1.1 Sharhlanayotgan ushbu moddaning birinchi qismida xodim bilan muddatli mehnat shartnomasi tuziladigan hollar roʻyxati koʻrsatilgan boʻlib, ushbu roʻyxatda koʻrsatilgan hollarda ish beruvchi xodimlar bilan nomuayyan muddatga mehnat shartnoma tuzsa, noqonuniy boʻlmaydi, ammo keyinchalik bir qancha muammolarni yoki ortiqcha xarajatlarni keltirib chiqarishi mumkin.
Shuningdek, ushbu MKning 112-moddasi birinchi qismida koʻrsatilgan hollar bilan 113-moddasi birinchi qismida koʻrsatilgan hollar oʻrtasidagi farqli jihatlaridan biri shundaki, 112-moddasi birinchi qismida koʻrsatilgan hollarda ishning xususiyati koʻra maʼlum muddatda ish tugaydi, boshqa ish boʻlmasligi mumkin yoki boshqa xodimga ushbu ishni berishga ish beruvchi majbur boʻladi, 113-moddasi birinchi qismida koʻrsatilgan hollarda esa ishning xususiyati koʻra maʼlum muddatda ish tugamasligi yoki boshqa xodimga ushbu ishni berishga ish beruvchi majbur boʻlmasligi mumkin.
1.2. Muddatli mehnat shartnomasi mehnat toʻgʻrisidagi qonunchilikka va mehnat haqidagi boshqa huquqiy hujjatlarga, mehnat shartnomasiga muvofiq ish joyi oʻzida saqlanib qoladigan, vaqtincha yoʻq boʻlgan xodimning majburiyatlarini bajarish vaqti uchun tuziladi.
Bu holatga mehnat munosabatlarida uchraydigan bir qator sabablar bor, masalan: xodimning vaqtincha mehnatga layoqatsizligi, taʼtilda boʻlishi yoki xizmat safarida boʻlishi kabilar. Shunday vaziyatlarda, ish beruvchi ushbu xodim ishga qaytgunga qadar uning oʻrniga boshqa shaxsni vaqtinchalik ishga qabul qilishi mumkin. Buning huquqiy asosi - muddatli mehnat shartnomasidir.
Ushbu holatda mehnat shartnomasi belgilangan muddatga tuziladi, chunki ishga qabul qilinayotgan shaxs doimiy ish oʻrniga emas, balki vaqtinchalik yoʻq boʻlgan xodimning vazifalarini bajarish uchun ishga jalb etilmoqda.
Bunday shartnomalarni tuzishda muddatning aniq belgilanishi shart emas. Yaʼni, shartnoma muddatini asosiy xodim ishga qaytgunga qadar deb koʻrsatilishi mumkin.
Bu normaning toʻgʻri va adolatli qoʻllanilishi mehnat munosabatlarining barqarorligi, xodimlar huquqlarining kafolatlanganligi va mehnat bozorida shaffoflik taʼminlanishiga xizmat qiladi.
MISOL
X. farzand koʻrganligi munosabati bilan farzandi uch yoshga toʻlgunga qadar bola parvarishlash taʼtili olgan. Maktab rahbariyati oʻquv jarayonini toʻxtatmaslik uchun fuqaro Sh. bilan muddatli mehnat shartnomasi tuzdi. Ushbu shartnoma amalda qonuniy boʻlib, ish beruvchi ham, vaqtincha ishga olingan xodim ham belgilangan majburiyatlarni bajarishi shart.
1.3. MKda belgilangan holatlarga muvofiq, vaqtinchalik (ikki oygacha) ishlarni bajarish uchun tuziladigan mehnat shartnomalari - mehnat munosabatlarini huquqiy asosda vaqtincha tashkil etishning alohida shakli hisoblanadi. Bu kabi shartnomalar koʻp hollarda korxona yoki tashkilotda vaqtinchalik boʻshagan ish oʻrinlarini toʻldirish, mavsumiy yoki qisqa muddatli loyihalarni amalga oshirish zarurati tugʻilganda, hamda mehnat jarayonida xodimni almashtirish talab qilinganda tuziladi.
Vaqtinchalik ishlarda band boʻlgan shaxslar mehnatini huquqiy jihatdan tartibga solishning oʻziga xos xususiyatlari MK 495-499 moddalarida koʻrcatilgan (ushbu moddalar sharhiga qarang).
1.4. Mehnat huquqidagi asosiy printsiplardan biri - mehnat munosabatlarining barqarorligi va kafolatlanganligi boʻlib, bu, avvalo, nomuayyan muddatga mehnat shartnomasi tuzish orqali ifoda etiladi. Ammo hayotiy reallikda shunday holatlar mavjudki, muayyan ish turlari tabiiy-iqlim shartlariga yoki faqat mavsum davrida amalga oshirilishi mumkin boʻlgan ehtiyojlarga bogʻliq. Shu munosabat bilan, mehnat qonunchiligida bu kabi ish turlariga nisbatan muddatli (aniq bir davrga) mehnat shartnomasini tuzish imkoni berilgan.
Ushbu moddada qayd etilishicha, agar ish faqat muayyan mavsumda, yaʼni tabiiy sharoitlar tufayli belgilangan vaqtda amalga oshirilishi mumkin boʻlsa, xodim bilan tuziladigan mehnat shartnomasi muddatli deb eʼtirof etiladi. Bu yerda asosiy mezon - ishning oʻz tabiati va shartlariga koʻra doimiy emas, balki davriy xarakterga ega boʻlishi.
Mavsumiy ishlarni bajarish uchun tuziladigan mehnat shartnomalari oʻzining huquqiy tabiatiga koʻra muddatli boʻlib, bu MKdagi aniq qoidalar asosida amalga oshirilishi lozim. Ushbu shartnomalar mehnat munosabatlarining muayyan xususiyatlarga ega shakli sifatida mehnat huquqining umumiy tamoyillariga zid boʻlmagan holda qoʻllanilishi shart.
Mavsumiy xodimlar mehnatini huquqiy jihatdan tartibga solishning oʻziga xos xususiyatlari MKning 491-494-moddalari belgilangan (ushbu moddalar sharhiga qarang).
1.5. Sharhlanayotgan ushbu moddaga muvofiq, mehnat shartnomasi muayyan muddatga faqatgina qonun bilan belgilangan holatlarda tuzilishi mumkin. Ana shunday holatlardan biri - ish beruvchining odatdagi faoliyati doirasidan tashqariga chiqadigan vaqtinchalik loyihalar, yaʼni rekonstruktsiya, montaj, ishga tushirish-sozlash ishlari, qurilish va shu kabi boshqa bir martalik yoki vaqtinchalik ishlar hisoblanadi. Bu ishlar odatda doimiy emas, balki cheklangan muddatda tugatilishi kerak boʻlgan holatlarda yuzaga keladi.
Bu turdagi ishlarni bajarish uchun mehnat shartnomasini bir yilgacha muddatga tuzish mumkinligi ushbu kodeksdagi muddatli shartnoma institutining amaliyot bilan uygʻunlashtirilgan yoʻnalishi hisoblanadi. Masalan, korxona yangi texnologik liniyani joriy qilmoqda yoki mavjud ishlab chiqarishni kengaytirish uchun vaqtinchalik rekonstruktsiya ishlarini amalga oshirmoqda. Bu jarayonda doimiy shtat xodimlariga qoʻshimcha yuklama bermasdan, maxsus ish turlarini amalga oshirishga ixtisoslashgan mutaxassislar jalb qilinadi.
MK 113-moddasiga koʻra, baʼzi hollarda mehnat shartnomasi taraflarining kelishuvi boʻyicha ish xususiyati va uni bajarish shartlari hisobga olinmasdan ham muddatli mehnat shartnomasi tuzilishi mumkin. Lekin “odatdagi faoliyat doirasidan tashqaridagi ishlar” aynan amaliy ehtiyoj asosida tuziladigan shartnomalar toifasiga kiradi, shuning uchun bu holda ushbu modda asosiy huquqiy poydevor vazifasini oʻtaydi. Agar korxona mahsulot hajmini vaqtinchalik kengaytirmoqchi boʻlsa (masalan, eksport buyurtmalari koʻpayishi munosabati bilan), bu holat ham vaqtinchalik, bir yilgacha boʻlgan shartnoma tuzish uchun asos boʻlishi mumkin.
Odatdagi faoliyat doirasidan tashqariga chiqadigan vaqtinchalik ishlar uchun muddatli mehnat shartnomasi tuzish - huquqiy asoslangan, amaliy ehtiyojga moslashtirilgan va xalqaro standartlarga muvofiq tartib hisoblanadi. Ammo bu mexanizmdan faqatgina haqiqiy ehtiyojga asoslangan hollarda foydalanish mumkin. Boshqacha qilib aytganda, vaqtinchalik xarakterga ega boʻlgan loyihalarda vaqtinchalik mehnat munosabatlari huquqiy maqsadlarda amalga oshirilishi mumkin, doimiy ish oʻrinlarini vaqtinchalik koʻrsatish yoʻli bilan xodimlarning kafolatli huquqlarini cheklash - mutlaqo taqiqlanadi.
MISOL
Ish beruvchi, yozda sayyohlar sonining oshishi va shu sababli koʻrsatiladigan xizmatlar hajmining kengayishi munosabati bilan mehmonxonalar, kafelar, restoranlar maʼlum muddatga (bir, ikki, uch oy) mehnat shartnomalari tuzish orqali qoʻshimcha ishchilarni yollashi mumkin.
1.6. Sharhlanayotgan moddaning birinchi qismida nazarda tutilgan muddatli mehnat shartnomasini tuzish asoslaridan biri qonunchilikda, agar shaxs taʼsis hujjatlariga muvofiq oldindan belgilangan muddatga tashkil etilgan tashkilotga ishga kirayotgan boʻlsa, u holda u bilan muddatli mehnat shartnomasi tuzilishiga yoʻl qoʻyiladi.
Mazkur qoida mehnat huquqidagi belgilangan kafolatlar va mehnat munosabatlari barqarorligining umumiy printsiplaridan istisno sifatida tan olingan holatdir. Oddiy hollarda mehnat shartnomasi nomuayyan muddatga tuzilishi shart. Lekin tashkilotning oʻzi qisqa muddatga tashkil etilgan boʻlsa, unda fuqaro bilan doimiy shartnoma tuzish mantiqiy va huquqiy jihatdan asossiz boʻladi.
Muayyan muddatga yoki faqat muayyan ishni bajarish uchun tashkilotning tuzilishi ushbu taʼsis etilayotgan tashkilotning ustavida qayd etilishi kerak:
agar ish beruvchi tashkilot oʻz faoliyatini uzaytirsa, shartnoma muddati tugaganda uni uzaytirish mumkin (lekin umumiy muddat 5 yildan oshmasligi shart);
agar shartnoma oʻz muddati tugashidan soʻng uzaytirilsa va bunda huquqiy asos mavjud boʻlmasa, u nomuayyan muddatga tuzilgan deb hisoblanadi;
ish beruvchi ushbu mehnat shartnomasini tuzishning asoslarini tasdiqlovchi hujjatlarni (taʼsis hujjatlari, muassislar qarori va h.k.) saqlashi va zarur hollarda davlat mehnat inspektorlari yoki sudda taqdim etishi kerak.
Taʼsis hujjatlariga binoan belgilangan muddatga tashkil etilgan tashkilotlar bilan tuzilgan muddatli mehnat shartnomalari MKda belgilangan qonuniy yuridik asos hisoblanadi. Mazkur shartnomalarni tuzishda ish beruvchilar huquqiy asoslarni hujjat bilan tasdiqlashi lozim.
MISOL
Oʻzbekiston Respublikasida 2023–2025 yillarga moʻljallangan maʼlum bir loyiha doirasida tashkil etilgan “Loyiha boshqaruv markazi” nomli MCHJ (masʼuliyati cheklangan jamiyat) taʼsis hujjatlarida uning faoliyat muddati ikki yil qilib belgilangan boʻlishi mumkin. Ushbu markazda muhandis lavozimiga ishga kirgan fuqaro bilan 2 yillik muddatli mehnat shartnomasi tuziladi.
1.7. Ishning tamomlanishi aniq sana bilan belgilanishi mumkin boʻlmagan hollarda muddatli xususiyatga ega boʻlgan, oldindan belgilangan ishlarni bajarish uchun qabul qilinadigan shaxslar bilan tuziladigan shartnoma - mehnat huquqining moslashuvchan, vazifalarni maqsadli va samarali tashkil etish maqsadini koʻzlaydigan mexanizmlaridan biri sifatida.
Mazkur norma amalda mehnat munosabatlarini tashkil etishning maxsus shakli sifatida qoʻllaniladigan holatlardan biri boʻlib, u birinchi navbatda, muayyan loyiha, ishlar yoki xizmatlar doirasida aniq bir ishni tugatishga qaratilgan faoliyat bilan bogʻliq boʻladi. Bu holda ish beruvchi va xodim oʻrtasida tuziladigan shartnoma belgilangan bir loyihaning tugallanishi yoki muayyan vazifaning bajarilishi bilan tugaydi. Aniq kalendar sanaga bogʻlanmagan holda ish muddati tuzilayotgan ishning tugallanish holatiga bogʻlab belgilanadi.
Bunday shartnomalar odatda quyidagi sohalarda qoʻllaniladi:
qurilish va rekonstruktsiya ishlari;
konsalting yoki ilmiy-tadqiqot loyihalari;
bir martalik ijodiy yoki texnik ishlab chiqarish vazifalari (masalan, kompyuter dasturini yaratish, dizayn kontseptsiyasini ishlab chiqish);
tabiiy ofatlar yoki favqulodda vaziyatlar oqibatlarini bartaraf etish bilan bogʻliq ishlar.
Ishning tamomlanishi aniq sana bilan belgilanishi mumkin boʻlmagan hollarda, muddatli xususiyatga ega boʻlgan, oldindan belgilangan ishlarni bajarish uchun qabul qilinadigan shaxslar bilan muddatli mehnat shartnomasi tuzilishi mumkin.
Bu normaning maqsadi – mehnat munosabatlarini maqsadli, samarali va vaqtinchalik xarakterda tashkil etishga imkon berishdir. Bu orqali ish beruvchi faqat muayyan ish uchun mutaxassis jalb etish imkoniyatiga ega boʻladi, xodim esa shu davr mobaynida mehnat huquqlaridan foydalanadi.
Ushbu norma amalda muayyan maqsadlarga erishish uchun vaqtinchalik mehnat munosabatlarini tashkil etishga imkon yaratadi. Bu mehnat bozoridagi raqobatni oshiradi, loyihalarning samaradorligini taʼminlaydi va mehnat huquqlarining himoyasini kafolatlaydi. Shu bilan birga, bunday shartnomalarni tuzishda haqiqiy maqsad va shartnoma muddati oʻrtasida yuridik aniqlik boʻlishi shart. Bu, oʻz navbatida, ish beruvchi va xodim oʻrtasida ishonchli va huquqiy asoslangan munosabatlar qaror topishiga xizmat qiladi.
MISOL
Ofisni taʼmirlash paytida ish tugallanguniga qadar muddatli mehnat shartnomasi tuzadi. Bu holda shartnomaning amal qilish muddati ishning tugallanish holatiga bogʻlanadi.
1.8. Muddatli mehnat shartnomasi ishlab chiqarishda oʻqitish shartnomasi (ishlab chiqarish taʼlim shartnomasi) bilan bevosita bogʻliq boʻlgan ishlarni bajarish, haq toʻlanadigan ishlab chiqarish amaliyotini yoki stajirovkani oʻtash uchun ham tuzilishi mumkin.
Ishlab chiqarish taʼlim shartnomasi haqida MKning 22-bobida va haq toʻlanadigan ishlab chiqarish amaliyoti va haq toʻlanadigan stajirovka haqida 372-moddaning sharhida batafsil maʼlumotlar berilgan (ushbu moddalar sharhiga qarang).
1.9. Mehnat organlari tomonidan vaqtinchalik xususiyatga ega boʻlgan ishlarga yoki haq toʻlanadigan jamoat ishlariga yuborilgan shaxslar bilan muddatli mehnat shartnomasi tuziladi.
Chunki oʻz nomi bilan ushbu ishlar vaqtinchalik hisoblanadi, yaʼni boshqa doimiy ishga joylashtirish choralari koʻrilgunga qadar mehnat organlari ishsiz yoki ish qidiruvchi shaxslarni vaqtinchalik xususiyatga ega boʻlgan ishlarga yoki haq toʻlanadigan jamoat ishlariga jalb etadi.
Ushbu holatni mazkur moddaning birinchi qismi uchinchi qismida koʻrsatilgan (vaqtinchalik (ikki oygacha) ishlarni bajarish vaqti uchun) holatdan farqli jihati mehnat organi tomonidan yuborilishidadir.
Mehnat organlari tomonidan yuboriladigan vaqtinchalik xususiyatga ega boʻlgan ishlarga yoki haq toʻlanadigan jamoat ishlariga yuborish tartibi Oʻzbekiston Respublikasining “Aholini bandligi toʻgʻrisida”gi Qonuni va boshqa qonunchilik hujjatlarida tartibga solingan.
Jumladan, ushbu Qonunning 59-moddasiga koʻra haq toʻlanadigan jamoat ishlarining asosiy turlari quyidagilardan iborat:
shaharlarning, tumanlarning, aholi punktlarining, mahallalarning hududlarini va boshqa hududlarni obodonlashtirish (koʻkalamzorlashtirish, yigʻishtirish, oqlash, ariqlarni, qabristonlarni, ziyoratgohlarni, madaniy obʼyektlarni tozalash va boshqalar);
uy-joy-kommunal obʼyektlar va boshqa infratuzilma obʼyektlari hududlariga tutash uy-joy fondining obʼyektlarini taʼmirlash hamda ularning faoliyat koʻrsatishini taʼminlash;
koʻchalarni, yoʻllarni va yoʻlkalarni taʼmirlash;
qishloq xoʻjaligi ishlari, qishloq xoʻjaligi mahsulotlari yetishtirish, ularni saqlash va qayta ishlash, qishloq xoʻjaligi mahsulotlari hosilini yigʻib-terib olish, irrigatsiya va melioratsiya tarmoqlarini taʼmirlash;
nogironligi boʻlgan shaxslarni, keksalarni, bemorlarni va boshqa shaxslarni parvarishlash;
sanoat tarmoqlari tashkilotlaridagi va xizmatlar koʻrsatish sohasidagi ishlar;
obʼyektlarni qurish, rekonstruktsiya qilish va taʼmirlash.
Oʻzbekiston Respublikasi Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligining qarorlariga muvofiq haq toʻlanadigan jamoat ishlarining boshqa turlari ham nazarda tutilishi mumkin.
Haq toʻlanadigan jamoat ishlarining taklif etilayotgan turlari haq toʻlanadigan jamoat ishlariga jalb etiladigan shaxslarning kasbiy koʻnikmalarini, ish tajribasini, yoshini, jinsini va boshqa oʻziga xos xususiyatlarini, ish rejimini va mehnatni muhofaza qilishga oid zarur shart-sharoitlarni hisobga olishi kerak.
Bu hollarda ham shaxs bilan mehnat shartnomasi rasmiylashtirilishi shart - bu shartnoma maxsus tartibda, yaʼni qisqa muddatli va maxsus huquqiy shartlar bilan tuziladi. Unda mehnat sharoiti, haq toʻlash tartibi, ish vaqti va mehnat muhofazasiga doir normalar aks ettiriladi. Jamoat ishlari uchun mehnat haqi, Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilangan meʼyorlar asosida hisoblanadi va ishsiz fuqarolarni moliyaviy qoʻllab-quvvatlash maqsadida toʻlanadi.
Mehnat organlari tomonidan vaqtinchalik yoki jamoat ishlariga yuborilayotgan shaxslar bilan mehnat shartnomasini rasmiylashtirish — qonun va xalqaro standartlarning talabi. Bu huquqiy kafolatlar fuqarolarni ekspluatatsiyadan himoya qilish, ularga mehnat uchun munosib haq toʻlanishini taʼminlash, ish sharoitini belgilash va mehnat muhofazasini amalga oshirishda hal qiluvchi ahamiyatga ega.
1.10. Muqobil xizmatni oʻtash uchun yuborilgan fuqarolar bilan ham muddatli mehnat shartnomalar tuziladi. Bunda mehnat shartnomaning muddati xizmatni oʻtash muddatiga mos boʻladi.
Oʻzbekiston Respublikasining “Umumiy harbiy majburiyat va harbiy xizmat toʻgʻrisida”gi Qonuni 37-moddasiga koʻra, muqobil xizmat fuqarolarning umumiy harbiy majburiyatni bajarishining chaqiruv boʻyicha harbiy xizmat oʻrniga iqtisodiyot, ijtimoiy sohaning turli tarmoqlarida kam malaka talab etiladigan (yordamchi) ishlarni, shuningdek falokatlar, halokatlar, tabiiy ofatlar va boshqa favqulodda vaziyatlar oqibatlarini bartaraf etish ishlarini bajarish bilan bogʻliq boʻlgan alohida turidir.
Oʻn sakkiz yoshdan yigirma yetti yoshgacha boʻlgan, harbiy roʻyxatda turuvchi va xizmatga chaqirilishi lozim boʻlgan fuqarolar, agar ular diniy taʼlimoti qurol-yarogʻdan foydalanish va Qurolli Kuchlarda xizmat qilishga yoʻl qoʻymaydigan, roʻyxatga olingan diniy tashkilotlar hisobida tursalar, muqobil xizmat huquqiga ega.
Muqobil xizmatning muddati yigirma toʻrt oyni, oliy maʼlumotli fuqarolar uchun esa oʻn sakkiz oyni tashkil etadi.
Muqobil xizmatga chaqirilish, uni oʻtash tartibi ushbu Qonun va Vazirlar Mahkamasining 2003 yil 11 martdagi 128-son qarori bilan tasdiqlangan Muqobil xizmatni tashkil etish va Oʻzbekiston Respublikasi fuqarolarining uni oʻtashi tartibi toʻgʻrisidagi nizom bilan tartibga solinadi.
1.11. Oʻzbekiston Respublikasiga uning hududida mehnat faoliyatini amalga oshirish uchun qonuniy ravishda kirib kelgan chet el fuqarolari va fuqaroligi boʻlmagan shaxslar bilan muddatli mehnat shartnoma tuziladi. Chunki MKning 523-moddasiga koʻra, mehnat faoliyatini amalga oshirish maqsadida Oʻzbekiston Respublikasi hududiga qonuniy ravishda kirib kelgan chet el fuqarolari Oʻzbekiston Respublikasi hududida mehnat faoliyatini Oʻzbekiston Respublikasi hududida mehnat faoliyatini amalga oshirish huquqiga doir tasdiqnoma asosidagina amalga oshirish huquqiga ega. Ushbu toifadagi xodimlar bilan mehnat faoliyatini amalga oshirish huquqiga doir tasdiqnoma muddatiga mos ravishda (bir yil) muddatli mehnat shartnoma tuziladi.
Oʻzbekiston Respublikasi mehnat qonunchiligida xorijiy fuqarolar va fuqaroligi boʻlmagan shaxslarning mehnat faoliyatini amalga oshirish tartibi va ular bilan mehnat shartnomasini tuzish mezonlari aniq huquqiy meʼyorlar bilan belgilangan. Ayniqsa, mehnat bozorining globallashuvi sharoitida, xorijiy mutaxassislar va fuqaroligi boʻlmagan shaxslarning mehnatga jalb etilishi koʻplab mamlakatlarda, shu jumladan Oʻzbekistonda ham huquqiy tartibga solingan. Bu jarayon mehnat munosabatlarini toʻgʻri yoʻlga qoʻyish, ishchi kuchining adolatli raqobatini taʼminlash va ijtimoiy himoya mexanizmlarini joriy etishda muhim ahamiyat kasb etadi.
Shuningdek, mehnat faoliyatiga ruxsatnomalar berish tartibi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2022 yil 22 fevraldagi 86-son qarori bilan tasdiqlangan Maxsus elektron tizim orqali ruxsat berish xususiyatiga ega alohida hujjatlarni berish tartib-taomillari toʻgʻrisidagi yagona Nizom bilan tartibga solinadi.
2. MKga yoki boshqa qonunga muvofiq oʻzga hollarda ham muddatli mehnat shartnoma tuzilishi mumkin.
Ushbu norma mehnat huquqining dinamik, elastik va moslashuvchan xususiyatini namoyon etadi. Ushbu norma huquqiy amaliyotda ijtimoiy-iqtisodiy ehtiyojlardan kelib chiqib, mehnat munosabatlarini samarali tartibga solishda muhim vosita hisoblanadi. Biroq uning qoʻllanilishida aniq huquqiy asos va ijtimoiy adolat printsipiga rioya qilinishi shart. Zero, vaqtinchalik mehnat shakllari doimiy mehnat kafolatlarini cheklash vositasiga aylanmasligi lozim.
Eʼtiborli jihati faqat qonunda nazarda tutilgan hollarda muddatli mehnat shartnoma tuzish mumkin, yaʼni qonunosti hujjatlarida asosan emas, amaldagi qonunosti hujjatlarda ayrim toifdagi xodimlar bilan muddatli mehnat shartnoma tuzilishi mumkinligi koʻrsatilgan boʻlsa-da, ushbu qoidalar MKga zid hisoblanadi.