1. Ushbu modda - bu xodim bilan ish beruvchi oʻrtasidagi mehnat shartnomasining amalga oshirilishining boshlangʻich bosqichida uning kasbiy qobiliyati, malakasi va ishga yaroqliligini tekshirish imkonini beruvchi dastlabki sinov muddatini belgilash tartibiga bagʻishlangan.

Mazkur modda mehnat munosabatlarida muvozanatli yondashuvni taʼminlaydi, yaʼni u bir tomondan - ish beruvchining kadrlar sifatini nazorat qilish huquqini taʼminlasa, ikkinchi tomondan - xodimning mehnat huquqlarini cheklash imkonini bermaydi.

Dastlabki sinov muddati - mehnat shartnomasi tuzilgan paytdan boshlab xodimning ish joyiga, vazifasiga va ish beruvchi talablariga mos yoki mos emasligini aniqlash uchun belgilanadigan vaqtdir. Mazkur muddat mobaynida ish beruvchi xodimning: malakasi, kasbiy salohiyati, intizomliligi, ishga munosabati va jamoadagi moslashuv darajasini baholash huquqiga ega boʻladi. Bu norma nafaqat mehnat munosabatlarini samarali tashkil etishga, balki xodimni ishga tanlab olishda ish beruvchida yuzaga kelishi mumkin boʻlgan xatarlarni kamaytirishga xizmat qiladi.

Mazkur moddada dastlabki sinov muddati uchun qonunchilikda qatʼiy cheklovlar belgilab qoʻyilgan:

umumiy holda sinov muddati uch oydan oshmasligi kerak. Bu deyarli barcha xodimlarga taalluqli;

alohida lavozimlar uchun, yaʼni tashkilot rahbarlari, ularning oʻrinbosarlari, bosh buxgalterlar, filiallar, vakolatxonalar va tashkilotning alohida boʻlinmalari rahbarlari uchun sinov muddatining davomiyligi olti oydan oshmasligi kerak.

Olti oygacha davom etadigan dastlabki sinov muddatini belgilashda, aynan 130-moddaning birinchi qismida nazarda tutilgan xodimlarni yollashdagina mazkur sinov muddati qoʻllanilishi mumkinligiga qatʼiy rioya qilinishi lozim. Sinov muddati tugashidan oldin ish beruvchi tomonidan mehnat shartnomasi bekor qilinishi mumkin, lekin bu holda sabablar aniq va asosli boʻlishi shart. Dastlabki sinov davomida mehnat shartnomasi qonuniy hisoblanadi va xodim barcha mehnat huquqlariga ega boʻladi.

Ish beruvchi va xodim oʻrtasidagi kelishuvga binoan, mehnat shartnomasida dastlabki sinov muddatining istalgan davomiyligini, yaʼni 1 hafta, 1 oy, 3 oy va hokazo qilib belgilashi mumkin, ammo bu muddat MKda nazarda tutilgan maksimal muddatdan oshib ketmasligi shart.

2. MKning ushbu qoidasi sinov muddatiga qoʻshilmaydigan holatlarni qonun yoʻli bilan belgilab beradi. Xodimning vaqtincha mehnatga qobiliyatsizlik davri, xodim aslida ishda boʻlmagan boshqa davrlar, dastlabki sinov muddatiga kiritilmaydi.

Dastlabki sinov muddatida xodimning ishda boʻlmaganligi, asosli yoki asossiz sabablarga koʻra ekanligidan qatʼi nazar, ish joyida boʻlmagan vaqtlari sinov muddatiga kiritilmaydi.

Dastlabki sinov muddatining davomiyligi xodimning ishda boʻlmaganligi sababli tanaffusdan keyin davom etadi, ammo bunday tanaffusdan oldin va keyingi sinov muddatining davomiyligi mehnat shartnomasida koʻzda tutilgan muddatidan oshmasligi kerak.