻrisidagi maʼlumotlar mavjud boʻlgan elektron hujjat boʻlib, u mehnat shartnomasi ish beruvchi tomonidan elektron shaklda tuzilganligi yoki qogʻoz shaklidagi mehnat shartnomasi roʻyxatdan oʻtkazilganligi, yakka tartibdagi tadbirkor sifatida roʻyxatdan oʻtganligi, oʻzini oʻzi band qilganligi, ishsiz va band boʻlmagan shaxslarning jamoat ishlariga jalb qilinganligi, vaqtincha mehnat faoliyatini amalga oshirish uchun chet elga ketayotgan fuqarolar tomonidan Oʻzbekiston Respublikasi Iqtisodiyot va moliya vazirligi huzuridagi byudjetdan tashqari Pensiya jamgʻarmasiga toʻlangan ijtimoiy soliq toʻgʻrisidagi maʼlumotlar asosida “YAMMT” IDAKda shakllantiriladi, shuningdek unda xodim toʻgʻrisidagi maʼlumotlar (familiyasi, ismi, otasining ismi, tugʻilgan sanasi, maʼlumoti, kasbi, mutaxassisligi), ishga joylashish davrlari (ishga qabul qilish, boshqa ishga oʻtkazish), hisoblangan ish haqi, shuningdek jismoniy shaxsning mehnatiga haq toʻlash tarzidagi daromadlardan toʻlangan soliqlar toʻgʻrisidagi maʼlumotlar mavjud boʻladi.
Mazkur norma elektron hukumat mexanizmlarini amalga oshirish, mehnat munosabatlarini raqamlashtirish va davlat organlari oʻrtasidagi axborot almashinuvini yaxshilashga qaratilgan. Elektron mehnat daftarchasining YAMMT orqali avtomatik shakllanishi - xodim huquqlarining raqamli kafolati va huquqiy aniqlikni taʼminlashning yangi bosqichidir.
3. Mazkur moddaning uchinchi qismida xodimning mehnat daftarchasida (qogʻoz yoki elektron shaklda) qayd etilishi shart boʻlgan mehnat faoliyatiga oid maʼlumotlar mazmuni aniq va huquqiy jihatdan belgilangan. Ushbu meʼyorga koʻra, mehnat faoliyati toʻgʻrisidagi maʼlumotlar deb xodim haqidagi quyidagi rasmiy axborot tushuniladi:
ishga qabul qilinganligi haqida;
bajariladigan ish yoki lavozimi toʻgʻrisida;
boshqa ishga oʻtkazilganligi haqida;
mehnat shartnomasining bekor qilinganligi (ishdan boʻshatilganligi) toʻgʻrisidagi maʼlumotlar.
Bu maʼlumotlar xodim va ish beruvchi oʻrtasidagi mehnat munosabatlarining rasmiy xronologiyasini belgilab beradi va fuqaroning mehnat staji, ijtimoiy sugʻurta, pensiya, imtiyoz va moddiy huquqlarini asoslash uchun huquqiy dalil hisoblanadi.
Mehnat faoliyati toʻgʻrisidagi maʼlumotlar mehnat daftarchasi (qogʻozda yoki YAMMT elektron platformasida) asosida shakllantiriladi va quyidagi maqsadlarda foydalaniladi:
mehnat stajini hisoblash (pensiya tayinlash, imtiyozlar berish uchun);
huquqiy bahslar yuz berganda dalil sifatida;
soliq va ijtimoiy toʻlovlar yuzasidan davlat organlariga hisobotda;
mehnat huquqlarini tiklashda (masalan, noqonuniy ishdan boʻshatish holatlarida).
YAMMT orqali yuritiladigan elektron maʼlumotlar:
avtomatik rejimda kiritiladi;
yangi ishga oʻtganda yangi ish beruvchi tomonidan koʻrilishi mumkin (fuqaro roziligi bilan);
qalbakilashtirishdan himoyalangan;
pensiya va soliq organlari bilan integratsiyalashgan holda yuritiladi;
sudda verifikatsiya qilingan dalil sifatida qabul qilinadi.
Xullas, ish beruvchi har bir mehnat harakati (ishga olish, boshqa ishga oʻtkazish, ishdan boʻshatish) yuzasidan elektron daftarchaga maʼlumot kiritishni oʻz vaqtida va toʻliq bajarishi shart.
4. Mazkur moddaning ushbu qismida ikki asosiy huquqiy holat belgilab qoʻyilgan:
mehnat daftarchasini yuritish majburiyati faqat yuridik shaxs maqomidagi ish beruvchilarga (davlat organlari, MChJlar, AJlar, notijorat tashkilotlar va h.k.) nisbatan tatbiq etiladi;
besh kundan ortiq ishlagan xodimlar - ish beruvchi ular uchun mehnat daftarchasi yuritishi shart.
Bu talab jismoniy shaxs sifatida ish beruvchi fuqarolarga (masalan, yakka tadbirkorlar, shaxsiy xizmatchilarni yollagan shaxslar, oilaviy ishlarda ishchi yollaganlar) tatbiq etilmaydi.
Ushbu normada ish beruvchining xodim uchun mehnat daftarchasini yuritish majburiyati qonunan belgilangan. Bu huquqiy mexanizm mehnat munosabatlarida shaffoflik, ishonch, fuqarolarning pensiya huquqlarini himoya qilish va mehnat bozorini rasmiylashtirish kabi strategik maqsadlarga xizmat qiladi.
MISOL
Sh. ismli xodim xususiy tijorat bankida muhandis sifatida 7 kun ishlagan, ammo bank unga mehnat daftarchasini ochmagan va shartnomani YaMMTga kiritmagan. U ishdan boʻshagandan soʻng ijtimoiy nafaqa olish uchun mehnat staji tasdigʻini soʻragan, lekin hech qanday rasmiy maʼlumot taqdim etilmagan. Davlat mehnat inspektsiyasi tomonidan tekshiruvidan soʻng bank MK normasini buzgan deb topildi.
5. Mazkur qism ish beruvchi zimmasiga yuklatilgan muhim huquqiy majburiyatlardan biri - xodimning mehnat faoliyati toʻgʻrisidagi rasmiy maʼlumotlarni mehnat daftarchasiga kiritish tartibiga oid normalarni oʻz ichiga oladi.
Mehnat daftarchasidagi ish toʻgʻrisidagi maʼlumotlar ularni kiritish tartibiga qarab ikki guruhga boʻlinadi:
ish beruvchi tomonidan xodimning mehnat daftarchasiga majburiy tartibda kiritiladigan yozuvlar kiradi;
ish beruvchi mehnat daftarchasiga faqat xodimning iltimosiga koʻra, uning yozma arizasiga asoslanib kiritilishi lozim boʻlgan yozuvlar kiradi.
Ish beruvchi xodimning mehnat daftarchasiga ishga qabul qilish, boshqa doimiy ishga oʻtkazish va mehnat shartnomasini bekor qilish toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni majburiy tartibda kiritishi lozim.
Xodim tomonidan berilgan yozma ariza asosida, uning asosiy ish beruvchisi quyidagi maʼlumotlarni ham mehnat daftarchasiga kiritish huquqiga ega:
oʻrindoshlik asosida ishlagan davr (yaʼni, bir vaqtning oʻzida ikkinchi tashkilotda ishlagan holat);
vaqtincha boshqa ish beruvchiga xizmat safariga yuborilgan davrlar (147-modda sharhiga qarang).
Bu holatlarda mehnat daftarchasiga qaydlar kiritish xodimning xohishiga bogʻliq. Bunda ish beruvchi xodim yozma murojaat qilgandagina ushbu maʼlumotlarni kiritishga majbur hisoblanadi. Bu norma xodimga mehnat faoliyatidagi ikkinchi va vaqtincha faoliyatlarni staj sifatida eʼtirof etish imkoniyatini beradi.
6. Elektron mehnat daftarchasi xodimning mehnat faoliyatiga doir barcha maʼlumotlarni yagona elektron baza orqali qayd etishga va saqlashga xizmat qiluvchi raqamli hujjatdir. Bu institut anʼanaviy qogʻoz shaklidagi mehnat daftarchasi oʻrnini bosib, fuqarolarning mehnat faoliyati tarixini ishonchli, tezkor va shaffof tarzda yuritishga xizmat qiladi. Bu, oʻz navbatida, xodimning mehnat staji, pensiya taʼminoti va ijtimoiy himoyaga oid huquqlarini amalga oshirishda muhim asosiy hujjat hisoblanadi.
Xodimning mehnat faoliyati toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni verifikatsiya qilish tartibi, yaʼni tasdiqlash, haqiqiyligini tekshirish — qonunchilik asosida belgilanishi aytib oʻtilgan.
Bu Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan 2019 yil 5 dekabrda qabul qilingan 971-sonli qaror bilan «Yagona milliy mehnat tizimi idoralararo dasturiy-apparat kompleksida elektron mehnat shartnomalarini tuzish, ularni roʻyxatdan oʻtkazish, elektron mehnat daftarlarini shakllantirish va yuritish tartibi toʻgʻrisidagi Nizom va boshqa qonunchilikda belgilangan.
Mazkur norma oʻzining mazmun-mohiyatiga koʻra, raqamli mehnat munosabatlarining qonuniy, tizimli va ishonchli shaklda amalga oshirilishini taʼminlashga qaratilgan. Ushbu norma nafaqat huquqiy, balki axborot texnologiyalari, davlat xizmati va ijtimoiy taʼminot sohalari bilan bogʻliq boʻlib, koʻp sohali yondashuvni talab etadi. Mehnat faoliyatiga oid maʼlumotlarning elektron tarzda yuritilishi insonning mehnat huquqlari kafolatlarini amaliy taʼminlashda hal qiluvchi ahamiyat kasb etadi.
7.1. Mazkur moddada nazarda tutilgan ushbu norma xodimning mehnat faoliyati haqidagi maʼlumotlarni rasmiylashtirish, hujjatlashtirish va ularni keyinchalik foydalanish maqsadida ishonchli manbalardan olish tartibini belgilaydi. Norma ilk qarashda texnik xususiyatlarga oid boʻlib koʻringani bilan, u chuqur huquqiy va amaliy mazmunga ega boʻlib, mehnat munosabatlarining toʻlaqonli isbotlanishini va xodimning mehnat huquqlari kafolatlanishini taʼminlaydi.
7.2. Bu normaga muvofiq, xodim oʻzining mehnat faoliyati haqidagi maʼlumotlarni oxirgi ish beruvchidan olishi kerak. Bu yerda oxirgi degan soʻz aynan keyingi ish joyi, yaʼni xodim mehnat munosabatlari amalga oshirgan soʻnggi korxonani nazarda tutadi.
Bunday maʼlumotlarning aniq va ishonchli boʻlishi kelgusida pensiya tayinlash, mehnat stajini aniqlash, ish stajiga bogʻliq imtiyozlar, nafaqalar va boshqa ijtimoiy kafolatlarni amalga oshirishda hal qiluvchi omil boʻlib xizmat qiladi.
Normaga koʻra, mazkur maʼlumotlar ikki xil shaklda taqdim etilishi mumkin:
qogʻoz hujjat shaklida, yaʼni maʼlumotnoma yoki mehnat faoliyatiga oid maʼlumotni oʻz ichiga olgan rasmiy hujjat tarzida, tegishli ravishda imzolangan va muhr bilan tasdiqlangan holda;
elektron hujjat shaklida, yaʼni ish beruvchining elektron raqamli imzosi (ERI) bilan tasdiqlangan elektron hujjat sifatida.
Bu shakllardan qay biri tanlanmasin, maʼlumotning huquqiy kuchga ega boʻlishi uchun u albatta rasmiy tarzda tasdiqlangan boʻlishi shart. Elektron raqamli imzo haqida “Elektron raqamli imzo toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonunida aniq qoidalar belgilangan boʻlib, unga koʻra ERIga ega boʻlgan hujjat qogʻoz shaklidagi hujjat bilan teng huquqiy kuchga ega hisoblanadi.
Ushbu norma xodimning mehnat huquqlarini amalga oshirish borasidagi asosiy vositalaridan biri sifatida xizmat qiladi. Shu sababli ish beruvchi xodimning talabiga binoan belgilangan muddatda tegishli hujjatni berish majburiyatini zimmasiga oladi.
Mazkur norma xodimning mehnat faoliyatini rasmiylashtirish va mehnat munosabatlarini shaffof va huquqiy asosda amalga oshirishni taʼminlovchi muhim tartib-qoidalardan biri hisoblanadi. U mehnat qonunchiligining asosiy vazifalaridan biri - mehnat huquqlarini amalga oshirish uchun kafolatlangan asos yaratishga xizmat qiladi. Mehnat munosabatlarining raqamlashtirilishi, elektron hujjat aylanmasi va ishonchli maʼlumotlar bazasini shakllantirish jarayonida bu norma muhim huquqiy poydevor vazifasini bajarib, mehnat tizimining samaradorligi va huquqiy kafolatlarini mustahkamlaydi.
7.3. Mazkur normada xodimning oʻz mehnat faoliyati toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni mehnat organidan olish huquqi nazarda tutilgan boʻlib, bu norma mehnat munosabatlari ishtirokchilari - ayniqsa xodimlar uchun juda muhim huquqiy kafolat hisoblanadi.
Ushbu huquq xodimning mehnat faoliyatiga oid maʼlumotlarni olishdagi mustaqilligini, davlat organlari oldidagi murojaatlarida, ijtimoiy taʼminot muassasalari bilan munosabatlarda va ishga qabul qilish jarayonlarida oʻz mehnat staji va faoliyatini tasdiqlash imkoniyatini kafolatlaydi.
Ushbu normaga koʻra, xodim oʻzining mehnat faoliyatiga oid maʼlumotlarni mehnat organidan olishi mumkin. Bu yerda mehnat organi deganda, avvalo, Oʻzbekiston Respublikasi Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligi, uning hududiy boshqarmalari, tuman va shahar Kambagʻallikni qisqartirish va bandlikka koʻmaklashish boʻlimlari tushuniladi.
Xodimning mehnat faoliyati haqidagi maʼlumotlar keng tushuncha boʻlib, xodimning har qanday mehnat faoliyati haqidagi maʼlumotlarni mehnat organi taqdim eta olmaydi, faqat bunday maʼlumotlar mehnat organi tomonidan YaMMTda shakllangan maʼlumotlar asosida beriladi.
8.1. Sharhlanayotgan moddaning oxirgi sakkizinchi qismida ish beruvchi xodimga ish beruvchida ishlagan davri uchun mehnat faoliyati toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni turlari hamda xodimning yozma shaklda berilgan yoki ish beruvchining elektron pochta manziliga yuborilgan arizasida koʻrsatilgan usulda (lozim darajada tasdiqlangan qogʻozda yoki ish beruvchining elektron raqamli imzosi bilan imzolangan elektron hujjat tarzida) taqdim etish muddatlari koʻrsatilgan.
8.2. Ushbu norma, avvalambor, xodimning mehnat faoliyati toʻgʻrisidagi rasmiy maʼlumotlarni olishga boʻlgan talabini qonuniy asosda amalga oshirish mexanizmidir va uning ichida huquqiy, axborot-texnologik va tashkiliy munosabatlar mujassamlashgan.
Mazkur normaga koʻra, ish beruvchi - yaʼni mehnat shartnomasi taraflaridan biri sifatida xodimga uning ishlagan davri uchun mehnat faoliyatiga oid maʼlumotlarni taqdim etishga majburdir.
Mazkur maʼlumotni taqdim etish usuli xodimning arizasida koʻrsatilganiga qarab tanlanadi:
qogʻozdagi shaklda, tegishli darajada tasdiqlangan holda (imzo va muhr);
elektron hujjat shaklida, ish beruvchining elektron raqamli imzosi (ERI) bilan tasdiqlangan holda.
Ushbu normaning muhim jihatlaridan biri - xodim arizani yozma shaklda topshirishi yoki ish beruvchining elektron pochta manziliga yuborishi mumkin. Demak, ariza berishning turli shakllari tan olinadi va elektron murojaatlar ham qonuniy kuchga ega hisoblanadi. Bu holat “Elektron hukumat toʻgʻrisida”gi Qonun hamda “Elektron raqamli imzo toʻgʻrisida”gi Qonunga asoslanadi.
Shuningdek, normada belgilangan uch ish kuni - bu ish beruvchi ishlab turgan xodimdan arizani olgan kundan boshlab hisoblanadigan aniq muddatdir. Ushbu muddat ichida maʼlumotni taqdim etmaslik ish beruvchining qonunbuzarligi sifatida baholanadi va tegishli huquqiy javobgarlik yuzaga keladi.
Mazkur norma xodimning mehnat faoliyati haqidagi maʼlumotlarga nisbatan kafolatlangan huquqiy yetuklikni belgilaydi. U mehnat munosabatlarining asosiy tamoyillaridan boʻlgan shaffoflik, ishonchlilik va huquqiy kafolat printsiplarini roʻyobga chiqaradi. Xodimning soʻroviga nisbatan maʼlumotni muddatli va rasmiy shaklda taqdim etishni majburiyat sifatida belgilash - bu ish beruvchi faoliyatidagi intizomni taʼminlash bilan birga, mehnat munosabatlarini insonparvar, adolatli va huquqiy davlat tamoyillariga muvofiq ravishda yuritishga xizmat qiladi.
8.3. Mazkur norma huquqiy nuqtai nazardan mehnat munosabatlarining tugallanishi bilan bogʻliq jarayonlarni tashkiliy - huquqiy jihatdan tartibga soluvchi muhim qoida hisoblanadi. U ish beruvchining mehnat shartnomasi bekor qilinayotgan paytda, xodimning mehnat faoliyati toʻgʻrisidagi rasmiy maʼlumotlarni taqdim etish majburiyatini belgilaydi.
Mehnat shartnomasi bekor qilingan kun - bu xodim va ish beruvchi oʻrtasidagi mehnat munosabatlari toʻxtatilgan sana hisoblanadi. Mazkur sana mehnat shartnomasida yoki ishdan boʻshatish buyrugʻida aniq koʻrsatilgan boʻladi. Ana shu kunda ish beruvchi xodimga unda ishlagan davriga oid mehnat faoliyati haqidagi maʼlumotlarni taqdim etishi shart.
Bu maʼlumotlar odatda quyidagilarni oʻz ichiga oladi:
ishga qabul qilingan va ishdan boʻshatilgan sana;
egallagan lavozimlar va ulardagi oʻzgarishlar;
ish haqi toʻgʻrisidagi maʼlumotlar;
taʼtillar, ragʻbatlantirishlar yoki intizomiy jazolar;
Mazkur maʼlumotlar ishonchli va rasmiy shaklda taqdim etilishi kerak. Qonunga muvofiq, ular lozim darajada tasdiqlangan qogʻozda yoki ish beruvchining elektron raqamli imzosi (ERI) bilan tasdiqlangan elektron hujjat shaklida boʻlishi mumkin. Bu tartib “Elektron hujjat aylanmasi toʻgʻrisida”gi va “Elektron raqamli imzo toʻgʻrisida”gi qonunlar asosida belgilab qoʻyilgan.
Mehnat shartnomasi bekor qilinayotgan paytda xodimga oʻzida ishlagan davri toʻgʻrisidagi rasmiy maʼlumotlarni shu kunning oʻzida taqdim etish majburiyati - ish beruvchining huquqiy masʼuliyatidir. Bu talab qonunchilikdagi “huquq va majburiyatlar muvozanati” tamoyilining amaliy ifodasi boʻlib, mehnat munosabatlaridagi, ayniqsa ishdan boʻshash kabi jarayonlarda fuqarolarning huquqiy kafolatlarini taʼminlashga xizmat qiladi.